کتاب تاریخ نقد جدید، جلد چهارم (بخش دوم) اثر رنه وِلک، متفکر و منتقد ادبی آمریکایی – چک در قرن بیستم است. کتابهای مجموعهٔ هشتجلدی تاریخ نقد جدید را سعید ارباب شیرانی به فارسی برگردانده است. در جلد چهارم این مجموعه نیز همچون جلد سوم به مباحث نقد در قرن نوزدهم پرداخته میشود. قرنی که با کثرت و تنوع اندیشهها و نظریات مواجه بود. تقریباً دربارهٔ تمام مکاتبی که امروز هم وجود دارند از جمله مکتب اصالت علم، اصالت تاریخ، رئالیسم، ناتورالیسم، سمبولیسم و… در این کتاب صحبت و بحث شده است. در این جلد، مطالب از منتقدان تندرو روس آغاز میشود و پس از آنها نهضت زیباشناسی انگلستان را پوشش میدهد و در نهایت به سمبولیستهای فرانسه منتهی میشود.
رنه ولک یکی از برجستهترین منتقدان ادبی (۱۹۹۵-۱۹۰۳) برخاسته از مکتب زبانشناسی و متنشناسی پراگ بود. این مورخ ادبی در اوایل جنگ جهانی دوم به آمریکا مهاجرت کرد و مطالعات خود را تا آخر عمر در این کشور ادامه داد. ولک آثار بسیاری دارد؛ اما شاهکار او مجموعهٔ هشتجلدی نقد جدید است که در آن نظریههای نقد را از ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ بررسی، تحلیل و ثبت میکند. برای او نقد هم داوری دربارهٔ آثار و نویسندگان و به عبارت دیگر نقد حکمی و عملی است و هم اصل و اساس ادبیات، نظریهٔ ادبی، خاستگاه و نقش و تأثیر آن در زندگی و تمدن بشری مدنظر است.
بریدهای از کتاب:
«ستایش اصلی چرنیشفسکی متوجه گوگول میشود، بنیانگذار «گرایش انتقادی» در ادبیات روسیه، آفرینندهٔ مکتب، کسی که ادبیات روس را از قید تأثیر بیگانگان آزاد کرد و آن را وسیلهٔ کسب هویت ملی قرار داد. »