Jump to ratings and reviews
Rate this book

Hoe lees ik?

Rate this book
Wat is nu eigenlijk literatuur en hoe werkt het? Het mooie is dat iedereen daar een eigen idee over heeft, iedereen leest vanuit zijn eigen ervaringen en is op zoek naar zijn eigen antwoorden. Toch zijn er wel een paar aanwijzingen die elke lezer kunnen helpen een tekst eens anders te lezen.
Hoe lees ik? staat vol met dat soort suggesties, aan de hand van zinnen, alinea's, verhalen en romans. Van de Max Havelaar via De zwarte met het witte hart naar David Mitchell. Het eindigt bovendien met allerlei tips voor leesclubs, boekhandelaren, scholen, beginnende schrijvers en alle andere lezers.

288 pages, Paperback

First published August 31, 2016

34 people are currently reading
325 people want to read

About the author

Lidewijde Paris

8 books9 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
42 (9%)
4 stars
219 (51%)
3 stars
135 (31%)
2 stars
26 (6%)
1 star
3 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 85 reviews
Profile Image for Ingrid.
1,563 reviews134 followers
April 29, 2018
Leerzaam en aanvullend op hoe ik heb leren lezen en gedichten verklaren op de middelbare school. Zou het zo zijn dat je nu niet anders meer kunt lezen dan op die manier analyserend? Ik geloof van niet. Soms vind ik het heerlijk om een boek gewoon over me heen te laten komen en er alleen maar van te genieten zonder dubbele betekenissen te zoeken. Ik kan daar net zo van genieten als van het uitdiepen van een tekst.
In dit geval ben ik de hobbykok die het boek van de meesterchef heeft gelezen.
Profile Image for Matthieu Wegh.
898 reviews
September 3, 2024
? Ik had haar boekje 'hoe lees ik korte verhalen' met interesse gelezen en heb toen vorig jaar dit boek aangevraagd bij de bieb als aanschafverzoek..is kosteloos, maar ik denk dat het weer teruggaat naar de bieb waar het vandaan komt...Dit boek ligt overigens ook op de leeskringkamer bij mijn bieb.
🤔 Het leuke aan dit boekje is dat er mooie voorbeelden van tegenstellingen, beeldspraak, metaforen en andere stijlfiguren gegeven worden aan de hand van uitgebreidere verhalen, waardoor het duidelijker wordt wat ermee bedoeld wordt. Soms waren de voorbeelden in de verhalen mij iets te uitgebreid...dan wordt het wel een beetje werken dus ;-) maar dat schuwt Lidewijde zeker niet, ze gaat juist op zoek naar die onderliggende laag terwijl ik voor dit boekje me die misschien meestal niet bewust was, maar nu iets minder onbewust dus..

Ik heb verschillende boeken nu gelezen over literatuur. Dat blijf ik doen, want ik vind het leuk om mij ook meer bewust te zijn van bijvoorbeeld de symbolen en de metaforen die een schrijver in een roman stopt....ook al voelt dat soms net teveel als werken aan dus ;-)
MW 15/2/22
Dit jaar dit boek weer met plezier, vooral interesse en soms wat moeite ;=) herlezen
MW3/9/24
Profile Image for Lalagè.
1,155 reviews78 followers
March 8, 2018
Lidewijde Paris is een echte docent. Steeds legt ze wat theorie uit (op een enthousiaste manier, met humor) en voor het voorbeeld begint geeft ze meestal een opdracht: “Lees en probeer uit te vinden….” Een aantal keren verlies ik me in het voorbeeldverhaal en vergeet op te letten. Daarna vertelt Lidewijde wat ze zelf heeft gevonden in het fragment. Ik denk vaak: dat zou ik er zelf nooit uit halen. Toch helpt het me om beter op te letten en verder na te denken.

https://lalageleest.wordpress.com/201...
Profile Image for Hannie.
1,411 reviews25 followers
September 22, 2025
Dit boek stond al een tijd op mijn tbr. Ik zag het bij mijn bibliotheek liggen en zodoende heb ik het meegenomen. Ik weet niet meer waarom ik dit boek wilde lezen. Wellicht kreeg ik de tip van iemand anders of heb ik over het boek gelezen. Hoewel het boek interessant is, vond ik het soms ook wat saai. Dat kwam met name door de voorbeelden die de schrijfster heeft toegevoegd. Als ik zo’n fragment leuk vond, las het lekker weg. Er zitten echter ook fragmenten tussen die mij niet boeiden. Gedurende het boek kwam ik er wel achter dat de schrijfster en ik heel anders lezen. Heel veel zaken die zij uit een verhaal haalt, haal ik er niet uit. Maar nu lees ik voornamelijk ter ontspanning. Ook lees ik weinig literatuur. Dus wellicht was dit toch niet een boek voor mij.
Profile Image for Hella.
1,154 reviews51 followers
April 9, 2018
Hoe Lees Ik heet nadrukkelijk "Hoe lees IK" – Paris maakt duidelijk dat iedereen een eigen manier heeft om van lezen te genieten, zij reikt alleen maar de dingen aan die bij haar tot meer genot leiden.
In het eerste deel behandelt ze technische begrippen als vertelperspectief, spanningsboog, fabel en sujet, thema en motief en show don't tell. Deel twee gaat over "toeters en bellen" als stijlfiguren, metaforen, symboliek en dat soort dingen, en in deel drie komen context en poëtica aan de beurt.
Dat laatste vond ik leuk gebracht: poëtica is wat iemand vindt dat geoorloofd is in literatuur. Dat is dus niet iets wat objectief vaststaat en aan te wijzen is, het is iets persoonlijks (waarvoor je natuurlijk wel wat leeservaring moet hebben, plus kennis van de terminologie om erover te praten).

Paris heeft in dit boek een aantal volledige korte verhalen opgenomen, en wat fragmenten uit romans. Zo laat ze zien hoe schrijvers een bepaald effect bereiken. Ze neemt bijvoorbeeld het begin van de Da Vinci Code onder de loep, en laat zien hoe Dan Brown de lezer eigenlijk compleet dichtplamuurt met alles wat hij weten moet. Je hoeft zelf niets meer te doen. Het werkt wel als je alleen de spanning zoekt, maar als je wilt dat een roman meer is, zijn er andere dingen nodig, is het nodig dat je als lezer moet mee-denken en mee-scheppen.
(Ik zit nu op een Amerikaanse collagegroep waar zeer uiteenlopende werken op geplaatst worden. Van sommige denk ik bij mezelf: maar dit ís toch niks? Plaatjes zijn niet eens fatsoenlijk uitgeknipt, er is niets om over na te denken.) Ik had dat besef ook bij een verder mooi boek: White Chrysanthemum. Het was een roman die me veel leerde over een stuk geschiedenis waar ik niets van wist. Maar het was alleen dat. De stijl en de compositie droegen niets bij aan het verhaal.
De korte verhalen in "Hoe Lees Ik" zijn allemaal bijzonder de moeite waard.

Waar ik mijn twijfels bij heb, is hoe Paris ervan uitgaat dat goede schrijvers de diepgang, de meerlagigheid, de motiefherhaling, de spiegelstructuur, noem het maar op, met opzet in hun boek stoppen. Ik denk dat een schrijver een goede schrijver is omdat dat soort dingen 'vanzelf' in zijn werk komen. (Wat niet wegneemt dat je bij de revisie die dingen wel extra kunt benadrukken. Dit boek is ook voor schrijvers bijzonder leerzaam.)

Waar ik ook twijfels bij heb (maar dat is mijn eigen poëtica) is haar uitgebreide bespreking van Het Kleine Meisje van Meneer Linh, een boek dat ik juist vanwege de "onbetrouwbare vertelinstantie" NIET goed vond. Een onbetrouwbare verteller is wat anders. Dat is iemand die vanuit een bepaalde motivatie dingen achterhoudt of verdraait. Maar een vertelinstantie – in het geval van Claudel volgens mij gewoon de schrijver – die dingen achterhoudt, haalt een trucje met mij uit. En volgens mij was het de aangrijpendheid van het verhaal alleen maar ten goede gekomen als we vanaf het begin hadden geweten hoe de vork in de steel zat.

In het hoofdstuk over poëtica haalt ze een recensie aan van Joost de Vries, over Een klein leven van Hanya Yanagihara. (Zelf schreef ik er dit over.) De recensent worstelt met twee ikken: de kritische lezer die ziet dat dit géén literatuur is, en de romanverslinder die zich tegen wil en dank laat meeslepen. Paris schrijft dan: wat moet ik met zo'n recensie? […] "Ik sta als uitgever meer aan de kant van de lezer dan aan die van de resencent."
Ik moest denken aan die loftuitende uitzending van dwdd. De boekverkoper, staat die aan de kant van de lezer? Of gewoon aan de kant van de kassa? En de uitgever dan? Ook, toch? En als de recensent óók niet aan de kant van de lezer staat, aan welke kant staat die dan? Aan de Bescherming-van-de-Literatuur-kant? Aan de Ik-Ben-de-Erudietste-kant?

Daarom is het zo fijn dat er boekbloggers zijn. Mensen die gewoon aan de kant van hun eigen leesplezier staan, en niets liever doen dan dat overdragen op andere lezers. Met de allerindividueelste emotie van hun allerindividueelste poëtica. Zo, is het hoofdstuk intertekstualiteit ook nog gecoverd.
655 reviews6 followers
August 15, 2019
Knap. Geeft veel info en analytische begrippen zonder schools te worden en maakt dat ik dit boek over het lezen van literatuur weer snel wil inruilen voor literatuur.
Profile Image for Sandra Boe.
11 reviews
June 29, 2018
Ik leerde in dit boek van Lidewijde Paris vooral veel dingen opnieuw die ik ook al bij mijn studie Nederlands had geleerd: over motief en thema, perspectief en tijd, structuur, beeldspraak, symboliek, en context, intertekstualiteit en opvattingen van schrijvers over literatuur, etc. Maar, zoals Pavese zegt (dat heb ik uit dit boek): je ziet de dingen pas echt als je ze nog een keer ziet. Pas dan herken je het.
Die herkenning is niet de reden voor mijn vijf sterren, die geef ik omdat er godzijdank ook iets aan het boek ontbreekt, namelijk: pretenties. Paris legt al die dingen niet uit omdat je met die kennis bij de geleerde mensen kunt scharen, maar omdat lezen veel leuker wordt als je meer ziet van wat een schrijver allemaal in zijn tekst heeft gestopt.
Profile Image for Arne-Jan.
344 reviews5 followers
March 19, 2020
Mijn vrouw ging eind vorig jaar een paar dagen naar Kopenhagen om een zojuist bevallen vriendin te ondersteunen. Dier (altijd blij om dit woord te mogen gebruiken) vriend moest namelijk gewoon werken. Mijn vrouw had van haar moeder dit boek geleend en had dit in één ruk uitgelezen, ondanks alle geleverde kraamhulp. Ze was er erg enthousiast over, het was ook echt wat voor mij. Ik vond de kaft echter nogal schreeuwerig en had het idee dat ik liever gewoon een mooi boek zou lezen dan een boek over hoe je een ander boek moet lezen. Of zoiets. Maar goed, het zaadje was eenmaal geplant, de nieuwsgierigheid gewekt. Zo begon ik op 1 januari jongstleden met de inleiding. Hmm misschien toch best aardig. Uiteindelijk heb ik het boek in drie etappes (want drie hoofdstukken) gelezen en dat beviel me heel erg goed.

Paris heeft niet alleen mijn geheugen opgefrist waar je ook alweer allemaal op moet letten bij het lezen van een roman, maar ook zeker mijn ogen geopend. Aardig was ook dat ik weer veel nieuwe inzichten heb gekregen mbt boeken die ik de afgelopen twee jaar heb gelezen en waar ik nooit bij heb stilgestaan (bv. de rol van water in The Sense of an Ending van Julian Barnes). Veel hints vallen me normaal ook wel op, maar ik maak lang niet altijd de vertaalslag naar wat de schrijver ermee wilde zeggen. Hoe hij/zij er bewust mee speelt. Bijvoorbeeld de keuze van het perspectief kan heel bepalend zijn voor hoe het verhaal binnenkomt, zo toont Paris aan. Uiterst interessant. Momenteel lees ik Jij Bent Van Mij van Peter Middendorp, waarbij het verhaal wordt verteld vanuit de verkrachter/moordenaar. Zeer boeiend sowieso qua perspectief, maar doordat ik Paris ernaast las realiseerde ik me bovendien dat we hier waarschijnlijk te maken hebben met een onbetrouwbare verteller. Ofwel heeft hij een vertroebelde blik, doordat hij verminderd toerekeningsvatbaar is, ofwel vertelt hij zijn verhaal bewust op een vergoelijkende manier, wellicht om sympathie te wekken of om strafverlaging te krijgen? Als ik het boek uit heb zal ik het wel weten vermoed ik. Ik vond het overigens extra geinig om de verteller op zijn onbetrouwbaarheid te betrappen, omdat dit een running gag is in de boekenclub van mijn vrouw. Er schijnen namelijk leden te zijn die iedere verteller wantrouwen, ook wanneer de andere boekenclubleden hier niet de geringste aanwijzingen voor hebben ontdekt.

Extra leuk voor mijzelf was dat ik toevallig flink wat boeken waaruit zij voorbeelden haalt redelijk recent (afgelopen paar jaar) heb gelezen. Van Anna Karenina en Een Woord, Een Woord (Westerman) tot Agaat, Honderd Jaar Eenzaamheid en Knausgårds Strijd. En De Zwarte Met Het Witte Hart van Japin ligt klaar op mijn nachtkastje... Stuk voor stuk zijn dit boeken waar ik zelf ook erg van heb genoten, hoewel soms om andere redenen. Ik kijk er daarom naar uit om ook ander werk dat zij aanhaalt te gaan lezen, zoals Het Kleine Meisje van Mijnheer Linh van Philippe Claudel of Jens Christian Grøndahl met Dat Weet Je Niet. Van beide romans had ik zelfs nog niet eerder gehoord.

Erg vermakelijke kost dit dus!
Profile Image for Leesdame.
690 reviews66 followers
October 29, 2016
Lidewijde Paris legt in begrijpelijke taal uit hoe ze leest en geeft de lezer richtlijnen. Ze zegt niet dat je het zo moet doen, maar wel dat je het zo kunt doen. Want ze benadrukt later nog eens dat je als lezer zelf de baas bent in een boek. Het is dus niet de bedoeling om elk boek wat je leest voor het slapengaan tot de kern toe af te pellen, maar sommige richtlijnen die Lidewijde geeft zijn zo gek nog niet.

Lees verder op mijn blog :)
Profile Image for Suzanne.
210 reviews31 followers
July 30, 2019
Interessant boek, leuk geschreven, goed uitgelegd. Het meeste was bekende stof, maar vanuit de invalshoek 'hoe leest Lidewijde Paris' verfrissend en gaf toch weer een andere kijk. Ben nu erg benieuwd naar haar boek over korte verhalen.
317 reviews4 followers
February 11, 2025
Heel fijn, dit gaat mijn leesplezier wat betreft andere boeken zeker nog vergroten !
Profile Image for Ann.
253 reviews3 followers
July 25, 2019
Een schitterend boek voor elke lezer die (soms) het gevoel heeft een boek niet voldoende te begrijpen of het gevoel heeft 'iets' gemist te hebben in een boek. Zo veel duidelijker gebracht dan de schaarse literatuurlessen uit het middelbaar, maar ook zo veel leuker! Het zou voor mij verplichte lectuur moeten zijn in het middelbaar om studenten aan te tonen hoeveel je uit een boek kan halen!
Zalig hoe schitterende literaire passages worden afgewisseld met (alllesbehalve belerende) uitleg van wat je eruit kan halen. Absoluut dus ook een aanrader voor leesclubs gezien de vele tips die het geeft om een boek uitgebreid te bespreken. Want "Maar als ik met vrienden over een roman praat, wil ik graag horen wat zij 'eruit hebben gehaald', hoe zij bepaalde passages hebben begrepen, wat zij denken dat de schrijver gewild heeft."
Het gekke is dat Paris exact beschreef in haar boek waarom ik haar boek absoluut wou lezen: "Een schrijver die zo veel moeite heeft gedaan mij niet rechttoe rechtaan iets over te brengen, verdient het dat ik op onderzoek uit ga naar zijn aanwijzingen." En Paris geeft je met dit boek de nodige kennis om aan je queeste te beginnen.
Profile Image for Sara.
18 reviews
February 24, 2023
Echt een boek dat op de middelbare goed van pas was gekomen. Interessant om meer te leren over hoe je verhalen uit elkaar kan pluizen en om beter te begrijpen waarom een boek je soms zo kan raken. De auteur geeft beeldende en concrete voorbeelden adhv bekende werken en korte verhalen. Daardoor waren er soms spoilers, maar dat is vooraf aangegeven. Fijn ook dat de auteur door het hele boek blijft benadrukken dat je mag lezen zoals je wilt, het is zeker geen pretentieus boek dat je iets probeert op te leggen.
Profile Image for Janne Vanoppen.
8 reviews2 followers
February 2, 2023
Dit boek was precies waar ik naar op zoek was! Een boek dat je helpt je leeservaringen te verrijken, maar dat ook gezellig is en niet leest zoals een studieboek. Praktisch toepasbaar en vol van leuke voorbeelden. Ik heb er heel veel aan gehad!
Profile Image for Marit.
233 reviews8 followers
July 16, 2025
Dit boek wordt m’n nieuwe bijbel in de klas. Enthousiasmerend, supertoegankelijk en heel veel concrete voorbeelden.
Profile Image for Pieter De vroe.
327 reviews33 followers
Read
January 23, 2019
Lang over gedaan. vooral genoten van enkele toffe kortverhalen... anderhalf jaar in begonnen toen gestopt omdat ik meeste boeken waarover ze het had niet kende. Schade wat proberen inhalen en het is zeker de moeite. Mooie leestips en enkele goeie inzichten. Mooi werk!
Profile Image for Monique Van hest.
368 reviews
February 14, 2020
Heerlijk geschreven boek over lezen. Voor mij een prikkel om ook zelf te noteren wat me opvalt als ik een boek lees. Tijdens het lezen gebeurt er van alles met me, zoek ik verbanden, krijg ik inzichten, lees ik mooie zinnen, maar vaak ‘verdwijnt’ het besef van al dat moois zodra ik in een nieuw boek start. Notities maken wil ik al heel lang, ik vind een boek dat gaat leven door annotaties van de lezer heel mooi. Zelf lukt het me echter steeds niet. Alsof ik de bladzijden niet wil ‘vergiftigen’ met mijn gedachten. Vanaf vandaag waag ik weer een poging. Met potlood. Dat dan wel weer.
Nadeel van dit boek: er staan weer 3 nieuwe boeken op mijn ‘want to read’ lijst. Het is maar goed dat ik een groot deel van de besproken boeken al gelezen heb.
Profile Image for Marjolijn.
498 reviews22 followers
July 16, 2017
Als dit boek alleen zou gaan over hoe literatuur werkt en hoe je erover kunt praten, dan zou het een heel bruikbaar en fijn boek zijn. De begrippen worden helder uitgelegd en de voorbeelden zijn goed gekozen (ook al zijn ze soms een beetje lang).

Maar ik gaf dit boek tochmaar twee sterren. Ik weet dat de titel is "Hoe ik lees", maar ik vind het wel erg veel "ik" in dit boek. Dit boek is bedoeld om lezers iets te leren, dat doe je niet door zo nadrukkelijk te laten zien wat je als leraar zelf allemaal weet. Dat is wellicht ook een kwestie van smaak, maar mijn smaak is het in elk geval niet.
Profile Image for Vera VB.
1,501 reviews6 followers
June 2, 2018
In dit boek komen veel begrippen die ik tijdens mijn middelbare schooltijd in de lessen Nederlands geleerd heb, terug. Het is een goede opfrissing.
Dat ik dit boek gelezen heb is een rechtstreeks gevolg van meedoen aan een leesclub over Een stad, het meisje en de duivel van Svealena Kutschke. Ik begreep niets van de verborgen beelden en symboliek die doorspekt zitten in het boek. Dat ontnam me ieder leesplezier. Enkele deelnemers zagen het wel en wanneer ze het uitlegden, zag ik het ook wel, maar ik zag het zelf niet tijdens het lezen. Daarom dit boek maar eens gelezen.
Perspectief, motief, thema, raamvertelling, methafoor, vergelijking, context - het zijn maar enkele van de termen die aan bod komen. Alles wordt gestaafd met fragmenten uit boeken.

Op het einde, pagina 228 lees ik volgende:
Net als met symbolen is het met kennis over de werkelijkheid: als ik iets niet herken als een verwijzing naar een historische gebeurtenis, ga ik er niet naar zoeken want dan weet ik niet waar ik moet beginnen. Met beeldspraak is dat ongeveer hetzelfde: als ik niet alert ben op een beeld, realiseer ik me vaak niet dat er achter een beeld een externe betekenis zit.

Dat laatste is dus precies waar het in het boek van Kutschke mis ging.
26 reviews2 followers
August 21, 2025
Welke middelen gebruikt een romanschrijver om de lezer te boeien en om zijn of haar boodschap over te brengen? Lidewijde Paris bespreekt 'literaire trucs en technieken' met behulp van romanfragmenten.
Laat ik een van de trucs, het gebruik van beeldspraak, toepassen bij het waarderen van dit boek: na lezing heb je een fijnere neus en een scherper oog voor de bereidingswijze, de smaak en de textuur van het boek dat je aan het lezen bent.
Vlot geschreven, enthousiasmerend, veel fijne weetjes, maar soms wat 'popi' en breedsprakig.
Profile Image for Jonna.
224 reviews
July 24, 2018
Een boek met heel veel interessante voorbeelden. De manier van lezen van Lidewijde Paris was heel herkenbaar en vormt een beeldende introductie of samenvatting voor discussies (in leesgroepen, lessen e.d.). Dit is tevens mijn belangrijkste kritiekpunt; het gaat om Paris en wat zij uit bepaalde teksten haalt en welke terminologie zij daarvoor hanteert. Ik had het idee dat er erg veel voor me werd gedacht i.p.v. hierover van gedachten te kunnen wisselen. Dat kan nu eenmaal niet met een boek (terwijl ik toch altijd met een potlood dit probeer op te lossen) maar daarmee moet ik concluderen dat het boek te laat op mijn pad is gekomen c.q. diepgang mist.
Profile Image for Sarah.
1,419 reviews44 followers
January 19, 2022
Ergens is dit heel interessant, het is gewoon niet voor mij. Er drong zich één gedachte aan me op bij het lezen van dit boek en dat was hoe blij ik ben dat ik destijds voor Geschiedenis en niet voor Nederlands heb gekozen. Lezen is mijn allesie maar ik hou niet van dat (kapot) analyseren. Dat maakt me misschien niet intellectueel, maar het zij zo.
172 reviews
October 15, 2019
Nuttig om gelezen te hebben. Denk ik.... Dat zal bij de volgende boeken blijken. Of ik meer metaforen herken en verbind met de bedoelingen van de schrijver. En eens zien of sommige van mijn vrienden te verleiden zijn tot een leesclub van twee lezers.
Profile Image for Marloes D.
680 reviews32 followers
May 27, 2019
Geef ik 3 of 4 sterren? Dit boek is aangeraden door een familielid (journalist) omdat je er mee leert om meer uit je boeken te halen. Er worden verschillende literaire begrippen toegelicht aan de hand van fragmenten van bekende boeken. Alleen ken ik daarvan de meeste niet. Op zich zijn de fragmenten een duidelijke illustratie bij de begrippen maar ze kosten wel veel energie om doorheen te komen.
162 reviews3 followers
October 20, 2023
Vlot en met humor geschreven, laat zien hoe je ook naar boeken kunt kijken en meerdere lagen kunt ontdekken. Meer genieten dus.
Profile Image for Birgit van Buiten.
140 reviews
June 20, 2020
Dit bracht me vooral terug naar m’n lessen Nederlands. Vrijwel alles hierin heb ik daar geleerd, maar soms kwam er een scherpe opmerking voorbij die me aan het denken zette. Ik denk dat dit inderdaad een goed boek is om literatuur toegankelijker te maken voor een breder publiek.
Displaying 1 - 30 of 85 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.