Ασυνήθιστα μύρτιλλα

by Κωνσταντίνος Μαρούγκας

Τα "Ασυνήθιστα μύρτιλλα" είναι ένα βιβλίο με τριάντα αυτοτελή διηγήματα φανταστικού περιεχομένου που ξεχωρίζουν για το αλληγορικό τους ύφος. Ο τίτλος ανταποκρίνεται στο περιεχόμενο και στη μορφή των ιστοριών: είναι μικρές, όπως ένα μύρτιλλο, και το συναίσθημα που αφήνουν είναι ανάμεικτο, άλλοτε χαρούμενο/"γλυκό" και άλλοτε λυπηρό/"ξινό", όπως η γεύση του καρπού.

Έγκλημα ή θαύμα;

Παραμύθι ή δράμα;

Αλήθεια σαν ψέμα.

154 pages, Paperback

First published January 1, 2015

About the author

Ο Κωνσταντίνος Μαρούγκας γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου και κατοικεί σήμερα. Σπούδασε Παιδαγωγική στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών στο τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας συνεχίζοντας Μεταπτυχιακές Σπουδές στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου: Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός». Ταυτόχρονα σπούδασε Θεατρολογία στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Αθήνας. Έχει ειδίκευση στο θεατρικό παιχνίδι και τη δραματοποίηση κειμένων, όπου η δεύτερη αποτελεί το επιστημονικό του ενδιαφέρον. Ωστόσο, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εργαστηρίων καλύπτει σημαντικό μέρος της ζωής του, καθώς εργάζεται ως θεατρολόγος/εμψυχωτής σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία στην Αττική. Από μικρή ηλικία έδειξε την έφεσή του στις τέχνες, δίνοντας έμφαση στη δημιουργικότητα που πηγάζει από τον χαρακτήρα του. Ασχολείται με το θέατρο μέσω ομάδων, συμμετέχοντας σε παραστάσεις ως ηθοποιός σε θέατρα και φεστιβάλ. Παράλληλα είναι συγγραφέας λογοτεχνικών κειμένων, που σύμφωνα με τον ίδιο είναι ο καλύτερος τρόπος για να εκφραστεί, ενώ παράλληλα μπορεί να θίγει ζητήματα που τον απασχολούν υπό το πρίσμα της λογοτεχνίας. Έχει συγγράψει δύο βιβλία αλληγορικού χαρακτήρα: Ασυνήθιστα Μύρτιλλα, εκδ. Φυλάτος (2015), Ατελή Αγάλματα, εκδ. Πνοή (2019). Τέλος, διατηρεί ιστοσελίδα με λογοτεχνικά κείμενα (Σχεδιάσματα) και ιστολόγιο με απόψεις για λογοτεχνικά βιβλία (99 λέξεις).

Reviews

[Το Άθχημο γατί του θενιόρ Γκουαναμίρου · Rating 5 out of 5]

Τα “Ασυνήθιστα Μύρτιλλα” είναι φρέσκα φρούτα. Είναι εξαιρετικό πώς υπάρχουν ακόμα καλλιτέχνες που εντυπωσιάζουν με την πρωτοτυπία των ιδεών τους και όχι με φθηνές προκλήσεις. Είναι λυτρωτικό να μπορεί να διαβάζει κάποιος μια γκρίζα μέρα κάποια χρωματιστά κείμενα. Ο συγγραφέας τα ονομάζει αλληγορίες. Είναι μικρές ιστορίες, που ακολουθούν την παράδοση του Ε. Χ. Γονατά, χωρίς να τον φτάνουν, έχουν μέσα τους στοιχεία σουρεαλιστικά, ίσως και κάποιες ελάχιστες εξπρεσσιονιστικές πινελιές και μια στάλα φιλοσοφικού στοχασμού, που ωστόσο δεν εμποτίζει τα κείμενα, μοιάζει περισσότερο με θυμοσοφία, με στοχασμό καθημερινού ανθρώπου που προσπαθεί να βρει έναν οργανωμένο τρόπο για εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα.

Υπάρχουν ιστορίες που αποτελούν έναν εσωτερικό μονόλογο, αυτές είναι οι πιο δύσκολες να τις παρακολουθήσει ο αναγνώστης, γιατί έχουν μια αυτοαναφορικότητα, στοιχείο που συναντάται συχνά στους νέους καλλιτέχνες, οι οποίοι ακόμα δεν έχουν βρει την ισορροπία τους ως δημιουργοί, δεν μπορούν να δουν το έργο τους αποστασιοποιημένοι από την ανάγκη να αυτοσυστηθούν στο κοινό, κι αυτό είναι μια παγίδα. Γιατί οι αναγνώστες ενδιαφέρονται για τις ιστορίες. Όχι για τον συγγραφέα. Αν βρουν μια ιστορία καλή, οι αναγνώστες, θα επιβραβεύσουν το κακό συγγραφέα, αν μια ιστορία είναι αστεία, θα γελάσουν με την δυστυχία του συγγραφέα, κι αν θεωρήσουν πως μια ιστορία είναι κακή θα απορρίψουν ακόμα και τον πιο ταλαντούχο συγγραφέα. Γιατί το κοινό είναι αδυσώπητο. Έχει τα δικά του θέλω και τις δικές του ανάγκες κι αυτές θα θελήσει να ικανοποιήσει πιανοντας στα χέρια του ένα βιβλίο. Την δικές του ανάγκες, όχι τις ανάγκες και τις επιθυμίες του συγγραφέα.

Ωστόσο κάποιοι μονόλογοι που είχα την χαρά να δω δραματοποιημένους, μου φάνηκαν καλοί, ίσως αυτό το στοιχείο της θεατρικότητας, ένα στοιχείο προφορικό, να αποτελεί το κρίκο που χρειάζεται για να δέσει η αλυσίδα των ιστοριών αυτών.

Και υπάρχουν και οι άλλες ιστορίες, αυτές που αγάπησα βαθιά, αυτές που με εντυπωσίασαν. Χρωματιστή βροχή, ένας έρωτας χωρίς πρώτη ματιά, μια γάτα, ένα ενυδρείο, ένα κρυφτό με απρόσμενη εξέλιξη, ένας γέρος κλόουν,μια βόλτα με ένα σύννεφο. Πόση ομορφιά! Πόση φρεσκάδα, πόση πρωτοτυπία, πόση αυθεντικότητα! Αυτό είναι καλή λογοτεχνία.

Μακάρι αυτό το βιβλίο να βρει το προορισμό του, να μην παραπέσει να μην ξεχαστεί. Μερικές φορές, όταν κάνω την έρευνά μου σε βιβλιοθήκες και παλαιοβιβλιοπωλεία, τυχαίνει να βρίσκω κάποια έργα, ξεχασμένα, που ξέφυγαν από την προσοχή των ανθρώπων και παράπεσαν. Ελπίζω να μην συμβεί αυτό σε ετούτον τον νέο συγγραφέα, μακάρι να χτίσει το κοινό του και να μην τον καταπιεί η λήθη. Μακάρι να μην αποθαρρυνθεί και να συνεχίσει να γράφει. Μακάρι να συνεχίσει να μαθαίνει να γράφει.

Και ο καλύτερος τρόπος να εξελιχθεί ένας συγγραφέας είναι μέσα από την ανάγνωση του έργου άλλων συγγραφέων. Αν θέλει να έχουν τα έργα του φιλοσοφικό υπόβαθρο δεν αρκεί ένας στοιχειώδης στοχασμός, θέλει βαθιά σπουδή στην ιστορία και στην ουσία της φιλοσοφίας. Κι όλο αυτό πρέπει να χωνευτεί για να βγει κάτι, λιτό, ενδιαφέρον, ουσιώδες, χωρίς βερμπαλισμπούς, το διήγημα, δεν επιτρέπει πλατειασμούς και περιττολογίες.

Μακάρι όλα να πάνε καλά. Χρειάζομαι τέτοιες ενέσεις ομορφιάς. Δεν αντέχεται η ζωή αλλιώς. Μικρή μουσική από λέξεις, χρωματιστές εικόνες στον ασπρόμαυρο φόντο μιας σελίδας. Όλοι το χρειαζόμαστε αυτό. Γι' αυτό ενθαρρύνω, όποιον θέλει να δώσει μια ευκαιρία σε αυτόν τον νέο συγγραφέα. Δεν θα το το μετανοιώσει.

[Δημήτρης Κώτσος · Rating 5 out of 5]

Το μύρτιλο ανήκει στην οικογένεια των εσπεριδοειδών και ο καρπός του έχει μία γλυκόξινη γεύση. Έχοντας ως οδηγό την φαντασία μας μεταφερόμαστε νοητά στο λογοτεχνικό κήπο του συγγραφέα και εκεί αντικρίζουμε 30 ξεχωριστά μύρτιλλα που το καθένα κρύβει την μαγεία του.

Κάποιες ιστορίες με συγκίνησαν πολύ για τα όμορφα συναισθήματα που σε καλούν να βιώσεις. Μία από αυτές είναι και η ιστορία του Χάρη, ενός μεσήλικα κλόουν, που οι δυνάμεις του πια έχουν στερέψει και δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της δουλειάς του. Όσο μακιγιάζ κι αν βάλει στο πρόσωπο για να καλύψει τις ατέλειες των χρόνων που πέρασαν τα σημάδια εσωτερικά και εξωτερικά είναι εκεί και τον ακολουθούν. Θα μπορούσαμε έχοντας ως βάση αυτό το διήγημα να δούμε και για το πώς εμείς στην καθημερινότητα μας καλύπτουμε τον πόνο και τα αρνητικά συναισθήματα που βιώνουμε με προβαρισμένη και προσποιητή χαρά.

Ευφυέστατη ήταν και η ιστορία του ανθρώπου που ζούσε σ’ ένα δωμάτιο γεμάτο καθρέφτες. Η συνεχής έκθεση μπροστά στο είδωλο του από διαφορετική εστίαση και γωνία παρατήρησης του δείχνει την πορεία από την παιδική μέχρι την ενήλικη ζωή του. Η αθωότητα και η παιδικότητα των πρώτων χρόνων πόσο γρήγορα άλλαξε στην πορεία με την ωμή πραγματικότητα που έχει λιγότερο συναισθηματισμό και περισσότερο πόνο.

Το βιβλίο του Κωνσταντίνου είναι ιδιαίτερο γιατί πίσω από τις ιστορίες του κρύβονται πολλά δυνατά και ουσιαστικά μηνύματα που καλείται ο αναγνώστης να τα ξεκλειδώσει και να γίνει μέτοχος της αθωότητας, του πόνου, της απώλειας και της έκθεσης του εαυτού μας σε μη διαχειρίσιμα συναισθήματα που αρνούμαστε να τα ζήσουμε για να μην πονέσουμε.

Ένα ξεχωριστό ανάγνωσμα που απευθύνεται σε απαιτητικούς αναγνώστες που δεν ψάχνουν το εύκολο και το γρήγορο να διαβάσουν αλλά που θέλουν να εντρυφήσουν περισσότερο στα μύχια της ψυχής τους.

Αναζητήστε το και καλή ανάγνωση.

[Νίκη Μουσούλη · Rating 5 out of 5]

Τα μύρτιλλα είναι μικρά μοβ φρούτα με την σάρκα τους να είναι άλλοτε γλυκιά και άλλοτε ξινή.
Από αυτά λοιπόν ο συγγραφέας εμπνέεται τον τίτλο των διηγημάτων του. 30 τον αριθμό ασυνήθιστα μύρτιλλα, άλλοτε γλυκά και άλλοτε ξινά.
Ο συγγραφέας αντλεί την έμπνευση του από αυτά που λίγοι βλέπουν, ένα σύννεφο, έναν μίσχο που φύτρωσε εκεί όπου εκείνος ήθελε, έναν κλόουν και όχι μόνο.
Γράφει αλληγορικές ιστορίες, παράξενα ή αλλόκοτα παραμύθια με την ευαίσθητη πλευρά του και την οξυμένη ενσυναίσθηση του.
Πλέκει δε αριστοτεχνικά την πρωτοπρόσωπη, την δευτεροπρόσωπη και την τριτοπρόσωπη αφήγηση δημιουργώντας ένα εντελώς καινούριο είδος.
Σε παίρνει από το χέρι, πλάθει ιστορίες, ζωές και κόσμους και σε βάζει μέσα τους. Κάνοντας σε κοινωνό όσων διαδραματίζονται σελίδα τη σελίδα.
Τα διηγήματα του διέπονται σε μεγάλο βαθμό από λυρισμό τόσο που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και σαν πεζογραφικά ποιήματα.
Διηγήματα που ξεκινάνε λίγο ανάλαφρα μα όσο προχωράει η ανάγνωση / ζωή γίνονται όλο και πιο σκοτεινά και βαριά.
Είναι από τις λίγες φορές που δεν μπόρεσα να ξεχωρίσω ποιο μύρτιλλο/διήγημα μου άρεσε περισσότερο. Αν μπορούσα να επιλέξω ένα θα έλεγα το μύρτιλλο στο δωμάτιο με τους καθρέπτες. Συγκλονιστικά υπέροχο είναι δε το τελευταίο διήγημα (θα καταλάβετε όταν το διαβάσετε το γιατί).
Φυσικά δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στο μινιμαλιστικά υπέροχο εξώφυλλο. Είναι ένα μύρτιλλο; Είναι ο αφηγητής των ιστοριών; Είναι ταινία από μια παλιά κασέτα; Είναι όλα μαζί; Ποίος ξέρει; Αυτό έγκειται στο μάτι του κάθε αναγνώστη. Για μένα πάντως είναι όλα μαζί.
Αν βρείτε αυτό το βιβλίο εκεί που ψάχνετε στα ράφια ενός βιβλιοπωλείου μην το αφήσετε να σας "ξεφύγει" διότι θα έχετε χάσει ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα που όμοιο του δύσκολα θα βρείτε άλλο!