«Το μπλε είναι φέτος στη μόδα...»: Κείμενα για την ένδυση και τη μόδα

by Roland Barthes, Βασίλειος Πατσογιάννης (Translator)

Τα κείμενα του βιβλίου μαρτυρούν έναν δεκάχρονο και πλέον (1957-1969) σταθερό προβληματισμό του Ρολάν Μπαρτ για το ένδυμα, γι' αυτό το, όπως πίστευε, ολικό κοινωνικό φαινόμενο. Προβληματισμός που θα κορυφωθεί, άλλωστε, με τη λαμπρή σημειολογική ανάλυση του βιβλίου του "Σύστημα της μόδας" (1967). Εκκινώντας από το όραμα του Σωσσύρ για μια ολική επιστήμη των σημείων, ο συγγραφέας οδηγείται πέρα από την παραδοσιακή ιστοριογραφία του ενδύματος (με τις λεπτομερείς απογραφές πολύτιμων ρούχων του παρελθόντος ή τη συσχέτισή τους με το «πνεύμα της εποχής»), και εφαρμόζει με τόλμη σκαπανέα τις κατακτήσεις της γλωσσολογίας στη μελέτη του ενδύματος. Μας προτρέπει να δούμε την ενδυμασία όχι ως μία αέναη ανανέωση αλλά ως ένα σύστημα που διέπεται από βαθύτατη κανονικότητα. Αυτή η εσωτερική περιπέτεια των μορφών του ενδύματος πρέπει να μελετηθεί, πριν να συσχετιστεί με οποιοδήποτε ιστορικό γεγονός. Διότι το ένδυμα, πέρα από την καθαρά πρακτική και καλλωπιστική του λειτουργία, επιτελεί προπάντων ως σύστημα μια σημασιοδοτική λειτουργία. Για την καλύτερη επεξήγησή της θα οριστούν θεωρητικά από τον συγγραφέα έννοιες όπως δανδισμός, λεπτομέρεια, μόδα, σικ, διάκριση, γούστο.

Genres: Nonfiction

122 pages, Paperback

Published June 1, 2016

About the author

Roland Barthes of France applied semiology, the study of signs and symbols, to literary and social criticism.

Ideas of Roland Gérard Barthes, a theorist, philosopher, and linguist, explored a diverse range of fields. He influenced the development of schools of theory, including design, anthropology, and poststructuralism.

https://en.wikipedia.org/wiki/Roland_...

Reviews

[Nafsika · Rating 4 out of 5]

"Η Μόδα είναι ένας θεσμός, και κάνεις δεν μπορεί να πιστέψει σήμερα ότι προκαλεί διάκριση: μόνο το ντεμοντέ είναι μια έννοια που προκαλεί διάκριση. Με άλλα λόγια από μαζική σκοπιά, η Μόδα γίνεται πάντα αντιληπτή μόνο μέσα από το αντίθετο της: η Μόδα είναι η υγεία, είναι η ηθική, και το ντεμοντέ είναι απλώς η ασθένεια ή η διαστροφή της. "

" Όχι μόνο τα πανάκριβα, τα παραφορτωμένα μπιζού έχουν απαξιωθεί, αλλά, αντίστροφα, για να είναι καλόγουστο ένα μπιζού πρέπει να μη δείχνει τον πλούτο του, να είναι λιτό, ορατό βέβαια, αλλά μόνο από τους μυημένους. "

" Ο Σαρτρ αντιμετωπίζει από μια φιλοσοφική οπτική το εν λόγω ζήτημα, όταν δείχνει ότι το ένδυμα επιτρέπει στον άνθρωπο να αναλάβει την ελευθερία του, να συγκροτηθεί σ' αυτό που διάλεξε να είναι, έστω κι αν αυτό που διάλεξε να είναι εκπροσωπεί αυτό που διάλεξαν οι άλλοι γι' αυτόν. "

Ο Barthes αποσαφηνίζει την έννοια της ένδυσης και της εξέλιξης της αργότερα σε μόδα ως κοινωνικό φαινόμενο. Παρουσιάζει με ιστορικές αναδρομές περί ενδυμασίας το νόημα της ένδυσης τότε και σήμερα.
Είναι το πρώτο μου βιβλίο σε αυτό το είδος φιλοσοφίας και μου άρεσε.

Δώρο γενεθλίων.

[Ρένα Λούνα · Rating 4 out of 5]

Ο Ρολάν Μπαρτ, μεγαλύτερος γνώστης και από την Βίκυ Καγιά, προσφέρει κάποια κείμενα με προβληματισμούς γύρω από την μόδα. Ξεκινάει με μια ιστορική διαδρομή ανάμεσα στον κόσμο της υψηλής ραπτικής και των χίπηδων, μελετώντας το σύστημα της μόδας, ανάμεσα στην χρηστικότητα του, τους συμβολισμούς του και το στόλισμα που υπήρχε από αρχαιοτήτων χρόνων. Αυτό που μου φάνηκε πιο ενδιαφέρον είναι η γλωσσολογική μελέτη γύρω από το σημαινόμενο και το σημαίνον (και νόμιζα πως έκανα ευχάριστο διάλειμμά από Λακάν – κοίτα τελικά!)

Ουσιαστικά μας καλεί να δούμε το ρούχο, μέσα από την ιστορία του, την πρακτική του λειτουργία, την κανονικότητα του μέσα στα κοινωνικά πλαίσια, τον καλλωπισμό και την αισθητική και αφαιρώντας χρόνο στην ενδυματολογική συμπεριφορά. Σε αυτό το σημείο θα παραδεχτώ πως διαρκώς είχα στον μυαλό μου έναν Ιρλανδό δανδή με μαγιό και με ένα καπέλο μπέισμπολ με ένα φτερό, στην μέση ενός καθολικού γάμου.

«Για παράδειγμα, το ριχτό παλτό στους ώμους με τα κρεμασμένα μανίκια, γίνεται γεγονός ενδυμασίας από την στιγμή που: 1. Μια κοινότητα φτιάχνει με αυτό ένα διακριτικό γνώρισμα που επιβάλλεται σε όλα τα μέλη της (οι Αδερφοί των χριστιανικών Σχολών)· 2. Ο κατασκευαστής προμηθεύει την αγορά με έτοιμα ρούχα που έχουν εσωτερικά θηλύκια για να περνά από εκεί το χέρι και να συγκρατεί το ρούχο χωρίς να φοριούνται τα μανίκια (αγγλικό σύστημα)».

[Nefeli · Rating 3 out of 5]

Ενα ενδιαφέρον κείμενο με δύσκολο λόγο. Πιστεύω πως χρειάζεται περαιτέρω γνώσεις πάνω στα ρούχα και την ψυχολογία προκειμένου να διαβαστεί σωστά και να γίνει κατανοητό στον αναγνώστη.

[B. Faye · Rating 2 out of 5]

DNF

[Catherine · Rating 3 out of 5]

Αν αντέχετε τη φλυαρία του είναι ένα εκπληκτικό κείμενο που δανείζεται τη σωσσυριανή λογική και τη σημειολογία για να περιγράψει την ένδυση ως επιλογή, ως έκφραση, το ένδυμα ως γραμματική αλλά και ως συντακτικό που συνομιλεί με τις κοινωνικές τάξεις αλλά και τις εσωτερικές επιθυμίες. Πολύ καλό άνοιγμα το βιβλίο αυτό στον χώρο της προσωπικής έκφρασης.