(1923, JACOB ZWAAN Opperdoes N.-H.) kwam na ondergedoken te zijn voor de arbeidsinzet in 1943 bij het verzet (KP). Volgde na de bevrijding een militaire cursus in Engeland en werd voorjaar 1946 bij de wederinvoering van de dienstplicht ingedeeld bij de 7 December-divisie. Hij diende als militair van oktober 1946 tot eind 1949 in Indonesië. Sinds 1956 werkzaam als wetenschappelijk archiefambtenaar bij het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam.
Ik heb de heruitgave van dit boek gelezen, die in 2021 onder de titel ‘Onze jongens in Indië’ in een zogeheten modernere setting opnieuw is uitgegeven. Wat de inhoudelijke verschillen met het origineel zijn weet is niet, maar ik kan me voorstellen dat het die niet substantieel zijn. Het nawoord van de zoon van de auteur is uiteraard wel een aanvulling en gezien de tegenwoordige verhoogde aandacht voor de Nederlandse bemoeienissen in het toenmalige Nederlands-Indië de moeite waard om opnieuw onder de aandacht te brengen.
Het is geen dagboek, maar een verhaal gebaseerd op de persoonlijke ervaringen van de schrijver die in de jaren na de 2e WO ingezet wordt bij de ‘politionele acties’ van Nederland o.a. in Java. Het is een wat simpele beschrijving van het moeilijke leven van ‘onze’ soldaten daar overzee. Hij spaart de jongens (want dat zijn het eigenlijk nog) niet bij zijn verhalen over hun gedragingen en ook misdragingen. De training, voorbereiding en de ondersteuning van het politieke thuisfront tijdens die periode bleek minimaal tot onvoldoende te zijn. Velen hebben het dan ook helaas niet gered.
De hechte band die er tijdens de moeilijke omstandigheden onder elkaar vaak ontstond is bij degenen die uiteindelijk terugkeerden naar Nederland (waar men het te druk had met de wederopbouw en dus niet echt op hen zat te wachten) vaak blijven bestaan. Veel van de veteranen vonden trouwens 'openbaringen' zoals beschreven in dit boek een smet op de opofferingen die zij hebben moeten brengen.
In het algemeen is het nu redelijk bekend wat er gebeurd is in de jaren na de tweede WO toen Nederland het nodig vond om in te grijpen bij de onrustige situaties in Indonesië. Ik had al heel wat boeken gelezen die deze periode beschreven, maar dit was de eerste die de persoonlijke ervaringen van een soldaat beschreef. Na een wat simpel opgezet begin trekt het boek je er uiteindelijk toch helemaal in.
3 Sterren voor de schrijfstijl, 4 voor de gedetailleerde inkijk…