Ταξίδι στη μοναξιά, λυρικό χρονικό από τη ζωή του Καποδίστρια

by Tasos Athanasiadis, Τάσος Αθανασιάδης

Το Ταξίδι στη μοναξιά είναι ένα από τα πιο ευγενικά νεοελληνικά πεζογραφήματα. Είναι σχεδόν ένας "κανόνας" πνευματικής ευγένειας. Κι είναι και κάτι άλλο, που όμως σκέπτομαι πως δεν θα μπορούσε να 'ναι χωρίς την κάθε άλλο παρά συμβατική υπόθεση που λέμε πνευματική ευγένεια. Το βιβλίο σας είναι σε κάθε δεύτερη-τρίτη φράση ή και λέξη του και κάτι το πολύ μοναδικό (αν θέλετε "μοναχικό") σε σκέψη και σε συναίσθημα, κάτι που ξαφνιάζει με τον πιο εσωτερικό τρόπο όποιον ξέρει να ξαφνιάζεται και με ό,τι δεν κάνει θόρυβο. (Παν. Κανελλόπουλος-Απόσπασμα επιστολής στον Τάσο Αθανασιάδη, 31.3.1945).
Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως διπλωματικός υπάλληλος στο υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας την εποχή των ναπολεόντειων πολέμων και κατόπιν ως υπουργός Εξωτερικών της ίδιας χώρας στο ιστορικό Συνέδριο της Βιέννης, έμπιστος πια σύμβουλος του τσάρου Αλέξανδρου Α΄, δίνει την πρώτη ύλη για το κλασικό αυτό βιβλίο-χρονικό του Τάσου Αθανασιάδη. Είναι η περίοδος, κατά την οποία οι υπόδουλοι Έλληνες και οι Έλληνες της διασποράς αισθάνονται -μέσα στο διάχυτο πνεύμα φιλελευθερισμού που διακινούσαν οι ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης- ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου να απελευθερωθούν από τον τουρκικό ζυγό, και να ανακηρύξουν την εθνική ανεξαρτησία. Μέσα σ' αυτό το φάσμα από ευθύνες που έχει αναλάβει ο κατοπινός κυβερνήτης της Ελλάδας πρωτοστατώντας στην εξωτερική πολιτική της Ρωσίας την ταραγμένη εκείνη εποχή, το ειδύλλιό του με την Ελληνορουμάνα Ρ. Στούρτζα -δεσποινίδα επί των τιμών της τσαρίνας Ελισαβέτας- μας αφήνει να μαντέψουμε την ευαισθησία της εσωτερικής του ζωής.

181 pages, Hardcover

Published January 1, 2001

About the author

Anastasios (Tasos) Athanasiadis (Greek: Τάσος Αθανασιάδης) son of Michael was a writer and gownsman.

Reviews

[Marios Shekeris · Rating 3 out of 5]

Σεπτέμβρη του 1814 ξεκινούσε το Συνέδριο της Βιέννης. Είναι από τα πλέον σημαντικά συνέδρια στην Ιστορία της Ευρώπης και θεωρείται σταθμός στην ιστορία του Διεθνούς Δικαίου. Στο συνέδριο συμμετείχαν όλες οι τότε ευρωπαϊκές Ηγεμονίες με 450 συνολικά αντιπροσώπους. Σκοπός του συνεδρίου αυτού ήταν το μαγείρεμα ενός πραγματικού (αλλά συντηρητικού) συστήματος ισορροπίας μεταξύ των Δυνάμεων που είχαν εμπλακεί στους Ναπολεόντειους πολέμους, και η ρύθμιση των χωροταξικών προβλημάτων που είχαν αναδυθεί μεταξύ των Βασιλικών Οίκων της Ευρώπης. Ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε σημαντικό ρόλο αρχικά ως διπλωματικός υπάλληλος στο υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας και κατόπιν ως υπουργός Εξωτερικών, έμπιστος πια σύμβουλος του τσάρου Αλέξανδρου Α´. Στην Βιέννη ήταν προφανώς και η τσαρίνα Ελισαβέτα και μαζί τις η εληνορουμάνα δεσποινίδα επι των τιμών της, η Ρωξάνη Στούρτζα. Οι ελιγμοί του Καποδίστρια στο διπλωματικό πεδίο και στο αισθηματικό πεδίο είναι το αντικείμενο του βιβλίου του Τάσου Αθανασιάδη. Ο υπότιτλος είναι «Λυρικό χρονικό από τη ζωή του Καποδίστρια». Έτσι είναι ακριβώς.

Είναι λυρικό.

Και είναι και χρονικό.

Όχι κατ’ ανάγκην ταυτόχρονα.

Χρονικό της διπλωματίας. Φανερό ότι ο συγγραφέας έκανε καλή μελέτη στα πρόσωπα, τις επιδιώξεις, τα αποτελέσματα και το παρασκήνιο του Συνεδρίου. Κάποιες σημειώσεις θα ήταν πολύ χρήσιμες στην κατανόηση αυτής της πτυχής του βιβλίου. Στην δικιά μου αναγνωστική εμπειρία έμπαινε συχνά και η Wikipedia.

Ευαίσθητο (και με ελκυστικό μέτρο) είναι το λυρικό κομμάτι του βιβλίου που εναλλάσσεται εντέχνως με το χρονικό. Είναι ο εσωτερικός, φιλόδοξος, ρομαντικός, ιδεαλιστικός αλλά τελικά μοναχικός κόσμος του Καποδίστρια. Παρόλο τον μικρό όγκο του βιβλίου ο συγγραφέας καταφέρνει να μας παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο, γοητευτικό και βαθιά ανθρώπινο ήρωα.

Ειδικά αυτό το κομμάτι της ανάγνωσης κυλάει πανεύκολα και γλυκά αφού η γλώσσα (που είναι η δημοτική), είναι δίχως ακρότητες, με μετριοπαθή ποιητικά στοιχεία τα οποία είναι προσιτά.

Είναι το δεύτερο βιβλίο του Αθανασιάδη που διαβάζω και έχω ήδη πειστεί να δοκιμάσω και τα πιο μεγάλα του (σε όγκο).