Op een zaterdag in november overnachten een man en vrouw in hotel Le Bateau Guizzantois. Zijn indrukwekkende naam ten spijt is het hotel vervallen, en de vrouw wil er dan ook zo spoedig mogelijk weg. Ze vindt de hotelbaas onbeschoft en haar minnaar een beetje saai. In Wit zand overtuigt Kristien Hemmerechts wederom met haar bekende thema’s: de verhouding tussen ouders en hun kinderen, het verlangen naar liefde, de aantrekkingskracht en het wantrouwen tussen mannen en vrouwen, seksualiteit en de eeuwige angst voor de dood.
In het surreële 'Wit Zand' (1993) van Kristien Hemmerechts liggen niet alleen de oorlogsgeheimen van het kustplaatsje Wissant verborgen onder het zand. Een weduwnaar wil er loutering vinden met zijn nieuwe minnares, maar die vlucht weg om bij haar man en kinderen te kunnen zijn. Een hotelier probeert het verleden levend te houden met zijn eigen hotel als een mausoleum voor een vroegere liefde en met de aanschaf van een Duitse bunker vol oorlogsgeschiedenissen. De tirannieke hoteleigenaar zadelt een zwarte schoonmaakster en haar te dikke collega op met de zorg voor zijn probleemkind. Ver weg van Wissant kruipt de zoon van de minnares, een brallerige rechtenstudent, in bed met zijn doopmoeder, met verregaande gevolgen voor het hele gezin.
Hemmerechts lijkt beïnvloed te zijn door de hitserie Twin Peaks: de unheimische, Freudiaanse symboliek rond absurde personages; het afgesloten kustplaatsje als een personage op zich, dat gaandeweg de roman steeds iets meer van haar geheimen prijsgeeft; het heeft zelfs die zo kenmerkende mengeling van melancholische tristesse met ironische hilariteit. Bij Hemmerechts zijn de subtiele, intieme uitwisselingen tussen mannelijke en vrouwelijke personages iets meer het feministische thema op zich, terwijl ze niet zo effectief speelt met genrevermengingen uit het B-segment met elementen uit de hogere cultuur. Dat maakt de roman voor mij een tikkeltje irritant: de karakters en het plot zijn te soaperig.
Het zwaarmoedige, symbolisch geladen narratief bestaat louter uit onsympathieke sujetten. Ze hebben psychoanalytisch gemotiveerde driften met bijpassende psychische afwijkingen. Ze piekeren, twijfelen en 'soul searchen' een eind in de rondte. Ze hebben sporadisch expliciete iseks of komen terecht op locaties die metaforisch heel erg van belang zijn. De roman lijkt hierdoor soms meer op een karikatuur van een literaire roman dan dat het nieuwe dingen doet of goed geolied in elkaar steekt. Hemmerechts schept een sfeervol en raadselachtig universum met haar sfeerbeschrijvingen, maar de platte personages maken het tot een Freudiaans rariteitenkabinet vol literaire clichés.
A weirdly enjoyable read. A story of multiple people whose lives come together in Wissant, a town in the beautiful Opal Coast in France. The story touches on facets of history, sexual discovery, racism, death and familial relationships. The story is written in a peculiar style where the reader is, at first, taken aback by the chaotic introduction of characters through non-sequiturs that resolve into clarity as the book progresses. I do recommend this book: people who've been to the Wissant region will find the atmosphere in which this novel is shrouded strangely familiar, especially when read on a rainy evening.
Citaat : ”Ooit zal wit zand zich over ons sluiten, zoals het zich heeft gesloten over Pipo die stierf op een trap, en over het meisje dat werd verpletterd tussen een auto en een boom, en over Maja ( Pauls overleden vrouw) die ik nooit heb gekend. Het zal onze neus en onze mondholte vullen, onze oren en onze ogen.”
Review : Wit zand” is een bizar en ongewoon verhaal.Het speelt zich af in Brussel en Wissant, het dorpje tussen de Cap Blanc Nez en de Cap Griz Nez dat al voor meerdere verhalen stof heeft geboden.Elisabeth Appelmans komt samen met haar minaar Paul voor een weekendje naar “Le Bateau Guizzantois”, een hotelletje in Wissant, Noord-Frankrijk. Het bevalt er haar echter niet: de hotelbaas is onbeschoft en ze vindt haar minnaar maar saai. Ze keert dan ook vroegtijdig terug naar huis.Als ze thuis komt breekt de hel los.Haar zoon, Marius, heeft een meisje doodgereden.Terwijl Elisabeth van de schok bekomt, sluit Paul vriendschap met Jacques, de reeds genoemde norse hotelbaas.Paul Jordens de minnaar van Elisabeth, is een nogal verlegen en braaf man. Hij groeide op als zoon van een familie van collaborateurs. Het feit dat hij een enig kind was heeft veel invloed gehad op zijn karakter: hij werd over beschermd door zijn moeder en was daarom erg afhankelijk van haar. Hij trouwde met Maja, een vrouw met blonde vlechten. Zijn familie was erg blij met deze keuze, omdat haar ouders uit hetzelfde milieu kwamen als zij. Paul en Maja echter wilden dit zo snel mogelijk vergeten, en stonden dus niet achter neonazistische ideeën van hun ouders. Maja was een erg rustige en zelfverzekerde vrouw. Paul hield veel van haar, maar betreurt het nog steeds dat ze geen kinderen wilde. Na enkele jaren sterft Maja aan kanker, en Paul is in het begin van het boek nog steeds niet over haar dood. Hij denkt nog vaak aan haar terug, en vergelijkt elke vrouw in zijn leven, waaronder Elisabeth, nog voortdurend met Maja. Wanneer Elisabeth met kerstmis terugkeert naar Wissant, zijn beide personen veranderd en naar elkaar toegegroeid. Ze beginnen dan ook een serieuze relatie met elkaar. Zoals steeds in het het werk van Kristien Hemmerechts wordt de verhouding tussen ouders en kinderen flink uitgebeend. Dit thema heeft Hemmerechts mooi verweven met enkele andere thema’s die ze ook getrouw behandelt, namelijk seksualiteit, het verlangen naar liefde en de aantrekkingskracht en het wantrouwen tussen mannen en vrouwen. Ook de eeuwige angst voor de dood is erin verwerkt.
De auteur heeft heeft verschillende verhaallijnen gecreëerd die afwisselend aan bod komen.Hierbij gebruikt ze dialogen en het auctoriale vertelperspectief door elkaar. Een sterk en beklijvend boek.
Bijzonder boek, met goed uitgewerkte personages. De personen in het boek zijn ontzettend geloofwaardig. Het verhaal heeft op sommige vlakken iets bizars. Ik had eerst het idee dat het deel over het hotel in Wissant uit Pauls boek kwam. Bijna onwerkelijk was het. Ik zag het boek verfilmd worden. Het was zo sprekend en de dialogen waren intrigerend.