What do you think?
Rate this book
Oorlog en vriendschap
Joop begrijpt niet hoe het kan, maar als Kees hem voor het eerst aankijkt, weet hij dat ze vrienden zullen worden. Maar het is oorlog en Joop ontdekt al snel dat weinig dingen voor altijd zijn. Sommige kinderen komen niet meer naar school. De meester geeft geen les meer, want Duitse soldaten hebben het schoolgebouw in beslag genomen. Zelfs thuis is alles anders. Met een onderduiker in huis moet je altijd op je hoede zijn. Als de winter komt, sluipt de honger Joops leven binnen. Gelukkig heeft hij Kees. Maar kan hun vriendschap wel bestaan in een tijd waarin goed en fout op scherp staan?
96 pages, Paperback
First published October 5, 2016
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 39 reviews
October 18, 2016
Als kinderboekenweek geschenk, vond ik dit boek echt heel tof!
December 4, 2024
In diesem Buch geht es um den Zweiten Weltkrieg in den Niederlanden aus der Sicht eines Kindes. Die Perspektive ist die jener Familien, die Untergetauchte bei sich versteckten.
Die Hauptfigur finde ich sehr nahbar und die Geschichte des Krieges wird meiner Meinung nach, obwohl keineswegs verharmlosend, für Jugendliche gut greifbar und verkraftbar aufbereitet.
Einige Handlungsstränge hätten noch tiefer behandelt werden können, um die Geschichten der Nebenfiguren besser zu verstehen. Das Ende empfand ich persönlich als zu offen. Ich hätte mir einen deutlicheren Abschluss gewünscht.
Die Hauptfigur finde ich sehr nahbar und die Geschichte des Krieges wird meiner Meinung nach, obwohl keineswegs verharmlosend, für Jugendliche gut greifbar und verkraftbar aufbereitet.
Einige Handlungsstränge hätten noch tiefer behandelt werden können, um die Geschichten der Nebenfiguren besser zu verstehen. Das Ende empfand ich persönlich als zu offen. Ich hätte mir einen deutlicheren Abschluss gewünscht.
June 18, 2022
Zoals ik gewend ben van de fantastische Dolf Verroen; klein en intiem maar tegelijk aangrijpend en raak.
"Het was echt oorlog.
Een kamer vol."
"Het was echt oorlog.
Een kamer vol."
September 13, 2022
3,5 sterren- Nederlandse paperback
Naar kinderzwerfboek. Neergelegd op het station Venlo. Meer informatie over het kinderzwerfboek? Kijk op kinderzwerfboek.nl.
Naar kinderzwerfboek. Neergelegd op het station Venlo. Meer informatie over het kinderzwerfboek? Kijk op kinderzwerfboek.nl.
October 9, 2016
dit is nou echt een volmaakt kinderboekenweekgeschenk. het wordt nergens te wreed, te naargeestig of te concreet, maar oh wat kwam dit boek binnen. wow!
May 8, 2020
‘Het was echt oorlog.
Een kamer vol.’
In februari is ‘Oorlog en vriendschap’ in een mooie hardcoverversie uitgegeven. Eerder werd dit kleine doch grootse verhaal als Kinderboekenweekgeschenk uitgedeeld in 2016. Eén van de mooiste geschenken ooit. De verfijnde tekeningen van Charlotte Dematons geven de sfeer van het moment duidelijk weer.
In honderd bladzijden worden vele facetten van de vijf jaar oorlog belicht. In korte zinnen en hoofdstukken lezen we over Joop, een gewone Nederlandse jongen met brilletje en o.a. Jaap, Irma, Rinus, Wijntje en Kees. Kees is de vriend van Joop maar is bij hem thuis niet gewenst. Bij Rinus thuis hebben ze een fietswinkel, later in het verhaal wordt voor de lezer duidelijk dat zijn ouders NSB-ers zijn. Over de Joodse Irma lezen we in de eerste zinnen: ‘We wisten niet dat ze van school moest.’ Alle kinderen ongeacht afkomst of laag van de bevolking zaten bij elkaar in de klas.
De verschillende onderwerpen kunnen door een enkele zin of woord aan de orde komen. Bijv. de collecte voor de Winterhulp, het plaatsvinden van een razzia, hongertochten, het verschil tussen een toen ‘gewone’ school of Joodse school, inkwartieren, onderduiken, voedselbonnen, het verduisteren voor V1-raketten, Zweeds wittebrood of ‘een schaar uit zijn zak en begon te knippen’. Enige voorkennis bij het lezen kan handig zijn tegenover dit verhaal samen lezen en bespreken zorgt ervoor dat er enorm veel geleerd kan worden.
De vriendschap in deze uitgave werd eerder aangestipt in ‘Als oorlog echt is’ uitgegeven in 1991, ook bij uitgeverij Leopold, en is uitgewerkt in ‘Oorlog en vriendschap’ waarin Jaap zijn buurjongen is i.p.v. zijn broer. Een vriendschap in een oorlog waarbij iedere keer goed of fout een rol speelt en heel veel dingen in onbepaalde tijd ineens anders kunnen zijn.
Hoe actueel dit verhaal nog steeds is, blijkt al uit het begin. Als plots een groep mensen iets niet meer mag, is daar een heel proces aan vooraf gegaan en een zaak van iedereen.
‘Ze mocht ook niet meer in de bibliotheek, het zwembad, het park of de bioscoop. Overal stonden of hingen opeens bordjes ‘Voor Joden verboden.’
‘Oorlog en vriendschap’, een bijzondere vriendschap tussen de ontroerende Joop en klasgenoot Kees in oorlogstijd. Een vriendschap die een oorlog overleeft ondanks alle verschillen die door volwassenen zijn veroorzaakt. 'Ik ben nog steeds je vriend'.
Een mooi aan te raden indrukwekkend verhaal voor kinderen vanaf ong. 10 jaar.
Een kamer vol.’
In februari is ‘Oorlog en vriendschap’ in een mooie hardcoverversie uitgegeven. Eerder werd dit kleine doch grootse verhaal als Kinderboekenweekgeschenk uitgedeeld in 2016. Eén van de mooiste geschenken ooit. De verfijnde tekeningen van Charlotte Dematons geven de sfeer van het moment duidelijk weer.
In honderd bladzijden worden vele facetten van de vijf jaar oorlog belicht. In korte zinnen en hoofdstukken lezen we over Joop, een gewone Nederlandse jongen met brilletje en o.a. Jaap, Irma, Rinus, Wijntje en Kees. Kees is de vriend van Joop maar is bij hem thuis niet gewenst. Bij Rinus thuis hebben ze een fietswinkel, later in het verhaal wordt voor de lezer duidelijk dat zijn ouders NSB-ers zijn. Over de Joodse Irma lezen we in de eerste zinnen: ‘We wisten niet dat ze van school moest.’ Alle kinderen ongeacht afkomst of laag van de bevolking zaten bij elkaar in de klas.
De verschillende onderwerpen kunnen door een enkele zin of woord aan de orde komen. Bijv. de collecte voor de Winterhulp, het plaatsvinden van een razzia, hongertochten, het verschil tussen een toen ‘gewone’ school of Joodse school, inkwartieren, onderduiken, voedselbonnen, het verduisteren voor V1-raketten, Zweeds wittebrood of ‘een schaar uit zijn zak en begon te knippen’. Enige voorkennis bij het lezen kan handig zijn tegenover dit verhaal samen lezen en bespreken zorgt ervoor dat er enorm veel geleerd kan worden.
De vriendschap in deze uitgave werd eerder aangestipt in ‘Als oorlog echt is’ uitgegeven in 1991, ook bij uitgeverij Leopold, en is uitgewerkt in ‘Oorlog en vriendschap’ waarin Jaap zijn buurjongen is i.p.v. zijn broer. Een vriendschap in een oorlog waarbij iedere keer goed of fout een rol speelt en heel veel dingen in onbepaalde tijd ineens anders kunnen zijn.
Hoe actueel dit verhaal nog steeds is, blijkt al uit het begin. Als plots een groep mensen iets niet meer mag, is daar een heel proces aan vooraf gegaan en een zaak van iedereen.
‘Ze mocht ook niet meer in de bibliotheek, het zwembad, het park of de bioscoop. Overal stonden of hingen opeens bordjes ‘Voor Joden verboden.’
‘Oorlog en vriendschap’, een bijzondere vriendschap tussen de ontroerende Joop en klasgenoot Kees in oorlogstijd. Een vriendschap die een oorlog overleeft ondanks alle verschillen die door volwassenen zijn veroorzaakt. 'Ik ben nog steeds je vriend'.
Een mooi aan te raden indrukwekkend verhaal voor kinderen vanaf ong. 10 jaar.
October 6, 2016
Gratis (nou ja, gratis, als je een ander boek kocht) boekje gegeven bij de Kinderboekenweek 2016!
Het thema: Tweede Oorlog, is iets wat ik altijd interessant vind om over te lezen. En dit boek was zeker interessant. We zien de oorlog gebeuren door de ogen van Joop, een normale jongen die gewoon met mensen vrienden wilt zijn, maar tja, dat gaat niet altijd zo makkelijk in de oorlog. Joop was een leuk personage, ook al vond ik hem ietsje een zeur. Het is oorlog jochie, denk je nou dat je nog keuze hebt waar je slaapt? Of wat je draagt? Of wat je eet? Sorry hoor, misschien hard, maar hij bleef maar zeuren. :|
Leuk illustraties die het boek helemaal compleet maken.
Zeker een aanrader.
Het thema: Tweede Oorlog, is iets wat ik altijd interessant vind om over te lezen. En dit boek was zeker interessant. We zien de oorlog gebeuren door de ogen van Joop, een normale jongen die gewoon met mensen vrienden wilt zijn, maar tja, dat gaat niet altijd zo makkelijk in de oorlog. Joop was een leuk personage, ook al vond ik hem ietsje een zeur. Het is oorlog jochie, denk je nou dat je nog keuze hebt waar je slaapt? Of wat je draagt? Of wat je eet? Sorry hoor, misschien hard, maar hij bleef maar zeuren. :|
Leuk illustraties die het boek helemaal compleet maken.
Zeker een aanrader.
November 27, 2016
Een prachtig, persoonlijk verhaal, waarin we de Tweede Wereldoorlog meebeleven met Joop (=Dolf?), een heel gewone Nederlandse jongen. Hij vertelt over de dingen om hem heen: de school, onderduikers, de zoektocht naar eten en zijn vriendje Kees. Hij is geschokt wanneer hij erachter komt dat Kees z'n ouders NSB'ers zijn maar wil liefst toch vriendjes blijven. Weet tegelijkertijd wel dat dat niet kan.
Het laatste hoofdstukje (na de bevrijding) gaat weer over, de dan verdwenen, Kees. De laatste zin is: 'Ik ben nog steeds je vriend'.
Het boekje is geschreven in heldere, simpele taal en komt heel realistisch over. Mooi!
Het laatste hoofdstukje (na de bevrijding) gaat weer over, de dan verdwenen, Kees. De laatste zin is: 'Ik ben nog steeds je vriend'.
Het boekje is geschreven in heldere, simpele taal en komt heel realistisch over. Mooi!
October 10, 2016
Kinderboekenweek geschenk 2016. Oorlogsboeken hebben bij mij automatisch een streepje voor. Vond dit boek erg geschikt voor kinderen in de bovenbouw. Vlot geschreven en past goed in de beleving van het kind. Zou dit als een 11-jarige een spannend boek hebben gevonden. Zeker een aanrader.
October 13, 2016
Mooi Kinderboekenweekgeschenk!
May 23, 2020
Deed me heel erg denken aan Liefde is niet voor lafaards en Naar het noorden qua onderwerp, maar ook qua stijl. Van die drie kwam deze wel het meeste binnen.
Ik vind Dolf Verroen fijn schrijven. Hij kan de oorlog goed beschrijven vanuit een kind en de karakters voelen echt aan (het is autobiografisch denk ik, dat helpt daarbij ook natuurlijk). Er komen veel verschillende onderwerpen langs in zo'n kort boekje en toch vormt het goed één geheel.
Ergens tussen de drie en vier sterren.
Ik vind Dolf Verroen fijn schrijven. Hij kan de oorlog goed beschrijven vanuit een kind en de karakters voelen echt aan (het is autobiografisch denk ik, dat helpt daarbij ook natuurlijk). Er komen veel verschillende onderwerpen langs in zo'n kort boekje en toch vormt het goed één geheel.
Ergens tussen de drie en vier sterren.
December 5, 2019
2016
The book looks little and only 96 pages, but it is highly concentrated.
Joop starts out age 11, and we go through the war with him and his family. Onderduikers, Jewish classmates and neighbors, NSBers, German soldiers, schools closed, reopened. Just about every aspect of the wartime situation for ordinary people gets mentioned here.
I enjoyed the book a lot. It is heartwarming though I would say dry in tone. Good effort to show the experience of the war to young persons.
I wonder how young teens take the book, do they understand enough of what's going on? Maybe. Or maybe you don't have to know the political background to read the boy's story.
The book looks little and only 96 pages, but it is highly concentrated.
Joop starts out age 11, and we go through the war with him and his family. Onderduikers, Jewish classmates and neighbors, NSBers, German soldiers, schools closed, reopened. Just about every aspect of the wartime situation for ordinary people gets mentioned here.
I enjoyed the book a lot. It is heartwarming though I would say dry in tone. Good effort to show the experience of the war to young persons.
I wonder how young teens take the book, do they understand enough of what's going on? Maybe. Or maybe you don't have to know the political background to read the boy's story.
May 4, 2021
Prachtig verhaal over een onmogelijke vriendschap in oorlogstijd. Het laat zien hoe belangrijk vriendschap is. Het verhaal wordt geschreven in korte en duidelijke zinnen. Ook de hoofdstukken zijn overzichtelijk. De kleine zwart/witte tekeningetjes zijn een meerwaarde omdat hierin de sfeer van het verhaal duidelijk naar voren komt. Een goed boekje om met kinderen te lezen en hierover met elkaar in gesprek te gaan.
June 6, 2025
Een mooi en bijzonder verhaal over WOII door de ogen van een schoolkind. Meeleven met de veranderingen in zijn directe omgevingen: samenstelling van het gezin, de buren, de straat, school, klas, klasgenoten, vrienden. Wie is te vertrouwen en wie niet, wie mag hij vertrouwen en wie niet. Misschien dat ik het laatste hoofdstuk nog wel het mooist vond. Die tekst doet zeker eer aan de titel ‘Oorlog en vriendschap’.
April 20, 2018
dit was het kinderboekenweekgeschenk van 2016 maar ik heb hem bij de minibieb meegenomen. ik vind boeken over de tweede wereldoorlog altijd erg indrukwekkend en ditmaal volg je Joop een jonge knul en zijn leven tijdens de tweede wereldoorlog. de tekeningen pasten ook echt bij het verhaal. een kinderboek maar wel een goed kinderboek.
January 8, 2023
Hoe moeilijk een vriendschap kan zijn, is in dit boek goed beschreven. Dat het tijdens de oorlog nog moeilijker is, helemaal.
Wie kan je vertrouwen, wie niet?
Weet je alles van je beste vriend of van die familie?
Een mooi kinderboek waar je zelfs als volwassene stil bij van wordt, want je denkt wel na.
Wie kan je vertrouwen, wie niet?
Weet je alles van je beste vriend of van die familie?
Een mooi kinderboek waar je zelfs als volwassene stil bij van wordt, want je denkt wel na.
April 16, 2019
Dat is nog eens een mooi Kinderboekenweekgeschenk geweest. En nu eindelijk gelezen 😀. Heel geschikt voor een leesclub in de klas omdat het zo lekker dun is en je er toch heel veel over kunt zeggen. Idee voor deze tijd van het jaar met 4 en 5 mei in het verschiet.
Vanaf 9 jaar
Vanaf 9 jaar
June 20, 2025
Een interessant kinderboek over De Tweede Wereldoorlog. De hoofdstukken zijn kort en geschreven van uit Joop. Dit zorgt ervoor dat het voor kinderen goed te begrijpen is. Daarnaast worden bepaalde woorden uitgelegd, zodat kinderen ook echt begrijpen wat er staat.
June 16, 2026
Een relatief dun boek, maar op een positieve manier kort en bondig. Leerlingen worden nieuwsgierig, omdat niet alles voorgekauwd en geduid wordt. Heel interessant boek om als basis van een thema of lessenserie over de Tweede Wereldoorlog te gebruiken!
May 21, 2021
Het was een leuk boek, maar het was wel een beetje kort. ✨
May 23, 2021
beetje saai
February 1, 2023
Recensie volgt op mn website
June 24, 2023
De spanning word echt goed opgebouwd voor een kort boekje is het een goed verhaal en dicht bij de waarheid en hoe het toen geweest moet zijn.
September 16, 2024
Klare taal. Eenvoudige tekst. Fantastisch kinderboek voor 10 tot 13 jarigen.
De gebeurtenissen van Joop tijdens WO II.
De gebeurtenissen van Joop tijdens WO II.
January 30, 2025
Kort maar krachtig. Doet autobiografisch aan. Voor kinderen een mooi boek om een beeld te krijgen van de tweede wereldoorlog. Laat ook zien dat niet alles altijd zo zwart/wit hoeft te zijn.
February 9, 2024
Ik moest een paar keer huilen, er zitten een paar mooie en zielige scenes in.
Maar er zaten ook een paar wmb overbodige hoofdstukken in, het had iets strakker gekund.
EDIT: Die droomscene waarin dat vriendje de hoofdpersoon vastbindt aan een boom en dat hij zegt "ik kon wel zingen" spookt nog in mijn hoofd. Mooie scene.
Maar er zaten ook een paar wmb overbodige hoofdstukken in, het had iets strakker gekund.
EDIT: Die droomscene waarin dat vriendje de hoofdpersoon vastbindt aan een boom en dat hij zegt "ik kon wel zingen" spookt nog in mijn hoofd. Mooie scene.
October 8, 2016
Kinderboekenweekgeschenk. Top. Zelden vriendschap zo precies beschreven gezien. Verder worden de oorlogsthema's getoond zonder woord te veel. Boeiend
October 6, 2016
Prachtig aangrijpend klein verhaal in het grotere geheel van WOII. Duidelijke boodschap over vriendschap in tijden van oorlog. Erg strak geschreven, elk woord, elke zin is raak. Komt binnen, knap gedaan! Met mooie, subtiele illustraties bovendien.
February 8, 2023
‘Ik weet niet of het aan mezelf of aan mijn brillenglazen lag, eigenlijk voelde ik me altijd een buitenstaander. Hoe ik ook mijn best deed. Kees was ook een buitenstaander. Ik snapte niet hoe het kon, maar toen hij mij voor het eerst aankeek, wist ik dat wij vrienden zouden worden.’
De ik-persoon in het Kinderboekenweekgeschenk Oorlog en Vriendschap van Dolf Verroen is Joop. Hij is, net als Verroen zelf, elf jaar als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Kees en Joop bekrachtigen hun vriendschap met het uitwisselen van bloed.
Handelsschool of gymnasium
De ouders van Joop zijn niet blij met Kees als vriend van hun zoon. Kees wil na de lagere school naar de handelsschool en hij wil dat Joop met hem meegaat. Joop wil ook niets liever dan dat, hij wil graag bij Kees in de buurt zijn. Maar Joops ouders willen dat hij naar het gymnasium gaat.
Tegen de achtergrond van de oorlog groeit de vriendschap van de jongens. Kees kan heel goed praten over van alles en nog wat, maar over zichzelf laat hij maar weinig los. Ook Joop kan Kees niet alles vertellen, want er zitten onderduikers bij hem thuis.
Stiekem naar de bios
De oorlog speelt natuurlijk een grote rol in het dagelijks leven van Joop en Kees. In korte hoofdstukjes vertelt Dolf Verroen wat jongens in die angstige tijd deden.
Joop maakt zich zorgen over zijn Joodse klasgenootje, Irma, dat van de ene op de andere dag verdwijnt omdat ze naar een Joodse school moet. Joop en Kees moeten een schuilkelder in als er bommen op de stad worden gegooid, terwijl ze eigenlijk stiekem naar de bioscoop hadden willen gaan. Joop luistert met zijn vader naar radio Oranje. En als de hongerwinter uitbreekt, gaat hij met zijn stoere klasgenootje Wijntje langs boerderijen om eten te halen. Maar de jongens moeten natuurlijk ook gewoon naar school.
Verroen vertelt geen spannend verhaal, het zijn de dagelijkse dingen waar het over gaat. En dat zijn elementen die we natuurlijk uit andere boeken over de oorlog kennen. Maar wat kan Verroen (87) het allemaal nog levendig opschrijven. Deze herinneringen uit de eerste hand maken Oorlog en vriendschap tot een belangrijk boekje.
Lees verder op mijn site
De ik-persoon in het Kinderboekenweekgeschenk Oorlog en Vriendschap van Dolf Verroen is Joop. Hij is, net als Verroen zelf, elf jaar als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Kees en Joop bekrachtigen hun vriendschap met het uitwisselen van bloed.
Handelsschool of gymnasium
De ouders van Joop zijn niet blij met Kees als vriend van hun zoon. Kees wil na de lagere school naar de handelsschool en hij wil dat Joop met hem meegaat. Joop wil ook niets liever dan dat, hij wil graag bij Kees in de buurt zijn. Maar Joops ouders willen dat hij naar het gymnasium gaat.
Tegen de achtergrond van de oorlog groeit de vriendschap van de jongens. Kees kan heel goed praten over van alles en nog wat, maar over zichzelf laat hij maar weinig los. Ook Joop kan Kees niet alles vertellen, want er zitten onderduikers bij hem thuis.
Stiekem naar de bios
De oorlog speelt natuurlijk een grote rol in het dagelijks leven van Joop en Kees. In korte hoofdstukjes vertelt Dolf Verroen wat jongens in die angstige tijd deden.
Joop maakt zich zorgen over zijn Joodse klasgenootje, Irma, dat van de ene op de andere dag verdwijnt omdat ze naar een Joodse school moet. Joop en Kees moeten een schuilkelder in als er bommen op de stad worden gegooid, terwijl ze eigenlijk stiekem naar de bioscoop hadden willen gaan. Joop luistert met zijn vader naar radio Oranje. En als de hongerwinter uitbreekt, gaat hij met zijn stoere klasgenootje Wijntje langs boerderijen om eten te halen. Maar de jongens moeten natuurlijk ook gewoon naar school.
Verroen vertelt geen spannend verhaal, het zijn de dagelijkse dingen waar het over gaat. En dat zijn elementen die we natuurlijk uit andere boeken over de oorlog kennen. Maar wat kan Verroen (87) het allemaal nog levendig opschrijven. Deze herinneringen uit de eerste hand maken Oorlog en vriendschap tot een belangrijk boekje.
Lees verder op mijn site
November 6, 2016
Mijn interesse voor dit boek was gewekt door het onderwerp: wat zou het kinderboekenweekgeschenk kinderen willen vertellen over de Tweede Wereldoorlog? Nagenoeg alle gemeenplaatsen in de Nederlandse cultuur passeren de revue, wat het boek clichématig maakt, maar tevens waardevol voor jonge tieners (voor jongere kinderen lijkt mij dit boek te ingewikkeld en bovendien eng). Het boek zet kinderen misschien aan tot denken en laat hier en daar ruimte voor eigen interpretatie. Een goed kinderboekenweekgeschenk dus.
Displaying 1 - 30 of 39 reviews