Jump to ratings and reviews
Rate this book

Relato de uma busca #1

K. Relato de uma busca

Rate this book
"K foi lançado originalmente em 2011, pela editora Expressão Popular. Em 2013, ganhou nova edição, pela CosacNaify, e finalmente, em 2016, chegou à Companhia das Letras. Ao longo desses anos, só fez reforçar sua condição de clássico contemporâneo. Em 1974, a irmã do autor, professora de Química na Universidade de São Paulo, foi presa pelos militares ao lado do marido. Desapareceu sem deixar rastros – foram anos até que a família pudesse aceitar que tinha sido executada. K é a história do pai do autor em busca do paradeiro da filha. Dono de uma loja no Bom Retiro, judeu imigrante que na juventude fora preso por suas atividades políticas, ele se depara com a muralha de silêncio em torno do desaparecimento dos presos políticos. O livro é a história dessa busca.

174 pages, Paperback

First published October 1, 2011

24 people are currently reading
1233 people want to read

About the author

Bernardo Kucinski

29 books32 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
494 (45%)
4 stars
427 (39%)
3 stars
137 (12%)
2 stars
13 (1%)
1 star
3 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 121 reviews
Profile Image for Suellen Rubira.
955 reviews89 followers
November 3, 2018
Agora, mais do que nunca, é preciso recuperar, ler, buscar, afirmar, ASSUMIR A DITADURA QUE HOUVE NO BRASIL.
Profile Image for Jim.
Author 10 books83 followers
January 18, 2018
If there was one single line in this book that jumped out at me, that summarised the absurdity of the situation it was this: “[H]is daughter had been chosen as ‘political prisoner of the year’.” If it wasn’t so sad it’d be funny. We’ve just entered 2018 and I write this so we’re being inundated at the moment with end of year lists. I wonder who won Political Prisoner of the Year 2017. There won’t be a father on the planet who won’t be delighted to learn his daughter’s been singled out for an award or an honour of some sort. It doesn’t matter if it’s the local spelling bee or the Nobel Prize. And yet I can only imagine how the father in this novel, K. as he’s known to us, might’ve thought when he received this piece of news from Amnesty International: Is there a prize? Does she get a certificate or a medal or something? Will I need to buy a new suit for the ceremony?

Why K.? I once read that the only author who could be recognised by a single initial was Kafka. And Kafka does get a mention in the book:
Milan Kundera says that Kafka’s inspiration was not totalitarian regimes—although this is the usual interpretation—but family life, the fear of being criticised by his father
These are the two themes explored in this book, a totalitarian regime—specifically Brazil in the sixties and seventies—and the relationship between a father and his daughter who has been disappeared. I say “been disappeared” because it’s not that she’s vanished or her own accord—she’s not run away from home or anything—she been disappeared by the State. It’s not quite as bad a what Orwell imagined in Nineteen Eighty-Four with his “unpersons” because not every trace of her having existed has been effaced; it’s simply one day she’s there and then the next she’s not.

K. is a Polish Jew who lived through the Nazi occupation where millions vanished but as he notes:
Even the Nazis, who’d reduced their victims to ashes, had registered the dead. Each one had had a number, tattooed on his or her arm. They’d noted each death in a book.
What is happening around him is something very different. No one has taken responsibility for “the disappeared.” One day K.’s daughter is there, the next her and her Beetle, have vanished and neither is ever seen again. We learn this at the start of the book which does take the edge off a little because, as we watch the efforts made by K. in the days, weeks and months following his daughter’s disappearance to trace her and then, as the months turn to years, to simply learn what has happened to her, we know he never will.

K. is a work of fiction. It’s generally described as a novel although in his foreword Jan Rocha notes that, “All twenty-eight chapters of this book, written in sparse, contained language, may be read separately” and although that is true and some chapters stand on their own better than others there is, nevertheless, an arc. In his author’s note Kucinski explains, “Everything in this book is invented, but almost everything happened” and this is where this work of fiction stands manages what a mere memoir could not. We get to see inside rooms K. could not enter and inside heads of characters K. would never meet. Apart from his daughter. Wisely, I think, Kucinski keeps her out of the narrative. She only exists in people’s memories and in a few photos.

Guilt is a major theme to this book. An odd emotion it’s often enough an effect brought about by a cause—you tell a lie, cheat or steal and feel bad afterwards—and that’s only to be expected but it can also appear when there’s no good reason; we feel guilty for things over which we have no control. In the book Kucinski illustrates this by talking about the film Sophie’s Choice in which “a Polish woman is forced by a Nazi guard to choose which of her two children she wants to survive: the boy or the girl.” For years the woman is burdened by a guilt she should never have had to face and it’s the same for K. What could he have done to change things? As he digs into his daughter’s life he discovers much she’d kept from him. Intellectually he realises this has been to protect him but emotions run high at times like this. What if? What if? What if?

The term desaparecidos—“the disappeared”—was coined in South America during the military dictatorships of the sixties. Thousands vanished in Chile and Argentina. In Brazil, during the 1964 military regime, a mere 485 political activists vanished or were killed but numbers aren’t this issue here. If only K.’s daughter had been taken he’d feel the same. It doesn’t help that hundreds of others are going through the same thing. Support groups are all fine and well but pain can’t be shared.

This is a powerful book because it humanises its subject. It’s the old story about us feeling the death of one more than the death of thousands. I think I might’ve liked K. to speak for himself though rather than listening to an omniscient narrator particularly since that narrator clearly doesn’t know everything. But it’s a minor grumble. The chapters with the cleaner and the torturer’s mistress, for example, make up for that and I was particularly struck by the section about the dog two kidnappers find themselves stuck with and which their boss won’t let them kill:
I told him that that the damn dog hadn’t eaten anything since she arrived and he blamed me, saying I must have given the wrong food to the dear little doggie, even sent me off to buy expensive meat, more expensive than steak! He was even worse yesterday. When I said we had to get rid of her, he swore at me, said I was a brute, a coward, that anyone who hurts a dog is a coward. I almost said to him: and what about those who are fucking killing these poor students? Aren’t they much more of a brute than me?
Profile Image for Anna Pardo.
334 reviews57 followers
January 5, 2023
Diu en Kucinski: tot en aquest llibre és inventat i gairebé tot va passar.
I això és precisament el millor (i pitjor) de la lectura, saber que el que estàs llegint va passar i passa encara. Quina brutalitat!

I com no hem sentit a parlar més d'aquesta novel·la?

Bravo!
Profile Image for Valmir Almagro.
75 reviews5 followers
August 26, 2021
K. relata sua busca dolorosa e incansável pela filha, professora de química da USP, desaparecida durante a ditadura militar brasileira.
Várias questões são trazidas à superfície como por exemplo “por que temos o costume de homenagear os torturadores e ditadores?”. Daí, eu pergunto: “por que queremos preservar os laços de maldade que fazem parte da trama social e política do Brasil?
Esta narrativa tão pujante é um romance de ficção escrita por B. Kucinski quando ele tinha 74 anos de idade.
Profile Image for Wojciech Szot.
Author 16 books1,422 followers
March 31, 2020
Jednym ze słów, które staram się wyrugować ze swoich tekstów i recenzji jest słowo „wstrząsający”. Nadużywane i zużyte straciło już swój pierwotny wydźwięk, dzisiaj co druga książka jest „wstrząsająca”, a w przypadku reportaży dotyczy to chyba dziewięćdziesięciu procent tekstów. I kiedy trafia się naprawdę wstrząsająca książka, po której trudno zasnąć, istnieje obawa, że użycie tego słowa wcale nie sprawi, że pobiegniecie do księgarni czy biblioteki, by ją złapać w swoje ręce. A powieść Bernardo Kucinskiego, brazylijskiego pisarza i dziennikarza pochodzenia żydowskiego, którego przodkowie mieszkali w Polsce, jest wstrząsająca i jest lekturą obowiązkową.

„K. Relacja z pewnych poszukiwań” to powieść z kategorii tych „opartych na faktach”. Gdy w latach 70. Brazylią rządziła wojskowa dyktatura ludzie po prostu znikali. Wychodzili z domów, do sklepu, na spacer i ginął po nich ślad. Przeciwnicy systemu, działacze i działaczki podziemia żyli w strachu, a rodziny zaginionych latami próbowały się dowiedzieć co się wydarzyło – gdzie są ich dzieci, żywe lub martwe. Do dzisiaj jest wiele niewiadomych, a kraj latami rozliczał się ze zbrodni przeszłości.

Kuciński opowiada o zaginięciu córki głównego bohatera, K., żydowskiego imigranta z Polski, miłośnika literatury jidysz i człowieka niezłomnego. Nagłe zniknięcie, szukanie śladów, spotkania ze szpiclami reżimu, którzy mylą tropy i próbują złamać K. podsuwając mu dziesiątki mylnych tropów. K. odkrywa też nieznane sobie fakty z życia córki, jak choćby to, że miała męża. Czy bała się powiedzieć ojcu, że zakochała się w goju? Ale przecież już pół rodziny się tak pożeniło i nikt nie robi z tego tragedii? Kim była jego córka i jak żyje człowiek, który chwyta się każdego, choćby najmniejszego i najwątlejszego tropu, by dowiedzieć się prawy? Powieść Kucinskiego przypomina trochę opowieść o najstraszniejszych czasach stalinowskich w Polsce z tą różnicą, że K. może jawnie protestować – dyktaturze zależy na poprawnych relacjach ze światem i najważniejsi działacze mogą mówić o tym głośno. Reżim udaje, że ze zniknięciami nie ma nic wspólnego. I na tym polega kafkowskość tej powieści – K. nie stanie się krzywda, nikt mu nie grozi, a system gra z jego cierpieniem w brutalną, bolesną zabawę w kotka i myszkę.

Żeby przeżyć po kimś żałobę należy mieć możliwość go pochować. Ale co gdy nie ma ciała, a w tradycji żydowskiej macewę można postawić tylko nad zakopanymi w ziemi szczątkami? Rozdział, w którym K. idzie do rabina z prośbą o zgodę na wystawienie macewy i spotyka się z odmową jest – oprócz oczywistych analogii, że każda relacja władzy jest przemocowa – opowieścią o żydowskiej tradycji i kulturze, o tym, że udaje się przetrwać nawet najstraszniejsze czasy i żyć dalej. Tradycja jest wciąż żywa i kultywowana. I to znowu jest wstrząsające – że coś, co powinno być widziane pozytywnie (odrodzenie kultury żydowskiej) w tym przypadku jest odarte z pozytywnych cech.

Książka poza główną opowieścią przetykana jest rozdziałami ukazującymi inne perspektywy. Czytamy opowieść sprzątaczki w domu, gdzie dochodziło do egzekucji, wyznania kochanki jednego z wojskowych, czy fikcyjne listy córki K. – dzięki temu „Relacja z pewnych poszukiwań” staje się powieścią wielogłosową, a Kucinski stara się zbliżyć do źródeł zła i wychodzi mu to naprawdę wspaniale. Ciekawe jest też w jaki sposób autor różnicuje język (i z jaką sprawnością) opowieści – trzon narracji napisany jest językiem dziennikarskim, reporterskim – zwięzłym, oschłym, chwilami wręcz tak kanciastym, że wydawało mi się, że coś tu w przekładzie nie działa. Za to każde z opowiadań-interludiów ma swój własny, odmienny i bardzo literacki styl. Pytanie na ile jest to celowy zabieg, a na ile efekt tego, że książka była pisana etapami (osobno opowiadania, a osobno główna narracja). Niezależnie od odpowiedzi trzeba przyznać, że „K. Relacja z pewnych poszukiwań” jest od strony językowej powieścią fascynującą, w której przewijają się inspiracje z kultury żydowskiej, wspomnienie dawnej wielkości kultury jidysz i współczesny język osobistego wyznania, czy dziennikarskiej relacji. A to wszystko dostajemy w książce liczącej sobie niewiele ponad 200 stron.

„K. Relacja z pewnych poszukiwań” (tłum. Zofia Stanisławska) to z pewnością jedna z najciekawszych opowieści o przemocy władzy, samotności i walce o przetrwanie, jakie w ostatnich miesiącach czytałem. Będąca rozliczeniem historii a jednocześnie opowieścią o samym K. i żydowskim losie. Bo w drugiej warstwie Kucinski pisze o tym, że człowiek nie uczy się, historia się powtarza, ale warto być niezłomnym. Jest to w jakiś sposób gotowy akt oskarżenia, a metaforyczność pozornie oczywistej historii, która przecież od lat pojawia się w mediach i sama w sobie przestaje już „wstrząsać”, sprawia, że jest to wybitna powieść. Tylko musicie sobie do niej dotrzeć, bo wydawnictwo Claroscuro jakoś nie ma umiejętności przebijania się do mediów, jak inne małe oficyny i choć o Kucinskim i jego powieści wiedziałem od kilku lat, jakież było moje zaskoczenie, że ktoś ją w Polsce wydał. Wydał, a wy teraz to przeczytajcie. Nie przed snem. Powtarzam – nie przed snem, przetestowałem i to nie za bardzo ma sens.
Profile Image for Alysson Oliveira.
385 reviews47 followers
January 29, 2015
Achei “K”, do Bernardo Kucinski, um livro triste, doloroso, mas, ao mesmo tempo, muito necessário. No romance, o autor acompanha a jornada de seu pai, o K. do título, em busca de uma filha, Ana Rosa Kucinski, que desapareceu durante a ditadura sem deixar qualquer vestígio. Ela era professora de química na Universidade de São Paulo, e de repente parou de ir ao trabalho, não atendia às ligações do pai. Quando ele a procura na USP, descobre que há dias não aparece. Isso é contado por uma colega de trabalho, de forma sussurrada, do lado de fora do prédio.
Em sua jornada K descobre que pouco sabia sobre a vida da filha, e seu envolvimento com política, e até mesmo seu casamento. As revelações sobre a moça são, ao mesmo tempo, uma exposição sobre a situação do Brasil da época.
Tentando dar conta da totalidade, o foco narrativo do romance transita entre diversos lados da história (algumas nem diretamente ligadas a K) – dando voz não apenas à moça (numa carta), como também o famoso delegado (e conhecido torturador) Fleury, entre outros. O capítulo do Fleury, aliás, é um dos mais duros da literatura nacional. Composto de pequenos monólogos dele, vemos uma amostra da crueldade de que era capaz com uma tortura psicológica. Outro capítulo difícil: a reunião da congregação da Química, na qual decidirão se a professora será demitida por abandono do trabalho.
Essa busca pela totalidade sempre escapa – há sempre um lado que fica faltando, e isso não é um “problema” do romance ou de seu autor, mas mais da espinhosidade do tema, da contenção do fato de ainda não sabermos de tudo o que aconteceu – apesar de intuirmos boa parte do que é desconhecido. O que um cara diz a um companheiro numa carta parece ir ao encontro dessa ideia:

"O que mais me impressiona hoje é a nossa perda gradativa da noção de totalidade, não ver o todo. E ao não ver o todo, não ver as relações entre as partes, as contradições, as limitações. Ficamos cegos; totalmente alienados da realidade". (178)

Kucinski deixa claro que tudo isso é ficção – embora esse capítulo seja guiado pela ata da reunião -, mas ao mesmo tempo seu pé está fincado na realidade, e em fatos e pesquisas que conhecemos. Conhecemos – mas nem todos nós aparentemente. Vide muitos dos comentários no quando da divulgação do relatório da Comissão da Verdade. São comentários como aqueles que fazem de “K” um livro imprescindível.
Profile Image for Bouman.
145 reviews21 followers
May 30, 2013
Las tres muertes de K. es un extraordinario texto que a través de la búsqueda del protagonista de la historia (K. por la verdad de la desaparición de su hija) nos abre un poco los ojos a aquellos que como yo, ignorantes de la verdad, descubren una vez más la maldad de la humanidad y la corrupción del poder en hechos de hace apenas 30 años. (leer más)
Profile Image for Marcele.
269 reviews1 follower
September 12, 2015
A escrita leve apresenta com sucesso o peso da ausência, do não saber. Os contos que não tratam diretamente o sofrimento de K também são importantes e devastadores. Em tempos nos quais o pensamento conservador e totalitário parece querer voltar a dominar, ler um livro que retrata quem sofreu por consequência de um governo autoritário parece deveras oportuno.
Profile Image for Michela.
106 reviews
February 9, 2018
"...não é certo, os filhos é que deveriam enterrar os pais e não os pais enterrarem os filhos, pior que nem isso, nem enterrar podemos."
Profile Image for Gustavo Pitz.
209 reviews1 follower
November 10, 2020
Um dos melhores que li sobre a ditadura no brasil, tem um estilo semelhante ao homem que amava os cachorros, só que mais curto e direto
Profile Image for Gabriel De Melo Borba Ferreira.
46 reviews23 followers
June 28, 2022
3,5

Quando a paranoia é institucionalizada. Relato importante e sensível de um período tenebroso de nossa História recente. Mais do que nunca é importante resgatar nossa memória. Ler para não esquecer.
Profile Image for Pedro Pacifico Book.ster.
391 reviews5,547 followers
March 31, 2020
“Caro leitor: tudo neste livro é invenção, mas quase tudo aconteceu”. É com essa frase que começamos a obra de Kucinski, escolhida para o desafio Bookster do ano passado na categoria democracia. A narrativa tem como pano de fundo a história da irmã do autor, uma professora de química da USP que, em 1974, foi presa pelos militares e nunca mais foi encontrada. Desapareceu sem deixar rastros.

E nesse “relato de uma busca”, vamos acompanhar o triste desaparecimento da professora pela perspectiva de seu pai, K - um senhor de idade, judeu e imigrante. É uma corrida contra o tempo, já que a cada dia que passa as chances de encontrar a pessoa viva diminuem. Na verdade, chega um momento em que o desespero é tão grande, que a vontade é apenas de saber o que aconteceu. Ter ao menos um corpo ou uma resposta. E resposta é algo que K dificilmente consegue encontrar… Quando algum indício ou pista da localização da professora aparece, logo acaba desaparecendo e K fica mais uma vez à mercê do Estado.

Além do relato da busca, o autor vai intercalando a obra com passagens sobre a vida de sua irmãs, depoimentos de torturadores e outros documentos da época. Com apenas 176 páginas, e misturando realidade e ficção, Kucinski conseguiu construir uma história carregada de uma sensação de esperança, mas que é perseguida pelo fantasma da perda e da dúvida.

É um livro que nos ensina e nos faz refletir sobre uma época que deve ficar no passado, mas cujos fantasmas da volta insistem em nos assombrar. Assim, a gente aprende a partir de uma experiência individual, não por números ou por datas. É uma de centenas de outras histórias tão doloridas que, por outro lado, não foram colocadas no papel e vão acabar se perdendo nas memórias.

Nota: 9/10

Leia mais resenhas em https://www.instagram.com/book.ster/
Profile Image for Isabela Flintz.
132 reviews12 followers
July 9, 2022
São livros como esse, que se mostram essenciais para a construção de uma memória coletiva sobre a Ditadura e que afastam - nem que seja um pouco - a gente do esquecimento do que aconteceu. Muito muito bom e a escrita do Kucinski tem uma sensibilidade que encaixa perfeitamente com a brutalidade do que existe na obra
Profile Image for Camila Vilela De Holanda.
190 reviews11 followers
February 17, 2019
Kucinski toca na ferida e me deixa pensando que é sempre bom lembrar pela Literatura o que a História faz questão de apagar e esquecer. Memória e Resistência. Empodera-te. Revisitá-lo veio em boa hora. Desculpa, não boa, mas necessária. Os livros que você precisa, dizia Doris Lessing, sempre dão um jeito de chegar até você. Ela estava certa. Conhece teus hojes. Enxerga teus ontens. E, consciente, desenha teus amanhãs. ‘(...) O que mais me impressiona hoje é a nossa perda gradativa da noção de totalidade, não ver o todo. E ao não ver o todo, não ver as relações entre as partes, as contradições, as limitações. Ficamos cegos; totalmente alienados da realidade, obcecados pela luta armada.’ (KUCINSKI, B. In ‘K. Relato de uma busca.’).
Profile Image for Jordi Sellarès.
313 reviews29 followers
December 12, 2015
Un text fascinant i aparentment sobri sobre la kafkiana cerca d'una filla desapareguda per part del seu vell pare, en la terrible dictadura brasilera, i dels perversos mecanismes d'aquesta per seguir impune.
Profile Image for Sergio.
254 reviews2 followers
November 21, 2019
Silêncio. Ao fim resta um silêncio.
Um cale-se... ‘K’álice? “Mesmo calada a boca, resta o peito/ Silêncio na cidade não se escuta”
O que dizer de K? Leia K, pela história, pela estória, pela escrita, pela vida que pela e apela... Leia K
Profile Image for Harvey Hênio.
628 reviews2 followers
June 19, 2022
“K” é um romance escrito dentro da vertente da “auto ficção” onde o autor expressa em linguagem literária acontecimentos reais.
O autor Bernardo Kuncinski, nascido em 1937, escritor premiado, jornalista, professor aposentado da USP e assessor da presidência da república de 2003 a 2005, nesse livro, lançado originalmente em 2011, narra a história de seu calvário vivido desde o desaparecimento da filha Ana Rosa, professora universitária e militante política, durante os “anos de chumbo” da ditadura militar brasileira (1964/1985).
O início já é acachapante e de uma pungência inesquecível:

“De tempos em tempos, o correio entrega no meu antigo endereço uma carta de banco a ela destinada; sempre a oferta sedutora de um produto ou serviço financeiro. A mais recente apresentava um novo cartão de crédito, válido em todos os continentes, ideal para reservar hotéis e passagens aéreas; tudo o que ela hoje mereceria, se sua vida não tivesse sido interrompida. Basta assinar e devolver no envelope já selado, dizia essa última carta.
Sempre me emociono à vista de seu nome no envelope. E me pergunto: como é possível enviar reiteradamente cartas a quem inexiste há mais de três décadas? Sei que não existe má-fé. Correio e banco ignoram que a destinatária já não existe; o remetente não se esconde, ao contrário, revela-se orgulhoso em vistoso logotipo. Ele é a síntese do sistema, o banco, da solidez fingida em mármore; o banco que não negocia com rostos e pessoas e sim com listagens de computador. [...]
É como se as cartas tivessem a intenção oculta de impedir que sua memória na nossa memória descanse; como se além de nos haverem negado a terapia do luto pela supressão de seu corpo morto, o carteiro fosse um Dybbuk, sua alma em desassossego, a nos apontar culpas e omissões. [...]
O carteiro nunca saberá que a destinatária não existe, que foi sequestrada, torturada e assassinada pela ditadura militar. [...] O nome no envelope selado e carimbado, como a atestar autenticidade, será o registro tipográfico não de um lapso ou falha do computador, e sim de um mal de Alzheimer nacional. Sim, a permanência do seu nome no rol dos vivos será, paradoxalmente, produto do esquecimento coletivo do rol dos mortos”.

O relato é breve, mas contundente e eivado de melancolia e amargura. O pai desespera-se com o desaparecimento da filha e com a indiferença das autoridades e com a desfaçatez de certas pessoas que lhe diziam cinicamente e insensivelmente “mas ela não era comunista?” Além disso o desesperado e solitário pai angustia-se, também com a culpa de não ter acompanhado mais de perto as atividades da filha e por ter se concentrado tanto em seus trabalhos para a preservação do iídiche, idioma das comunidades judaicas da Europa central e oriental.
Finalista de vários prêmios importantes e traduzido para vários idiomas o livro é leitura obrigatória principalmente nos dias de hoje em que muitas pessoas, num misto de ignorância e idealização sem fundamentos do período 1964/1985, ousam minimizar ou negar os malfeitos da ditadura militar brasileira que tão mal provocou ao Brasil e, principalmente, aos brasileiros em função da desastrosa gestão econômica que quebrou o país e, talvez principalmente, pelos constantes e maquiavélicos desrespeitos aos mais elementares direitos humanos.
Leia, reflita e pense no mal que a volta desse regime pode (novamente) causar a todos nós brasileiros interessados na preservação do estado de direito e dos preceitos constitucionais.
Profile Image for Joao.
90 reviews
June 19, 2022
4.5*

ler ficções históricas, pra mim pelo menos, é uma faca de dois gumes, pode ser uma coisa básica, sobre um momento que você já conhece, ou pode ser também uma visão particular e cortante do autor, um ponto de vista sobre um momento que é de conhecimento geral, mas que vai carregar as marcas de quem escreve. Em K. acontece a segunda opção, os anos de chumbo não são novidade pra nenhum brasileiro, ou não deveria ser pelo menos, e Kucinski trás pra história uma leveza e brutalidade nas mesmas medidas, além de toda a carga pessoal. É um livro curto, mas que se demora, não tem pressa, a gente já sabe o que aconteceu, a história é sobre os que ficam.
Profile Image for Ariel.
19 reviews
April 25, 2025
bem pesado, mas muito bom. difícil em vários momentos, mas tem que ser mesmo. o anonimato dá todo um toque especial, achei brilhante K. ser só K. o iídiche e tudo mais da cultura judia também é impressionante.
preciso dizer também que os últimos capítulos também chegam de supetão. a técnica de deixar as coisas não ditas antes e você ir entendendo aos poucos é muito bem feita, é tudo muito bem conectado e amarrado. entender as coisas aos poucos e também não entender passa uma angústia própria que tem tudo a ver com o livro, apesar de que certamente não chega perto da angústia do personagem.
uma experiência e tanto.
Profile Image for Laura.
13 reviews
Read
November 9, 2023
No entiendo de dónde viene la obsesión por establecer una jerarquía entre las masacres y, sinceramente, me molesta. No, no necesitas entrar en competición con las víctimas del holocausto para validar tu dolor.

Más allá de este punto, que ha sido lo que más me ha echado para atrás, este libro es de lo más duro que he leído en mi vida. La crueldad humana no tiene límites.

Profile Image for Raquel.
218 reviews3 followers
November 10, 2022
eu tenho pouco contato com o tema da ditadura e esse livro me faz querer corrigir isso, simplesmente genial na representação dos horrores perpétuos do sistema repressor e dos passados que pra alguns é honrado e pra outros o maior trauma de suas vidas
Profile Image for valentina ☆.
220 reviews2 followers
May 14, 2025
3.5 ⭐️
«O sobrevivente só vive o presente por algum tempo; vencido o espanto de ter sobrevivido, superada a tarefa da retomada da vida normal, ressurgem com força inaudita os demônios do passado. Por que eu sobrevivi e eles não?»
Profile Image for Bela A..
12 reviews4 followers
November 10, 2021
eu nunca vou esquecer desse livro; terrivelmente doloroso.
nunca podemos esquecer da importância da democracia e dos direitos humanos. não podemos tolerar qualquer exaltação a esses tempos obscuros.
Profile Image for Carolina Marchesin.
258 reviews2 followers
June 1, 2022
Que livro! Muito bom, muito intenso, muito necessário. Se coloca na linha tênue entre realidade e ficção, mas deve ser encarado como uma recuperação necessária da memória horrorosa da ditadura militar nesse país.
Profile Image for Laura Gomes.
18 reviews3 followers
June 9, 2025
“não é certo, os filhos é que deveriam enterrar os pais e não os pais enterrarem os filhos, pior que nem isso, nem enterrar podemos.”
Profile Image for Alessandra  Anyzewski.
166 reviews27 followers
June 17, 2022
A dor é real. Me fez refletir bastante sobre o modo de operação dos militares durante a ditadura. Tem algumas passagens tão intensas que é bem surpreendente se dar conta de que esse livro não é uma biografia.
Não lerei de novo, daria de presente somente se fosse um amigo interessado nesse período da nossa história, mais pelo peso que o autor conseguiu imprimir nas palavras.
Profile Image for Kalebe.
31 reviews14 followers
October 18, 2014
http://espanadores.blogspot.com.br/20...

Em abril de 1974 Ana Rosa Kucinski é desaparecida pela ditadura militar. Some do seu trabalho (era professora da faculdade de química da USP), não visita mais o pai... Seu marido, Wilson, some junto. Eram militantes.

Sumiram sem deixar nenhum vestígio. E deixaram aos amigos e familiares um rastro de perguntas, incertezas. E é justamente essa história, a daqueles que ficaram, que o livro explora (é bom lembrar que trata-se de uma ficção baseada em fatos reais).

A narrativa acompanha a agonia de K., o pai dessa mulher. Ao notar que ela não o visita há alguns dias, vai atrás dela na USP e descobre que ela não foi trabalhar há dias. Amigas da filha têm receio de dar mais informações. K. começa, então, uma busca para encontrá-la.


A jornada de K. o leva a todas as instâncias possíveis. O faz entrar em contato com informantes, militares, igrejas, organizações judaicas internacionais... Nesse momento também é que ele enxerga a face do regime militar que ele não conhecia, ou ignorava. E que o faz lembrar da sua militância na Polônia, quando a 2ª Guerra começava a despontar.

Essa busca faz com que K. comece a incomodar muita gente. Mas parece nunca ter sucesso naquilo que realmente deseja. A cada tentativa, quando a situação parece afunilar para alguma resposta, mais questões surgem. O quebra-cabeça parece não ter peças suficientes nunca.

É durante essa tentativa de desenrolar o emaranhado que K. entra em contato com uma filha que não conheceu. A filha militante, que casou... Uma nova desconhecida, que traz mais elementos e angústias.

O livro mescla a história de K. com alguns capítulos de personagens externos, que nos dão pistas do que está acontecendo, quem K. incomoda e como...

O livro é um grande labirinto. Que não sabemos se encontraremos a saída. A angústia de K. e o seu total desamparo são palpáveis.

Uma narrativa curta, mas tão intensa, que sentimos o peso do que sente K. Tantos livros sobre as vítimas da ditadura são escritos. Mas poucos tratam de uma perspectiva tão pessoal.

Displaying 1 - 30 of 121 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.