بر لوح روزگار: یک گفتگو

by Sohrab Shahid-Saless, مهدی سررشته داری (Interviewer)

159 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Sohrāb Šahid-Ṯāleṯ, Iranian cinematographer and award-winning filmmaker.

Born in Tehran to a middle class family, Shahid Saless was a storyteller as a child, with a passion for visualizing his narrations. During his teenage years, he showed an imaginative talent, writing and acting in plays with friends. In 1963, Shahid Saless left Iran for Vienna, where he attended a film school and an acting school at the same time, but his studies were discontinued there in 1967 due to a sudden diagnosis of tuberculosis. In the midst of treatment, he left for Paris to continue his film studies at the prestigious Independent Conservatory of French Cinema, and shortly thereafter, in 1968, he returned to Iran. Upon his return to Tehran, Shahid Saless began work with the Iranian Ministry of Culture as a documentary filmmaker, where he produced multiple short films and documentaries, partly on the topic of traditional dance amongst different Iranian ethnic groups.

In the course of his stay in Iran (1968-74), he produced two major feature films, Yek ettefāq-e sāda (A simple event, 1973) and Ṭabiʿat-e bijān (Still life, 1974), both of which won major international awards for their social realist depiction of life in Iran and for their innovative cinematographic and experimental style. In Yek ettefāq-e sāda Shahid Saless entered the film scene with a distinctive style, reporting on the daily life of a ten-year-old villager, showing his struggles to meet ends through smuggling fish. In Ṭabiʿat-e bijān the life of a meagerly paid railroad guard worker who is forced to retire for a younger guard is portrayed. In the course of this film, the distressful life of working class is depicted in a critical light. Shahid Saless also made several short films for the Ministry of Culture and Arts. He made many commissioned films on the local folkloric dances of various ethnic groups. He also started making short documentaries depicting the unnerving condition of life among the working class. Unsurprisingly, the political subversive message of these films was disliked by the government, and Shahid Saless was forced to leave the country.

Settled in Germany in 1974, Shahid Saless started producing documentaries for the German media. The movies he made gained him further international recognition, and he continued making documentary and feature films for major German television programs. At this time, Ramin Molai (1939-2009) worked as a cameraman for many of his German movies produced in Berlin. In Germany, his television productions always had a distinguishing artistic quality. He made his last movie, Rosen für Afrika, in 1991 for German television. In 1992, he left Germany for the United States to join his family. He died from a chronic illness related to his liver from which he suffered throughout his life.

Shahid Saless is known to be a pioneer of the new wave of Iranian cinema. In his own words, his cinema intends to document the “antagonism between man and society” (Shahid Saless et al.). In the course of his oeuvre, he viewed the role of cinema as “to make conscious of indignity and inhumanity of life.

Reviews

[Tahmineh Baradaran · Rating 3 out of 5]

مستندی به نام سفرسهراب رادیدم که درپایانش به این مصاحبه اشاره کرده بود. پیش ازاین دویا چند مستندازاو ویامصاحبه هایش رادیده وخوانده بودم . فیلمهایش هم که جای خود دارد. دراین مستند اخیر لحن وصحبتهایی دارد بسیار متین ، فکرشده و ..همان تصوری که ازاو درذهن داشتم. امروز مقدمه مصاحبه کننده مکّدرم کرد. همه می دانند که او دراواخر عمردرالکل افراط میکرد. بیان اینکه او بد دهن بود واینکه درمتن مصاحبه بعضی الفاظِ به نظرمن رکیک حذف نشده ، به زعم من که شاید مبتلابه اخلاقیات ارتودکس هستم عملی جالب وحرفه ای نیامد . ولی اگرهم درعمق مستی این مصاحبه انجام شده باشد ، بازهم بارقه های هوش و آن چه من دراو دوست دارم درسخنانش هویداست . یکی ازاختلافات ما این است که اوفیلمهای اینگماربرگمن را برخلاف من دوست ندارد:)

[Mohsenam · Rating 4 out of 5]

کتاب یک رشته گفت گوی تقریبا دو طرفه با سهراب شهید ثالث کارگردان بزرگ ایرانی هست که البته فرصت چندانی برای کار در ایران نداشت.شهید ثالث در این مصاحبه همون شهید ثالث کارگردانه همون مفهومی که قراره تو فیلم هاش نشون بده.این مصاحبه پشت پرده فیلم ها رو از زبان شهید ثالث بیان کرده و نشون میده که این کارگردان چه زحمتی برای فیلم هاش کشیده.
زبان شهید ثالث بسیار واضح و روشنه مثل فیلم هاش که حقیقت رو جلوی چشم آدم میاره.

[hamid · Rating 4 out of 5]

فيلم هاي شهيد ثالث را كه ديده باشي و داستانهاي آنتوان چخوف را هم كه خوانده باشي و قضاوتت هم بر مبناي كارهاي يك نفر اگر باشد و البته دلبسته ي اين هم باشي كه گاهي چقدر آدم ها دوردست و متروك هستند آن وقت اين كتاب خواندني مي شود برايت
تركيب سينما و ادبيات و هجرت/ تركيب تنهايي و تنهايي و تنهايي
كتاب را در خانه ي انوش ديدمش. البته اين كتاب بازگردان از روي فيلم ِ گفتگوست كه سررشته داري با شهيد ثالث انجام داده است. فيلم در دسترس نبود و البته مجال نبود تا از مجيد فخريان برسد دستمان و چون مجال من كوتاه ناچار به خواندن گفتگو دل داديم
آغاز و انجام در بوشهر ِ جان
1396*12*11

[Sina Tahmasbi · Rating 3 out of 5]

بعد فهمیدن بخش کوچیکی از زندگی ثالث فیلماش خیلی واقعی تر به نظر میاد
کتابو که تموم کردم فیلم "درغربت" رو دیدم،میتونی ببینی که نویسنده فیلمنامه زندگی کرده این جریانو،هیچ چیز فراطبیعی و نامعقولی نمیبینی، یه برش کاملا معمولی و واقعی از زندگیه که البته توی تمام آثارش مشخصه.
خودش میگه:پیام مخصوص پیامبران است و بس، اگر نجاری از روی ظرافت و سلیقه یک میزنهار خوری خوب بسازد به نظر شما پیام خاصی در این میز نهفته است؟

[Maede · Rating 3 out of 5]

یک‌باره پیر شدم
توی آینه نگاه کردم
آینه هم پیر شده بود
آنگاه کودکی خود را به خاطر آوردم
در آن زمان، سالخورده و فرتوت بودم
آینه از شعف خندید
"سهراب شهید ثالث"
کما اینکه یک فیلمساز را از فیلم‌هایی که می‌سازد باید شناخت، خواندن و شنیدن مصاحبه‌هایش هم کمک بزرگی است. در کیس شهید ثالث که کاراکتر سینمایی و شخصی جالبی دارد چه بسا بهتر و کمک‌کننده‌تر. شنیدن زوایای پنهان و عمیق زندگی شخصی‌اش که روی کارهایش سایه افکنده از زبان خودش قابل تامل و چندبعدی بود! به هرکس که مایل است راجع به سهراب شهید ثالث و سینما و زندگیش بداند پیشنهاد می‌کنم.

[Solmaz]

من فقط دو فیلم از سهراب شهیدثالث دیدم، "یک اتفاق ساده" و "طبیعت بی‌جان".
برای این دو فیلم تحلیل های خوبی تو کتاب از طرف خود کارگردان ارائه شده بود، یه سری اطلاعات هم در مورد خود شهیدثالث وجود داشت توی کتاب، که برای علاقه مندانش و کسایی که دوس دارن بهتر بشناسنش باید جالب باشه.
تو یه بخشیش هم در مورد چخوف و داستان هاش صحبت میکنن.

به طور کلی برای کسی که با شهید ثالث و کارهاش آشناست باید گفتگوی خوبی باشه و هرچه بیشتر فیلم هاشو دیده باشه بیشتر براش جالب خواهد بود.

[Moien Nayebi · Rating 3 out of 5]

گفت‌و‌گوی زنده و جالبی بود، هنوز از شهید ثالث فیلمی ندیدم ولی علاقه‌مندتر شدم.