What do you think?
Rate this book
Wolfstonen
In de omvangrijke roman Wolfstonen (2003) komen veel verhalen samen. Ieder vanuit het eigen perspectief beschrijven acht bewoners de gebeurtenissen in een modernistisch appartementencomplex. Voor een tegenstem zorgen de ervaringen van de volwassenen en de kinderen in de volksbuurt waar het complex is gebouwd.
519 pages, Paperback
First published January 1, 2003
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
June 7, 2026
Onbekend maakt onbemind. Wolfstonen van Herman Franke heeft op Goodreads slechts 37 beoordelingen, op het boekenforum waar ik vaak rondhang ben ik de enige stemmer. Des te grappiger is het dat deze roman in mijn naaste omgeving alom bejubeld wordt. Verschillende goede vrienden hebben hem meerdere keren gelezen, mijn broer heeft hem meerdere keren gelezen en voor mij was dit de derde keer dat ik het boek las. Nog steeds schetst Wolfstonen een briljant, angstaanjagend beeld van het moderne leven.
In een volkswijk verrijst een appartementencomplex voor de beter bedeelden. We volgen de acht nieuwe bewoners en enkele omwonenden, waaronder de kinderen Milla en Jacho. Al snel blijkt dat het appartementencomplex – in de volksmond De Bijenkorf genoemd – nogal gehorig is en dat dag en nacht de leefgeluiden van de oorspronkelijke bewoners te horen zijn. De spanningen tussen de nieuwe en oude bewoners lopen langzaamaan steeds verder op en daardoor worden ook de persoonlijke angsten en verlangens van alle betrokkenen steeds zichtbaarder en problematischer.
Goed geschreven
Ook bij een tweede herlezing viel me weer op hoe ontzettend goed Wolfstonen geschreven is. We lezen dit verhaal vanuit het perspectief van misschien wel vijftien personages en ieder personage heeft een geheel eigen stem en denkwereld. Zo is er Paulice die verlangt naar minder grote borsten, Elto die een nieuwe muzikale taal wil ontwikkelen, het meisje Milla dat met een geheel open blik naar alles wat er om haar heen gebeurt kijkt, de heer Forstenalt die vastzit in zijn traumatische jeugd en psycholoog Ista die zich direct opwerpt als voorzitter van de bewonerscommissie. Maar we volgen ook de verstandelijk beperkte jongen die de hele dag met een verrekijker De Bijenkorf in de gaten houdt en Nander, een man waar je op het eerste oog niks mee te maken wil hebben, maar achter diens voorkomen gaat een grote tragedie schuil.
Met gevoel voor humor beschrijft Franke het wel en wee van deze mensen en ik heb wederom meerdere keren hardop moeten lachen om de wonderlijke binnenwereld van deze personages, waarbij die van de kinderen toch het allerleukst zijn (op hun lijstje ‘zielige geluiden’ staat bijvoorbeeld ‘hijgende mensen met seks en zo op televisie’). Tegelijkertijd legt Franke de tragische kern van al deze personages heel goed bloot. Ik heb naast hardop lachen dan ook enkele momenten een traantje gelaten omdat ik innig meevoelde met de bittere strijd die deze mensen (denken te) moeten leveren.
Verlangen
Ieder personage in Wolfstonen gaat gebukt onder een onvervuld verlangen. Het verlangen naar romantische liefde, een ander lichaam, een ander land, een andere geschiedenis, een kindje; eenieder wordt dusdanig opgeslokt door dit verlangen dat er eigenlijk nog maar weinig oog voor de ander is. Een gesloten blik en hardnekkige vooroordelen over de ander zijn het gevolg. In de ogen van de Bijenkorfbewoners zijn de omwonenden domme, asociale boerenpummels, in de ogen van de omwonenden zijn de Bijenkorfbewoners arrogante, omhooggevallen eikels en kutwijven. Het meisje Milla zorgt met haar open blik voor een mooi contrast; zij oordeelt niet en ziet in iedereen het tragische.
Als iemand die komt uit een laagopgeleide familie en gestudeerd heeft aan de universiteit, kan ik beamen dat deze wederzijdse vooroordelen en dit wederzijdse wantrouwen echt een ding is. Ik denk zelfs dat de huidige mate van polarisatie en de strijd tussen links en rechts niet meer is dan een ouderwetse klassenstrijd tussen hoog en laagopgeleid, tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur etc. Franke laat in Wolfstonen heel krachtig zien hoe deze kloof werkt en deze roman kan ook zeker gezien worden als een oproep om onze vooroordelen op te schorten, wat minder met jezelf bezig te zijn, de blik naar buiten te richten en de ander te zien voor wie die echt is.
Taal
De taal is ook een groot thema in deze roman. De personages zijn schrijvers, dichters, vertalers, zoeken naar een nieuwe taal of zijn de Nederlandse taal niet machtig. Ze zijn er maar druk mee, maar waar de taal het ultieme middel zou moeten zijn om de kloof tussen jezelf en de ander te overbruggen, zorgt de manier waarop deze personages met de taal bezig zijn er juist voor dat er alleen maar extra barrières opgeworpen worden. Ze raken alleen maar meer opgesloten in zichzelf wat leidt tot een nog groter wederzijds onbegrip.
En iets waar ik de eerste twee keren dat ik Wolfstonen las nog geen oog voor had, maar nu wel door mijn werk bij een woningcorporatie, is de manier waarop Franke schrijft over hoe de Bijenkorf tot stand is gekomen. Beleidsmakers leek het een enorm goed idee om een postmodern appartementencomplex midden in een volkswijk te zetten en de architect wilde door persoonlijke ervaringen een gebouw ontwerpen ‘waar de liefde kon stromen’.
Idealisme
Het gevolg van al deze idealistische wensen resulteert in een complex waar iedereen geplaagd wordt door de leefgeluiden van de buren en niemand zich thuis voelt. Dat kan alleen maar het werk van beleidsmakers zijn geweest! Beleidsmakers hebben wel eens de neiging om vanuit ideologie te denken en daarbij de realiteit – die altijd een stuk weerbarstiger en veelvormiger blijkt te zijn dan de ideologie toeliet – uit het oog te verliezen. We kennen inmiddels denk ik allemaal het voorbeeld van Stek Oost in Amsterdam en ook Wolfstonen laat zien wat de angstaanjagende gevolgen kunnen zijn van beleid gestoeld op idealisme.
Wolfstonen komt uit 2003 maar Franke bleek uitmuntend aan te voelen welke richting de samenleving op zou bewegen. We zijn inmiddels 23 jaar verder en deze roman voelt akelig actueel aan en stipt allerlei thema’s aan die onze samenleving domineren en die alleszins ook belangrijk zijn in mijn persoonlijke leefwereld. Het is een geweldig geschreven, meeslepende roman die ook zeer rijk is aan boeiende ideeën en inzichten. Dit is de vierde roman ooit waar ik de volledige score aan geef. Nu al zin om deze over een jaar of tien voor de derde keer te herlezen.
blogpost
In een volkswijk verrijst een appartementencomplex voor de beter bedeelden. We volgen de acht nieuwe bewoners en enkele omwonenden, waaronder de kinderen Milla en Jacho. Al snel blijkt dat het appartementencomplex – in de volksmond De Bijenkorf genoemd – nogal gehorig is en dat dag en nacht de leefgeluiden van de oorspronkelijke bewoners te horen zijn. De spanningen tussen de nieuwe en oude bewoners lopen langzaamaan steeds verder op en daardoor worden ook de persoonlijke angsten en verlangens van alle betrokkenen steeds zichtbaarder en problematischer.
Goed geschreven
Ook bij een tweede herlezing viel me weer op hoe ontzettend goed Wolfstonen geschreven is. We lezen dit verhaal vanuit het perspectief van misschien wel vijftien personages en ieder personage heeft een geheel eigen stem en denkwereld. Zo is er Paulice die verlangt naar minder grote borsten, Elto die een nieuwe muzikale taal wil ontwikkelen, het meisje Milla dat met een geheel open blik naar alles wat er om haar heen gebeurt kijkt, de heer Forstenalt die vastzit in zijn traumatische jeugd en psycholoog Ista die zich direct opwerpt als voorzitter van de bewonerscommissie. Maar we volgen ook de verstandelijk beperkte jongen die de hele dag met een verrekijker De Bijenkorf in de gaten houdt en Nander, een man waar je op het eerste oog niks mee te maken wil hebben, maar achter diens voorkomen gaat een grote tragedie schuil.
Met gevoel voor humor beschrijft Franke het wel en wee van deze mensen en ik heb wederom meerdere keren hardop moeten lachen om de wonderlijke binnenwereld van deze personages, waarbij die van de kinderen toch het allerleukst zijn (op hun lijstje ‘zielige geluiden’ staat bijvoorbeeld ‘hijgende mensen met seks en zo op televisie’). Tegelijkertijd legt Franke de tragische kern van al deze personages heel goed bloot. Ik heb naast hardop lachen dan ook enkele momenten een traantje gelaten omdat ik innig meevoelde met de bittere strijd die deze mensen (denken te) moeten leveren.
Verlangen
Ieder personage in Wolfstonen gaat gebukt onder een onvervuld verlangen. Het verlangen naar romantische liefde, een ander lichaam, een ander land, een andere geschiedenis, een kindje; eenieder wordt dusdanig opgeslokt door dit verlangen dat er eigenlijk nog maar weinig oog voor de ander is. Een gesloten blik en hardnekkige vooroordelen over de ander zijn het gevolg. In de ogen van de Bijenkorfbewoners zijn de omwonenden domme, asociale boerenpummels, in de ogen van de omwonenden zijn de Bijenkorfbewoners arrogante, omhooggevallen eikels en kutwijven. Het meisje Milla zorgt met haar open blik voor een mooi contrast; zij oordeelt niet en ziet in iedereen het tragische.
Als iemand die komt uit een laagopgeleide familie en gestudeerd heeft aan de universiteit, kan ik beamen dat deze wederzijdse vooroordelen en dit wederzijdse wantrouwen echt een ding is. Ik denk zelfs dat de huidige mate van polarisatie en de strijd tussen links en rechts niet meer is dan een ouderwetse klassenstrijd tussen hoog en laagopgeleid, tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur etc. Franke laat in Wolfstonen heel krachtig zien hoe deze kloof werkt en deze roman kan ook zeker gezien worden als een oproep om onze vooroordelen op te schorten, wat minder met jezelf bezig te zijn, de blik naar buiten te richten en de ander te zien voor wie die echt is.
Taal
De taal is ook een groot thema in deze roman. De personages zijn schrijvers, dichters, vertalers, zoeken naar een nieuwe taal of zijn de Nederlandse taal niet machtig. Ze zijn er maar druk mee, maar waar de taal het ultieme middel zou moeten zijn om de kloof tussen jezelf en de ander te overbruggen, zorgt de manier waarop deze personages met de taal bezig zijn er juist voor dat er alleen maar extra barrières opgeworpen worden. Ze raken alleen maar meer opgesloten in zichzelf wat leidt tot een nog groter wederzijds onbegrip.
En iets waar ik de eerste twee keren dat ik Wolfstonen las nog geen oog voor had, maar nu wel door mijn werk bij een woningcorporatie, is de manier waarop Franke schrijft over hoe de Bijenkorf tot stand is gekomen. Beleidsmakers leek het een enorm goed idee om een postmodern appartementencomplex midden in een volkswijk te zetten en de architect wilde door persoonlijke ervaringen een gebouw ontwerpen ‘waar de liefde kon stromen’.
Idealisme
Het gevolg van al deze idealistische wensen resulteert in een complex waar iedereen geplaagd wordt door de leefgeluiden van de buren en niemand zich thuis voelt. Dat kan alleen maar het werk van beleidsmakers zijn geweest! Beleidsmakers hebben wel eens de neiging om vanuit ideologie te denken en daarbij de realiteit – die altijd een stuk weerbarstiger en veelvormiger blijkt te zijn dan de ideologie toeliet – uit het oog te verliezen. We kennen inmiddels denk ik allemaal het voorbeeld van Stek Oost in Amsterdam en ook Wolfstonen laat zien wat de angstaanjagende gevolgen kunnen zijn van beleid gestoeld op idealisme.
Wolfstonen komt uit 2003 maar Franke bleek uitmuntend aan te voelen welke richting de samenleving op zou bewegen. We zijn inmiddels 23 jaar verder en deze roman voelt akelig actueel aan en stipt allerlei thema’s aan die onze samenleving domineren en die alleszins ook belangrijk zijn in mijn persoonlijke leefwereld. Het is een geweldig geschreven, meeslepende roman die ook zeer rijk is aan boeiende ideeën en inzichten. Dit is de vierde roman ooit waar ik de volledige score aan geef. Nu al zin om deze over een jaar of tien voor de derde keer te herlezen.
blogpost
Displaying 1 of 1 review