در پشت جلد این کتاب میخوانیم: «مؤلف این اثر از معدود صاحبنظران اروپایی درباره مطالعات تشیع دوازدهامامی است. جنبههای امامشناسی شیعه اثنیعشری در این کتاب با مهارتی روششناسانه عرضه میشود. صراحت و وضوح کلام، همراه با دقت و موشکافی در ارائه خوانشی امامشناسانه از احادیث شیعه، از ویژگیهای این پژوهش علمی در تشیع باطنی است. محتوای کتاب، کوشش مهم و کمسابقهای برای درک علمی جوانب معنوی شیعی و زمینهای وسیع و دقیق برای متون و باورهای تشیع تسلط نویسنده به مطالعات اسلامی غربی و آشنایی عمیقش با گنجینه متون شیعی از قرن دوم ه. ق تا عصر ملاصدرا و مشایخ معاصر سلسلههای عرفانی و نیز روششناسی تاریخی و انتقادی در این اثر بهخوبی مشهود است. باطنی فراهم میآورد.
Mohammad Ali Amir-Moezzi is an Islamologist at the École Pratique des Hautes Études. He is one of the leading academics within the study of early Twelver Shiʿism.
از منظر شیعه اثنی عشری قرن 14می ایرانی، قطعاً کتاب رگههای غالیگرایانۀ شدید دارد. ولی از منظر یک ایرانی قرن 20می اروپایی، کتاب بهحق پدیدارشناسی تفکر شیعی است. آنچه این کتاب را حائز اهمیت میکند ارجاعات دستاول آن به متون کلاسیک شیعه است تا نشان دهد که ریشههای عرفانی و اسطورهای شیعی چگونه در آن نفوذ کرده و چگونه به بخش قابل توجهی از اندیشۀ شیعیان بدل شده است؛ اموری که هرچند شاید امروز برای ما بخشی از زیست شیعی ما بهحساب نیایند ولی در ناخودآگاه ما حضور پررنگی دارند. مثلاً تأکید نویسنده روی دراویش هرچند برای زیست شیعی امروز ما پررنگ نیست ولی روشن میکند که چگونه بخشی از هویت تاریخی شیعی در آن سنت به حیات خود ادامه میدهد و انقطاع اجتماعی عملاً آن را بدل به دیگری تفکر ما کرده است. دقت امیرمعزی درباب مقولات و موضوعات جزئی (مثل تعبیر «دین علی»، «قضیۀ شهربانو»، «مسأله رؤیت امام غایت» و ...) در ترسیمشدن تصویر کلی از شیعه عمیقاً کمکرسان است. هرچند که نوع مواجۀ نویسنده با شیعه مسلماً تحت تاثیر قرائتهای جدید فرانسوی متأثر از کربن است، ولی در نهایت از دقت روششناختی برخوردار است و در نوع خود منسجم مینمایاند.