Üç Romantik Hikâye

by Adelbert von Chamisso, E.T.A. Hoffmann, Heinrich von Kleist

Sabahattin Ali, “Üç Romantik Hikâye”de çağlarını aşarak, günümüze ulaşan üç yazardan seçtiği birer hikâyeyi bir araya getiriyor: Heinrich von Kleist’tan “San Domingo’da Nişanlanma”, Adelbert von Chamisso’dan “Peter Schlemihl’in Acayip Sergüzeşti” ve E. T. A. Hoffman’dan “Duka ile Karısı”.

Tercüme Bürosu’nda Batı klasiklerini Türkçeye kazandırma amacıyla başlatılan çeviri seferberliğinin önemli bir parçası olan Alman klasiklerinin editörlüğünü de üstelenen Sabahattin Ali’nin Almancadan çevirdiği “Üç Romantik Hikâye”, ilk kez 1943’te Ankara Maarif Vekilliği tarafından yayımlanmıştır.

“Romantik cereyan, dünya edebiyatına verdiği eserlerden ziyade, Almanya’nın, hatta Avrupa’nın sanat ve fikir hayatına yaptığı tesirle anılır. Yalnız birkaç kişi, çığırlarının sınırlarını aşarak bütün insanlığın malı olacak eserler meydana getirmişler ve bu güne kadar canlılıklarını muhafaza etmişlerdir ki, biz bu kitapta bunlardan birer örnek vereceğiz.” - Sabahattin Ali

156 pages, Paperback

First published January 1, 1943

About the author

Louis Charles Adélaïde de Chamissot, best known as Adelbert von Chamisso, was an officer in the Prussian army and a poet, born at the ancestral seat of his family, the château of Boncourt at Ante, in Champagne, France. Driven out by the French Revolution, his parents settled in Berlin, where in 1796 young Chamisso obtained the post of page-in-waiting to the queen, and in 1798 entered a Prussian infantry regiment as ensign.
His family was shortly thereafter permitted to return to France; he remained in Germany and continued his military career. He had little education, but sought distraction from the dull routine of the Prussian military service in assiduous study. In collaboration with Varnhagen von Ense, he founded (1803) the Berliner Musenalmanach, in which his first verses appeared. The enterprise was a failure, and, interrupted by the war, it came to an end in 1806. It brought him, however, to the notice of many of the literary celebrities of the day and established his reputation as a rising poet.
He had become lieutenant in 1801, and in 1805 accompanied his regiment to Hameln, where he shared in the humiliation of its treasonable capitulation in the following year. Placed on parole, he went to France, but both his parents were dead; returning to Berlin in the autumn of 1807, he obtained his release from the service early the following year. Homeless and without a profession, disillusioned and despondent, he lived in Berlin until 1810, when, through the services of an old friend of the family, he was offered a professorship at the lycée at Napoléonville in the Vendée.
He set out to take up the post, but drawn into the charmed circle of Madame de Staël, followed her in her exile to Coppet in Switzerland, where, devoting himself to botanical research, he remained nearly two years. In 1812 he returned to Berlin, where he continued his scientific studies. In the summer of the eventful year, 1813, he wrote the prose narrative Peter Schlemihl, the man who sold his shadow. This, the most famous of all his works, has been translated into most European languages (English by William Howitt). It was written partly to divert his own thoughts and partly to amuse the children of his friend Julius Eduard Hitzig.
In 1815, Chamisso was appointed botanist to the Russian ship Rurik, which Otto von Kotzebue (son of August von Kotzebue) commanded on a scientific voyage round the world. His diary of the expedition (Tagebuch, 1821) is a fascinating account of the expedition to the Pacific Ocean and the Bering Sea. During this trip Chamisso described a number of new species found in what is now the San Francisco Bay Area. Several of these, including the California poppy, Eschscholzia californica, were named after his friend Johann Friedrich von Eschscholtz, the Rurik's entomologist. In return, Eschscholtz named a variety of plants, including the genus Camissonia, after Chamisso. On his return in 1818 he was made custodian of the botanical gardens in Berlin, and was elected a member of the Academy of Sciences, and in 1819 he married his friend Hitzig's foster daughter Antonie Piaste (1800-1837).
Chamisso's travels and scientific researches restrained for a while the full development of his poetical talent, and it was not until his forty-eighth year that he turned back to literature. In 1829, in collaboration with Gustav Schwab, and from 1832 in conjunction with Franz von Gaudy, he brought out the Deutscher Musenalmanach, in which his later poems were mainly published.
He died in Berlin at the age of 57. His grave is preserved in the Protestant Friedhof III der Jerusalems- und Neuen Kirchengemeinde (Cemetery No. III of the congregations of Jerusalem's Church and New Church) in Berlin-Kreuzberg, south of Hallesches Tor.

Reviews

[Cemre · Rating 3 out of 5]

Sabahattin Ali'nin çevirdiği üç Alman yazarın öykülerinden oluşan "Üç Romantik Hikâye" isimli kitap şu öykülerden oluşuyor:

* San Domingo'da Bir Nişanlanma (Heinrich von Kleist)
* Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti (Adelbert von Chamisso)
* Duka ile Karısı (E.T.A. Hoffmann)

Sabahattin Ali benim çok sevdiğim bir roman ve öykü yazarı. Bu kitabı da çevirmen Sabahattin Ali'nin nasıl olduğunu görmek için almıştım. Çevirilerini de kendi eserleri kadar başarılı bulduğumu rahatlıkla söyleyebilirim. Bunun yanı sıra, kitaba dair sevdiğim bir nokta Sabahattin Ali'nin her öykünün başına öykünün yazarının kısa biyografisine yer vermesi oldu. Zira bu biyografiler, kitapta yer alan öykülere dair de ipuçları içeriyordu. Bu açıdan bu "mini biyografiler" kanaatimce bir ön sözün nasıl olması gerektiğini de gösteriyordu. Şahsen ne zaman bir ön sözle karşılaşsam tedirgin oluyorum; çünkü ön sözler bazen bir ön söz olmanın ötesinde kitabın özeti gibi oluyor ve kitabın tüm büyüsünü yok ediyor. Oysa Sabahattin Ali, ön söz mahiyetindeki biyografileri ile öykülerin tüm sırrını açığa vurmamış; öykülerin anlamlandırılabilmesine yardımcı olmuş.

Romantizm akımının etkisiyle yazılmış bu üç öyküyü Sabahattin Ali'nin çevirisinden okumanızı öneririm. Ben en çok ikinci öyküyü, daha sonra da ilk öyküyü sevdim. Son öyküden ise çok hoşlandım diyemem.

[Gökhan · Rating 3 out of 5]

Sabahattin Ali çevirisi olduğunu görünce " acaba yazar hissiyatı ile çeviride bazı cümlelere kendince dokunuşlar yaptı mı ? " diye düşündüğüm 3 öykü. Kleist'ten macera soslu bir aşk öyküsü, Chamisso'dan fantastik soslu bir aşk öyküsü, Hoffman'dan da aşk öyküsü gibi bir aşk öyküsü okuduğumuz bir derleme. Aslında sevip de kavuşamayanlar derlemesi demek daha doğru.

[tub · Rating 3 out of 5]

Yabancı olan hiçbir şeye hevesimin kalmadığı ve tanıdıklara düştüğüm bir gün Sabahattin Ali'nin daha önce bana hissettirdiklerinin verdiği güvenle aldım bu kitabı. Kendi romantik dertlerimden uyuyamadığım bir gece de okumaya başladım. En çok dikkatimi çeken ve beni heyecanladıran şey, ilk kez aynı yıl, 1943'te yayımlandığı Kürk Mantolu Madonna ile çok ufak benzerliklerin bana göz kırpması. Ali'nin çevirmen ve yazar taraflarını, ona keyif veren yazarlardan nasıl ilhamlandığını tatmak niyetim ilk sıradaydı okurken. İlk hikayede adamın ölen sevgilisinin ardından duyduğu pişman farkındalık, ''Öldü ve ben bütün iyiliklerin ve mükemmelliklerin timsali olan bu kadını ancak ölümünden sonra anladım''. İkinci hikayede (ki sanırım üç yıldızın tamamını bu hikayenin hissettirdiklerine veriyorum. Uzun zamandır okuduğum bir şeyden böyle büyülenmemiştim.) adamın iç bunaltıları, yalnızlığı ve çaresizliği. Üçüncü hikayenin ise tabloyla başlaması.. Bu ufak nüanslar bana ister istemez Raif Efendi ve Maria Puder'i hatırlattı ama belki de bu gereksiz derecede ''romantik'' bağlantıları ben uyduruyorumdur.

''Demir zincirlerle sımsıkı bağlanmış olan bir kimseye kanat fayda eder mi? O, bu kanatlara rağmen, hem de daha müthiş bir şekilde, ümitsizliğe düşer''

Ali, mutsuz sonları pek seviyor.

[Tülay · Rating 3 out of 5]

3/5
Sırf Sabahattin Ali’nin çevirisi diye almıştım yani yazarlar hakkında hiçbir fikrim yoktu.
Okurken üç yazarın da kaleminden hoşlanmadım anlatımları fazla süslü ve kalabalık geldi. Okudum ama zevk alamadım maalesef

[umuttchan 花火 · Rating 3 out of 5]

Kitapta tek beğendim hikaye Chamisso'nun hikayesiydi, diğerleri yazıldığı dönemler için farklı olabilir ama şimdiki zamanda okuyunca benim için sıradan hikaye gibi geldiler ki tek farklı gelen Chamisso'nun hikayesi oldu.

Yazdığı karakterin kendisiyle de konuşması ayrı bir ilgi çekiciydi.İstenen, beklenilen son yerine böyle sonlar her zaman daha ilgi çekici.

[Zeynep Sağırlı · Rating 3 out of 5]

"...Fakat sen, dostum, insanlar arasında yaşamak istiyorsan, her şeyden evvel gölgeye, sonra paraya hürmet etmesini öğren. Eğer yalnız kendin için ve içindeki iyi tarafın için yaşamak istiyorsan, o zaman nasihata ihtiyacın yok. "
Peterl Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti'nden...

[Onur şahin · Rating 4 out of 5]

Çok hikaye okuyan biri değilim. Ancak özellikle son iki hikaye etkileyiciydi. İlk hikaye beni o kadar etkilemedi. Bence okumaya değer bir kitap.

[Beyza Çalışkan]

DNF

[Semiih · Rating 3 out of 5]

bu aşırı romantizm bu devirde kendine çekemiyor

[Hakan İlker · Rating 3 out of 5]

Alman romantizmini keşfetmek, anlamak, hissetmek için üç güzel öykü kitabı. Ben en çok ikincisini yani Schlemihl'in hikayesini sevdim açıkçası. Bir de öykülerden önce Sabahattin Ali, önsöz denilebilecek küçük yazılar iliştirmiş, yazarı ve öyküyü tanıtmak amacıyla -ki bu detay da okuyucu için muazzam olmuş.

[Kaan Dertürk · Rating 3 out of 5]

3. hikaye olmasydı keşke...

[M. · Rating 3 out of 5]

"Peter Schlemihl’in Acayip Sergüzeşti" için 3 yıldız.