Geneesmiddelen leveren een belangrijke bijdrage aan onze gezondheid. De helft van alle therapeutische ingrepen betreft het voorschrijven van een medicijn. Farmaceutische bedrijven hebben het mogelijk gemaakt dat patiënten met hepatitis C kunnen genezen. Aids is van een dodelijke een chronische ziekte geworden. Nieuwe, veelbelovende kankergeneesmiddelen worden beschikbaar gesteld.
De sector heeft echter een slecht imago, omdat zijn winsten te hoog zouden zijn. En critici beschuldigen de bedrijven van grootscheepse manipulatie van onderzoeksgegevens. Farmabashen is inmiddels een nationale sport geworden.
Maar de werkelijkheid is anders. In Leve het geneesmiddel! laat Henk Jan Out zien hoe geneesmiddelenontwikkeling echt in zijn werk gaat. Hij bespreekt actuele onderwerpen als belangenverstrengeling, transparantie, publicatie en kosten van onderzoek, marketing, rechtszaken en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Met als conclusie dat we blij mogen zijn dat deze industrie miljarden in onderzoek stopt. Dat farmaceutische bedrijven veel transparanter zijn dan we denken. Dat pillen misschien veel kosten, maar ook veel opleveren. Dat de geneesmiddelenindustrie een van de meest gereguleerde bedrijfstakken is. Maar vooral dat patiënten baat hebben bij nieuwe medicijnen!
Een super interessant boek met duidelijke uitleg hoe de farmaceutische industrie écht in elkaar steekt. Goede voorbeelden en makkelijk te begrijpen. Top boek!
Lovenswaardig en goed dat iemand met lange staat van dienst in de farmaceutische industrie een tegengeluid laat horen. Big Pharma is niet altijd slecht. In het debat bijvoorbeeld nuttig om te weten dat minder dan 10% van onderzochte stoffen uiteindelijk goedgekeurd wordt (DiMasi et al 2016).
Out beschrijft ook de governance, de papieren werkelijkheid en regels waar de farmaceutische industrie zich aan moet houden. Daar klampt hij me iets te veel en makkelijk aan vast; de werkelijkheid is wat weerbarstiger dan de compliance op papier. Op p51-52 "manipulatie van studieopzetten is dus echt onmogelijk" en op p53 "Het is ondenkbaar dat een farmaceutisch bedrijf een primair eindputn stiekem verandert tijdens een studie". Helaas ondergraaft hij dat zelf op p65 al voor paroxetine dat verhoogde kans op zelfmoord had "Data die GSK verborgen hield". Dus Outs kritiek op bijvoorbeeld Ben Goldacre Bad Pharma: How Drug Companies Mislead Doctors and Harm Patients snijdt niet veel hout; dat boek " verdient dan ook geen herdruk zonder een significante aanpassing van de inhoud waarin de nieuwe werkelijkheid een plaats krijgt" (p86). Out heeft mij niet overtuigt dat Goldacre zo fout zit/zat. Overigens is Out het op p66 volkomen eens met Goldacre die ageert tegen selectief publiceren en alle researchbevindingen in het openbaar brengen. Dat de industrie 17% op tijd rapporteert en publiceert (wettelijk verplicht) versus 5,7-8,1% voor universiteiten (p.76) is natuurlijk niet goed maar ook een enorme jij-bak. En dat universiteiten het niet goed doen, pleit de meer dan 80% non-compliance van de industrie natuurlijk niet vrij. Het ondergraaft ook het heilige geloof dat op papier alles perfect geregeld is (wettelijke verplichting). In theorie kunnen (mogen) ze dus niets verkeerd doen, maar de realiteit is anders.
p91: "Omdat publieksreclame van geneesmiddelen niet is toegestaan krijgen niet-artsen geen toegang tot de exhibitieruimte waar de farmaceutische bedrijven staan."
p111: Het meest verkochte geneesmiddel is adalimumab (Humira), tegen chronische ontstekingen van maagdarmstelsel, bracht ruim $14 miljard op in 2015.
p124: Gemiddeld investeert innovatieve farmaceutische industrie 15-20% van omzet in onderzoek
p143: Goed punt over gebruik van experts: "de schijn van belangenverstrengeling weegt blijkbaar zwaarder dan expertise."
p171: Over rechtzaken en schikken: "Bedrijven zouden zich volgens mij dan ook veel langer moeten verdedigen voordat ze het op een akkoordje gooien om van het gedoe af te zijn."
p225 Over de claim dat "bijdrage van de publieke sector aan de ontdekking van nieuwe stoffen zeeer beperkt is" ben ik nog steeds wat skeptisch. Volgens Zycher et al (2010) is ten minste 80% van de 35 belangrijkste geneesmiddelen gebaseerd op wetenschappelijke ontdekkingen van publiek gefinancieerde onderzoekinstellingen (p.203). Maar, de publieke sector ontdekte maar één van die 35 medicijnen. Zit wel wat semantiek in en ik blijf skeptisch, ook door boek van The Entrepreneurial State: Debunking Public vs. Private Sector Myths. Wat ik wel een goed punt van Out vindt: als ontwikkeling van medicijnen zo goedkoop zou zijn en de marges zo hoog, waarom ontwikkelen ngo's en criticasters dan zelf niet die geneesmiddelen?
Boek is helder geschreven, de anglicismen storen soms wel ("vingerbuffet", "forceerde" in de zin van dwingen [p141], "includeerde").