Superhelden

by Dietmar Dath

Meist maskierte Doppelexistenzen mit unglaublichen Kräften und nicht totzukriegen: das sind Superhelden. Es gibt sie schon lange: Superman, Batman, Wonder Woman, Black Widow, Die Fantastischen Vier, Cat Woman, Spider-Man, Green Lantern, Hulk oder die X-Men (Superman etwa erblickte bereits 1938 das Licht der Welt). Seither schlagen sie ihre Fans in Bann.

Warum bedeutet »dieses Zeug« aber manchen Menschen so viel? Was macht die Faszination der Superhelden aus? Dietmar Dath sieht in ihnen Vergrößerungsgläser der populären Kunst, die Affekte, Emotionen, Phantasien übersteigern und verzerren, bis sie aussehen, als wären sie Tatsachen – und eigentlich sind sie das ja auch, so Dath, »nur eben solche, die im Kopf passieren.«

Dath, der schon als Kind Großteile seines Taschengelds in den Erwerb von Superhelden-Comics steckte, betrachtet das Phänomen von verschiedensten Seiten, beleuchtet Herkunft, Entwicklung, Vermarktung und Verfilmung der Superhelden – und natürlich die Superschurken als Gegenspieler, die Besten der Bösen.

Genres: Nonfiction

105 pages, Paperback

First published January 1, 2016

About the author

Dietmar Dath is a German author, journalist, and translator.

Reviews

[Steffi]

Kurzweilige, subjektive Meinung und Fakten kombinierende, Einführung in das Superheldenwesen und damit in die Welt der Comics, die mir immer noch fremd ist. Hier konnte ich lernen, was dieses Genre mit der Romantik verbindet, wie sich Science Fiction, Fantasy und Übernatürlicher Horror voneinander unterscheiden, wenn man sie denn überhaupt unterscheiden kann und soll. Ich habe mich besonders über die Beschreibung der Superschurken gefreut, denn ohne Gegner auch kein Superheld, und über die Ambivalenz von Figuren wie Magneto oder junger Batman vs. alter Batman. Dass es auch ein Superhelden-Noir gibt, hat mich gleich zum Kauf des Films „The Spirit“ verführt, während ich mich in meinem Desinteresse an den Iron Man-Filmen bestärkt fühle (denn Iron Man ist ja ein übler Konservativer).

[Daniel]

Dietmar Dath hat den Durchblick - das gleich vorweg. Ich glaube ihm alles, was er in diesem kleinen, genau 100 Seiten starken, Büchlein von sich gibt.

Aber nicht nur sein Kenntnisstand, der meinen bestimmt um ein vielfaches übertrifft, stimmt. Auch das Format (also die Längen-Beschränkung, die diese Reclam-Reihe ausmacht) hat ihren eigenen Charme. So ist man als Autor wohl dazu gezwungen sich auf genau die Elemente zu konzentrieren, die einem zum scheinbar nahezu frei wählbaren Thema drängen.

Im Fall von Dietmar Dath und Superhelden-Comics dürfte das wohl die völlig verkannte Tiefe sein, die Comics entwickeln können. Er geht viel weniger (wie er das vermutlich in einem reinem Sachbuch gemacht hätte) auf die Fakten und Zahlen zur Branche, als vielmehr auf das persönliche Verhältnis des Lesers zu seinen Helden ein. Was wollen uns die Geschichten eigentlich wirklich erzählen? Können Monster wie "Swamp Thing" ähnlich wichtige Inhalte vermitteln wie eine auf vielen hundert Seiten beschriebene Romanfigur?

Daths kleines Büchlein ist schlecht dazu geeignet einen die Geschichte der Comics verfolgen zu lassen. Auch, wer ohnehin ein Verhältnis zur Materie hat, wird wenig neues finden. Dafür ist es eine umso bessere Lektüre für all jene, die keinen Tau davon haben, warum andere klauenbewehrte Unsterbliche wie Wolverine lieben - oder die Aktivitäten eines wahnsinnigen verfolgen, der sich in einem Fledermaus-Kostüm durch die Nacht kämpft.

Ich empfehle das kleine Büchlein allen Zweiflern und deren Freunden.

[إسلام عماد]

كتاب جيد أضاعت الترجمة الضعيفة قيمته الفعلية..
للاسف لم تتمكن المترجمة نيرمين الشرقاوي من إجادة صياغة مقاطع هذا الكتاب، فجاءت أغلب الجمل مفككة وغير متناسقة كأنها خرجت من صفحة ترجمة جوجل الرديئة، وأشك أنها على علم كاف بعوالم الكومكس وشخصياتها التي تتناولها صفحات هذا الكتاب، فلقد أخطأت في ترجمة اسماء بعض الشخصيات مثلما نرى بالصفحات 14 و15 مثلًا، وفيها شخصية البروفيسور تشارلز إكزافيير الشهير ببروفيسور إكس، فجاءت ترجمة الاسم كشارل خافيير، وكذلك إريك لينشر الشهير بماجنيتو جاءت ترجمته كإريك لينزهير...للاسف لم استمتع كثيرًا بالكتاب بسبب الترجمة، ربما إن قرأته بالانجليزية لكان أفضل لي
:/

[Lea]

Dieses Buch ist für mich bisher das beste aus der 100 Seiten Reclam-Reihe. Ich habe kurz und knapp eine Einführung in ein Thema bekommen, die spannend zu lesen war und weder einfach nur Fakten runter ratterte noch für Anfänger viel zu sehr in die Materie ging. Es hat mich neugierig auf ein paar Superhelden-Medien mehr gemacht und ich hab mir sogar einige Titel notiert.

[نوري]

فكرة الكتاب جميلة وهو مش معقد بالنسبة لشخص غير متعمق في قصص الأبطال الخارقين المصورة، الترجمة ضعيفة إلى حدًا ما والكتاب صغير وكنت أتمنى يتعمق أكثر في هذا العالم.

[Shahinaz]

فكرة الكتاب لطيفة ومهمة وتسلط الضوء على إنعكاس الحياة الاجتماعية والسياسية والاقتصادية على عالم الأبطال الخارقين وتطورهم، أعجبني ما تم مناقشته حول تأثير أحداث ١١ سبتمبر على عالم مارفيل وDC، ولكن فيه تشعب وتشتت وإسهاب رغم كون الكتاب صغير ولذلك كان ممكن طرح الفكرة في مقالة وهو تخصص الكاتب (صحفي) باقى الكتاب عبارة عن سرد لأبطال خارقين وحكاياتهم وقصصهم وكيف تطورت من فيلم لفيلم ومن مؤلف لمؤلف ومن شركة إنتاج لأخرى.
الترجمة مقبولة لكن لماذا يتم تعريب الأسماء الإنجليزية بحروب عربية بجوار الترجمة مثل : ( الرجل الحديدي -أيرون مان) في حين كان من الممكن كتابتها بالإنجليزية لتكون أوضح أو الاكتفاء بالترجمة العربية!

[Ayman Muhammad]

3.5/5.0

[Muhammad Barakat]

مراجعة شخصية لكتاب:
أبطال خارقون
تأليف: ديتمار دات

الفكرة العامة من هذا الكتيب تتلخص في شرح انعكاس ثقافة "الكوميكس" على الواقع الترفيهي المعاصر، يبتدأ المؤلف بشرح العلاقة بين السرد الزمني لأشهر أبطال القصص المصورة مع التغيرات السياسية والتجديدات الاجتماعية فعلى سبيل المثال ظهرت شخصية Wonder Woman عندما بدأت المرأة تشارك الرجل في سوق العمل فكانت الأميرة ديانا (Wonder Woman) بمثابة رمز بطولي للمرأة العاملة، وبالفعل تطابق ظهور الأبطال الخارقين يعكس ما يطلبه الجمهور ولكل زمن وعصر جمهور معين، فعلى سبيل المثال أيضًا نرى ظهور لشخصية Ms. Marvel التي تمثل المرأة المسلمة في المجتمع الأمريكي ونرى أيضًا ظهور Black Panther الذي يمثل فئة أصحاب البشرة السوداء وحديثًا نرى أيضًا التنوع في الميول الجنسية عند بعض الأبطال أو حتى الأشرار مثل هارلي كوين وابن سوبر مان فكلاهما ثنائي ميول الجنسية، ولم يقتصر الانعكاس على القصص المصورة بل تعدى ذلك ليصل إلى شاشات السينما، فمثلًا شخصية فاستوس من Eternals كان مثلي الجنس.

على العموم، أعتقد أن هذه القضية واضحة لكل من يتابع بشغف إصدارات Marvel و DC من قصص مصورة وأفلام، ولكن توجد نقطة جوهرية جدًا وهي على مدى عقود من الزمن نرى استمرامية في التقارب بين شخصيات الأبطال من عقد نفسية ومشاكل لما يحصل معنا، بمعنى أنه من الممكن جدًا أن تجد تصرفات لا تأتي من دوافع نبيلة تمامًا، وقد نرى أن البطل الخارق نفسه يملك نفس النوازع الأنانية جدًا التي قد تؤذي أي شخص لا يتوافق معنا، فهل من الممكن أن تكون هذه واحدة من الأسباب التي تجعلنا نعجب بمسلسل The Boys؟

ربما.

ينصح بقراءة الكتاب ولكن بشكل سريع لسوء الترجمة.

[عاشور الناجي]

هو الكتاب من بره يبان مهم وبيتكلم في سيكولوجية وأفكار البطل الخارق وبطولاته وتوظيف قدراته في القصص وتفاعله مع المجتمع وحاجات تانية كتير وطبعا أوضح مثال امريكي للبطل الخارق أبطال مارفل ودي سي اللي شغالين بيخترعوا أبطال خارقين من الأربعينات لدرجة تحس مفيش حد هيعرف يخترع بطل خرق تاني خلاص ولدرجة بقي يظهر أبطال خارقين أشرار لشركات تانية بيسخروا من سردية مارفل ودي سي زي سلسلة The Boys كده ، بس الكتاب فعليا مادته ضعيفة وقليلة أو يمكن الترجمة معرفتش تخدمه قوي وحجمه كمان صغير وكأنه تجميعة مقالات ، والفكرة اللي هو طرحها من انعكاس فكرة البطل الخارق علي الوعي الجمعي عندهم وتأثر سرديته إنهم حاسين بالعجز قدام هتلر مثلا فاخترعوا بطل خارق يتغلب عليه وبرضه انعكاس حاجة زي 11 سبتمبر علي وعيهم وطريقة تعاطيهم مع فكرة مجتمعات الابطال الخارقين وكده ، الافكار دي في رأيي متناقشتش بشكل موسع ، اللي هو تحس لسه كان في كلام اكتر واكبر كان محتاج يتقال بس يعني في المجمل محاولة لا بأس بها لحد هيبدأ يخش معاهم في المدعكة دي

[ALLA BASIM]

كتاب جيد يمكن توصيفه بأنه دندنة حول عالم الأبطال الخارقين (عالم الكوميكس) من خلال شخوصه الرئيسية في عالمي دي سي، ومارفل بالأساس...
والكتاب بقسميه : الأول :كيف صاروا إلى ما هم عليه.. كيف تكون البطل الخارق سواء بنيويا أو اجتماعيا نفسيا بتفاعل الجمهور معه.. و الثاني : من هم وما هي قدراتهم؟.. والذي تناول نماذج من الأبطال الخارقين.. قام من خلالهما الكاتب بالحديث - الذي يمكن اعتباره عشوائيا قليلا - عن جوانب عديدة لهذا العالم لا تقف مع أثر البيئة والظروف في انشائه ولا الجوانب الفلسفية التي يتمتع بها مرورا بتأثر هذا الفن والأدب بعصر الحداثة وما بعد الحداثة وتصوراتهما الجمالية والفنية والقيمية.. الكتاب جميل لمن كان عاشقا لهذا النوع من الفن والأدب..
وما يعيبه هو الترجمة التي أرست انطباعا بالجمود اللغوي أحيانا وعدم ترابط الأفكار أحيانا أخرى.. ولا أعلم هل هذا ضعف من المترجم في تبيئة الفكرة عربيا أو أنها ناتجة عن اللغة الألمانية نفسها أو أسلوب الكاتب ربما..

[monsieur_steini]

Dietmar Dath gibt einen Überblick über die Typen der bekanntesten Superhelden und deren Werdegang. Dabei zeigt er auch, wieso diese Figuren, die ursprünglich nur der Comicwelt angehörten und mittlerweile ein popkultureller Bestandteil der Kino-, Serien- und Literaturrezeption sind, und faszinieren und ein Identifikationspotenzial bieten.

Auch ästhetische, genderspezifische und soziologische sowie politische Aspekte finden Erwähnung, deren Schwerpunkte sich je nach gesellschaftlicher Entwicklung und Debatte verändern und verschieben.

[Martin Bartlebooth]

Dath gelingt in dem schmalen Band der sehr gelungene Versuch das Genre in einer Vielzahl an Facetten zu beleuchten. In seiner sehr elaborierten Auseinandersetzung mit Geschichte, Gegenwart und möglicher Zukunft der medialen Aufbereitung von Superheldenerzählungen, geht es weniger um das Applaudieren einzelner Figuren als Fanboy - der er ganz offenkundig ist -, sondern vielmehr darum, die vermeintliche Kluft zwischen Hoch- und Popkultur am Beispiel dieses Genres zu überwinden. Um ihm folgen zu können, muss man daher weniger ein spezielles Figurenwissen mitbringen, als vielmehr eine diskursoffene Bereitschaft, das Genre nicht von vornherein als den Kinderkram abzutun, der er nun mal nicht in allen Fällen ist. Einzig die - vermutlich vom Verlag erwünschten - tabellarischen Informationen von völlig willkürlichen und nicht weiter interessanten Fun Facts - welche Helden tragen Umhänge? So What? - konnten das ansonsten hohe Niveau der Auseinandersetzung nicht halten.

[Ahmed Farahat]

عندما ظهرت مجلات الكوميكس، بدأ نوع جديد من الترفيه يفرض نفسه على الساحة الفنية، وأصبح لذلك النوع عشاقه، وخاصة عندما بدأت القصص تتحول إلى أفلام، وكان الأبطال الخارقون هم أبطال تلك القصص أشخاص يتميزون بطفرات تجعلهم يتميزون بقوة مفرطة، وخصائص متفردة كالطيران أو التميز بصفات العنكبوت وغيرها.
ارتبط جمهور ذلك النوع بهؤلاء الأبطال، وبدأ المختصين يطرحون أسئلة فلسفية بناء على تلك الفانتازيا الخيالية، وكان من هؤلاء المؤلف البريطاني "آلان مور" عندما طرح مناقشة سياسية حول قابلية تطبيق القانون الجنائي على الكائنات الخارقة.
بدأت الوسائل الفنية تتطرق لبناء عوالم خيالية مبنية على تلك الأفكار، وأصبح للأعمال الخيالية غير المنطقية مواد أساسية وهي: الخيال العلمي والفانتازيا ورعب ما وراء الطبيعة، وتلك المواد تثير تساؤلات مشاهد العمل الفني أو قارئ الكتاب أثناء معايشته تلك الأحداث، فتحدث تأثيرا قويا ممتعا، وهو ما يجتذب الجمهور لذلك النوع من الأعمال.
فكرة الإنسان الخارق بشكلها الحديث بدأها "فريدريش نيتشه"، ومن بعده "جورج برنارد شو" وتلك الأفكار هي التي أدت لظهور الكوميكس والتي أصبح لها مع الوقت تأثيرا كبيرا، ونظرا لشعبية الأبطال الخارقون وقصصهم بدأ مخرجون كبار وصناع أفلام جادين أمثال كريستوفر نولان وجوس ويدن في صناعة أفلام عنهم، وحققت نجاحا مبهرا.
كتاب خفيف يتميز بوضوع جديد، ويلقي الضوء على جانب يمكن أن يعتبره البعض ساذج أو موجه للشباب، ولكنه حقق نجاح كبير، وبجانب ذلك أصبح يطرح بين جنباته موضوعات فلسفية عميقة، تثير التفكير بجانب التسلية والمتعة، والأرباح الهائلة لشركات إنتاج الكوميكس.

[Julia]

Dietmar Dath setzt sich mit dem Phänomen Superhelden auseinander und warum Menschen so sehr von ihnen fasziniert sind.
.
Ich bin selbst großer Fan vom MCU, auch wenn ich Comics eher nicht lese, deshalb war das ein interessantes Thema für mich. Tatsächlich habe ich nicht so sehr mit einer fast wissenschaftlichen Auseinandersetzung gerechnet, aber es war sehr angenehm zu lesen. Allerdings wurde auf 100 Seiten versucht ein recht großes Themenfeld abzudecken, also wurde nie so richtig in die Tiefe gegangen und eher an der Oberfläche gekratzt. Trotzdem war es für mich super interessant, zu vielen bereits bekannten Figuren jede Menge Hintergrundinformationen geliefert zu bekommen und auch der Werdegang von Marvel und DC wurde erläutert. Mir hat der Schreibstil recht gut gefallen, es war nicht zu nüchtern und es wurde auch immer wieder die eigene Meinung eingeflochten.
.
Schön kurzweilig

[Larakaa]

Guter Einstieg für Comic-History-Neulinge. Die kleinen Infokästen lockern das Buch schön auf, teilweise mit albernem Inhalt. Für langjährige Comicfans ist die zweite Hälfte des Buchs dennoch interessant, weil es spannende Blickpunkte auf einige der bekanntesten Figuren darstellt.

[Alle Bücher müssen gelesen werden]

Kann man lesen, muss man aber nicht.

[Nik]

Ein ganz starkes Plädoyer für die Welt der Comic-Helden, das auf 100 Seiten sehr werthaltig darlegt, warum Comics und Fantastik so gewinnbringend sind bzw. sein können und es nicht verdient haben, in der Diskussion um gute Literatur in eine Nische gestellt oder gar ausgeklammert zu werden. Superheldengeschichten sind Geschichten über Individualität, und wenn nicht heute, wann war das jemals ein aktuelleres Thema? Dietmar Dath schreibt sehr wortgewandt und sicher nicht anspruchslos, so manche Passage bedarf sehr fokussierter Aufmerksamkeit, dass kann hin und wieder durchaus anstrengend sein.