قبلا برای من واقعا سوال بود چرا مردم کوفه این چنین رفتار عجیبی دارند. اینکه انگار فکر و عمل شون چرا باهم نمی خونه و اینکه چرا امان معصوم بعد از چندین بار بی وفایی دیدن از این مردم اون ها رو رها نمی کردن و یا اینکه روی افرادی دیگه در جای دیگه ای سرمایه گزاری نمی کردن و وقت نمیذاشتن. شاید بیشترین مشکل ما در مواجهه با تاریخ این باشه که اون رو خطی نگاه می کنیم و مقدمه و موخره رو گاهی کار نداریم و فقط به اون لحظه نگاه خاص داریم. اما تاریخ باید بررسی بشه و بفهمیم اون دوره چطور بوده و به چه نحوی افراد رفتار می کردن و یا اینکه اصول و روابط شون چطور بوده. البته کسی هم با خوندن یه کتاب تاریخی نمی تونه کامل از جریانات اون زمان سر در بیاره و باید کتاب ها خوند. در کل این کتاب خیلی خوب به مسائل کوفه پرداخته و از ابتدای شکل گیری کوفه در زمان خلیفه دوم تا دوران افول اون که مقارن با تاسیس حوزه علمیه نجف باشه به طور کامل بحث می کنه. خیلی از افراد تاثیرگزار در اون دوره و شهر رو معرفی می کنه و همچنین به اتفاقات تاریخی اون خوب می پردازه و مکان های مختلف در این شهر رو هم معرفی می کنه. برای کسایی که به تاریخ علاقه دارن مخصوصا تاریخ صدر اسلام، کتاب خوب و پر اطلاعاتی هست.
مطالعه کوفه از دو جهت برای ما بسیار حائز اهمیت هست، اول اینکه پایتخت حکومت شخصیت اول جهان تشیع و بستر بزرگترین تراژدی تاریخ تشیع یعنی فاجعه کربلا بوده، دوم اینکه کوفه مرکز تشیع آن روزها بوده و صحابه خاص پیامبر (صلی الله علیه و آله) و عمده شیعیان و محبان امیرالمومنین در این شهر سکونت داشتهاند. به شدت کتاب کاملیه (از هر دو کتاب فارسی دیگر که در مورد کوفه نوشته شده کاملتره، البته بعضی مطالب فرعی در آنها آمده که در این کتاب نیامده)، در واقع هر آن چیزی که لازم هست از این شهر مهم تاریخ جهان اسلام بدونید رو این در بر داره. به نظرم خوندن این کتاب برای کسانی در زمینه تاریخ اسلام مطالعه دارند ضروری هست و نکات کلیدی (مثل موقعیت استراتژیک کوفه در جهان اسلام، ترکیب جمعیتی کوفه، شخصیتشناسی و جریانشناسی افراد تأثیرگذار کوفه ...) رو منتقل میکنه که به افزایش فهم و درک سایر کتب تاریخی کمک شایانی میکنه.
متن در بعضی جاها خیلی روان و در بعضی جاها اندکی ثقیل است، با توجه به اینکه این کتاب بسط یافته پایان نامه کارشناسی ارشد ایشون هست و سالها از نگارش قسمت عمدهاش میگذره، بازنویسی یکدست میتونه متن کتاب رو بیش از پیش روان کنه.
مقدمه یا بهتر بگم مقدمههای کتاب حجم قابل توجهی از کتاب رو گرفته! قریب به ۱۰۰ صفحه! جا داشت مقدمههای خود مولف در چاپهای مختلف خلاصه و ادغام و همچنین نکات تکمیلی مقدمه ارزشمند پدر بزرگوارشون، (استاد علی دوانی) که به جهت تکمیل کاستیهای کتاب نوشته شده در خود متن اعمال میشد.
وقتی که تاریخ صدر اسلام را مطالعه می کنیم بارها به اسم شهر کوفه بر می خوریم. شهری که اتفاقات زیادی در آن در صدر اسلام رخ داده است از حکومت امیرالمؤمنین علیه السلام تا حکمرانی ابن زیاد و امویان بر این شهر. نویسنده تاریخ نگار کتاب به خوبی و به صورت محققانه ای به بررسی نقش کوفه در زمان صدر اسلام پرداخته است.
با مطالعه این کتاب، علاوه بر اشنایی با تاریخ ظهور و افول دوران کوفه، دید بهتری نسبت به مسائل دنیای امروز پیدا کردم و میتونم بگم کمک کرد صبورتر بشم. میشه گفت دیگه از وقوع هر نوع حادثه ای تعجب نخواهم کرد! اشنایی با جریانات دوران امام علی تا امام صادق، گوشه ای از تاریخ ایران، درک تاثیر تصمیمات و اقدامات مردم عادی در جریان تاریخ حاصل مطالعه این کتاب ارزشمند بود.