Jump to ratings and reviews
Rate this book

En ik herinner me Titus Broederland

Rate this book
De tweelingbroers Broederland wonen in een afgelegen bos, waar ze zich bezighouden met verboden boeken en hun gitaar. Tot een catastrofe hen van huis verjaagt. Ze trekken een vijandige wereld in waar alles draait om religie en de winning van grondstoffen. Maar waarin schuilt het grootste gevaar? In de opengebarsten aarde, in andere mensen of in henzelf? Auke Hulst toont zich andermaal een meester in het oprekken van literaire grenzen en dringt hij diep door in de belevingswereld van jonge mensen die buiten de samenleving staan.

272 pages, Paperback

First published October 1, 2016

13 people are currently reading
221 people want to read

About the author

Auke Hulst

32 books103 followers
Auke Anthony Hulst is een Nederlandse romanschrijver, journalist en muzikant.

Van zijn site:
Auke Hulst (Hoogezand-Sappemeer, 1975) groeide op in het buurtschap Denemarken, boven op de gasbel van Slochteren. Zijn jeugd daar – ‘in een Pippi Langkous-huis in een bos’ – stond model voor zijn succesvolle derde roman Kinderen van het Ruige Land (2012), die genomineerd werd voor de BNG Literatuurprijs, en werd bekroond met de Cutting Edge Award 2013, de prijs voor het Beste Groninger Boek, en de Langs de Leeuw Literatuurprijs van het gelijknamige tv-programma. Eerder publiceerde hij de romans Jij en ik en alles daartussenin (2006) en Wolfskleren (2009), en maakte hij met tekenaar Raoul Deleo het literaire reisboek De eenzame snelweg, in het spoor van Jack Kerouac (2007). Dat boek werd genomineerd voor zowel de Stripschappenning als de Prix Saint-Michel. Begin 2015 zal bij Ambo|Anthos zijn roman Slaap zacht, Johnny Idaho verschijnen.

Auke is ook literatuurcriticus, reisjournalist en essayist voor onder meer NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer, De Standaard en Columbus Magazine. Daarnaast is hij muzikant. Hij maakte onder andere bij Wolfskleren het soloalbum The Hidden Shape onder de naam Sponsored by Prozac. En hij is de voorman van de Nederlandstalige band De Meisjes, die in 2012 debuteerde met het album Beter Dan Niets. In 2014 verschijnt het tweede album Dokter Toestel.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
87 (19%)
4 stars
192 (42%)
3 stars
128 (28%)
2 stars
37 (8%)
1 star
5 (1%)
Displaying 1 - 30 of 58 reviews
Profile Image for Eva.
272 reviews68 followers
January 10, 2018
---English below---
Het is dat ik al een ander boek had uitgekozen voor mijn leesclub, anders zou ik deze zeker alsnog kiezen. 'Ik herinner mij Titus Broederland' is genre overstijgend en raakt aan een enorme hoeveelheid thema's, dat je daar in een avond nog niet over bent uitgepraat. Het is zowel een psychologische roman als een road-novel, en zowel een coming-of-age roman als een sf-boek.

Het verhaal gaat over de tweeling Broederland, Titus en de naamloze verteller. In het begin zou het verhaal nog in deze tijd kunnen spelen. De tweeling leeft ver weg van de stad in een dorpje, waar de kerk de baas is. De volgelingen zijn een soort hersenloze slaven. En dat is voor tweelingen slecht nieuws, want een tweeling wordt hier gezien als Duivelsgebroed. En duivelsgebroed wordt uitgeroeid, als ze je te pakken krijgen. Ze groeien op, verborgen voor de wereld door hun vader. Daar lijken ze voor altijd te zullen blijven. Tot rampspoed hen overvalt. In het bos achter hun huis verschijnt een zinkgat dat langzaam maar zeker steeds groter wordt en de wereld om hen heen verzwelgt. De tweeling slaat op de vlucht, op zoek naar de zee, waar Titus van droomt.

De verteller en zijn broer Titus botsen steeds heftiger met elkaar. De verteller is een dromerige zachtaardige jongen en Titus is hard en meedogenloos, bitter en niet in staat om liefde te tonen. Titus is voortdurend kwaad, en zijn broer begrijpt niet waarom. Hij realiseert zich dat hij een groot deel van wat er in zijn jeugd is gebeurd heeft verdrongen. Wat is er met Titus gebeurt, en met zijn vader? Hij weet het niet meer. Dat zorgt ervoor dat de verteller hun huis en boomgaard ervaart als een paradijs en hij liefde voelt voor hun vader. Titus haat het huis en de boomgaard. En het meest van alles haat hij zijn vader. Gedurende hun reis wordt langzaam maar zeker duidelijk wat er is gebeurd.

Maar kennis zorgt er niet altijd voor dat je elkaar beter begrijpt. Zelfs als de verteller weet wat er is gebeurd, begrijpt hij zijn broer nog steeds niet. En Titus voelt zich verraden. Zo spreekt Titus een eigen taal, en hij is woedend dat de verteller hem niet begrijpt. Ooit was het de taal die de tweeling met elkaar spraken, maar de verteller is hem vergeten. Hoe verder de twee reizen, hoe meer de wereld verandert. Van een schilderachtig landschap vol strenggelovige boeren, verandert het landschap in een lege droge vlakte vol anarchistische godsdienstwaanzinnigen die slachtpartijen aanrichten. En met het landschap wordt ook de relatie tussen de verteller en broer Titus steeds meer gespannen. De sfeer wordt steeds naargeestiger. 'Hoe woedender het land, hoe bozer Titus leek. Op dat land de mensen, maar ook op mij', schrijft Hulst.

Ergens lijkt er ook een verband met Groningen, waar de aarde beeft door het winnen van aardgas. Het zinkgat dat de wereld verwoest in 'Ik herinner mij Titus Broederland' lijkt te zijn ontstaan door het winnen van 'aardbloed', een brandstof. Is dit boek een waarschuwing, vraag ik mij af?

Een ander belangrijk thema is de vader-zoon relatie. De verteller hield van zijn vader, Titus haatte hem. Waar komt het verschil vandaan? Voor de verteller is er nauwelijks ruimte om te rouwen om de dood van zijn vader. De verteller heeft een totaal ander beeld van zijn vader dan Titus.

En Auke Hulst weet het ook mooi op te schrijven: 'Stijf en koud, een vreemde in mijn eigen lijf, glibberig van de dauw en het zweet, als een salamander die net uit het ei is gekropen en zich blootstelt aan de zon...Weer een dag-ik sluimerleef'. Een prachtige zin, daar kan ik echt van genieten. Ik lees in een aantal recensies terug dat veel mensen het boek te lang vinden, maar daar heb ik geen last van. Echt een prachtig boek, heel bijzonder, bijna on-Nederlands in genre en stijl.

---English---
If i hadn't already picked a book for my bookclub i would seriously consider picking this one. 'I remember Titus Broederland' is genre transcending and touches on a huge amount of themes to talk about. It is both a psychological novel and a road novel, and both a coming-of-age novel and a sf book. I have read this in Dutch, so i am not certain if the title is translated correctly.

The story is about the twins Brotherland, Titus and the nameless narrator. In the beginning the story could still be set in current times. The twins live far away from the city in a village where the church rules absolutely, turning believers in mindless slaves. And that is bad news for twins, because twins are seen here as the Devil's brood. They grow up, hidden from the world by their father. They seem to stay there forever. Until disaster strikes. In the forest behind their house a sinkhole appears that slowly but surely is getting bigger and swallows the world around them. The twins flee, looking for the sea Titus dreams of.

The narrator and his brother Titus collide more and more with each other. The narrator is a dreamy gentle boy and Titus is hard and ruthless, bitter and unable to show love. Titus is continually angry, and his brother does not understand why. He realizes that he has supplanted much of what happened in his youth. What happened to Titus, and to his father? He does not remember. This ensures that the narrator experiences their home and orchard as a paradise and he feels love for their father. Titus hates the house and the orchard. And most of all he hates his father. During their journey, slowly but surely becomes clear what has happened.

But knowledge does not always mean that you understand each other better. Knowing what happened de narrator still does not comprehend his brother. And Titus feel betrayed. Titus speaks his own language, and he is furious that the narrator does not understand him. Once it was the language that the twins spoke to each other, but the narrator forgot it. The further the two travel, the more the world changes. From a picturesque landscape full of strictly religious peasants, the landscape changes into an empty dry plain full of anarchist religious lunatics who incite slaughter. And with the landscape, the relationship between the narrator and brother Titus is also becoming increasingly tense. The atmosphere is getting more and more gloomy. "The fiercer the country, the more angry Titus become. Of that land the people, but also of me ', writes Hulst.

Somewhere there also seems to be a connection with Groningen, the Dutch province where the earth trembles because of the winning of natural gas. The sinkhole that destroys the world in 'I remember Titus Broederland' seems to have originated by winning 'earth blood', a fuel. Is this book a warning, I wonder?

Another important theme is the father-son relationship. The narrator loved his father, Titus hated him. Where does the difference come from? There is hardly room for the narrator to mourn the death of his father. The narrator has a totally different picture of his father than Titus.

And Auke Hulst knows how to write it down nicely and convincingly. With beautiful sentences, which I can really enjoy. I read in a number of reviews that many people find the book too long, but I do not agree. Really a beautiful book, very special, almost un-Dutch in genre and style.
Profile Image for Ria.
909 reviews
November 18, 2017
Gisteravond met slaap in de ogen, met de wil om het nú uit te lezen en dan maar opnieuw aan de laatste bladzijden beginnend, dit verhaal uitgelezen. Ondanks dat het eerste deel mij minder greep doorgelezen. Het tweede deel bevatte bijzondere en mooie zinnen, alinea's, bladzijden. Voordeel van een vrije dag, mooi weer, 'niets op tv' behalve dat even de tijdrit van de Giro de volle aandacht kreeg, zodat in één ruk het boek uitgelezen kon worden. Nu het uit is, denk ik, ja dit is wel een boek om nog een keer te lezen. Om achterliggende gedachten of bedoelingen er meer uit te halen. Het zindert na. Gelukkig tijd genomen om sticks in het boek te plakken.
'Dit alles zag ik met mijn ogen, maar boeken hebben me werkelijk leren zien.'
Profile Image for Inge Vermeire.
383 reviews84 followers
January 28, 2018
Wat een intrigerend boek. Pas op het moment dat ik doorhad dat ik moest ophouden naar aanknopingspunten te zoeken met de wereld zoals ik die ken, was ik mee in het verhaal.

Het desolate landschap, de apocalyptische dreiging, de allesoverheersende eenzaamheid, de vijandigheid van de mensen in deze wereld van Titus en zijn broer/ brae deed me denken aan ‘De vlucht’ van Jésus Carrasco. Ik vind het altijd zeer impressionant als een schrijver het landschap zodanig kan beschrijven dat het één van de hoofdpersonages wordt.

Het verhaal, dat ergens toch ontstaat vanuit het Nederlandse landschap waar aan gasboringen en aan landwinning wordt gedaan, waar hele stukken land in de greep van de Heer zijn, ontstijgt dit gegeven en wordt de universelere wereld van twee broers, twee Duivelskinderen, die aan hun lot zijn overgelaten en enkel elkaar hebben en tegelijkertijd elkaar niet hebben…

Ergens over de helft verliest het boek een beetje magie en ontwikkelt het verhaal zich iets te traag met te veel herhalingen maar voor mij is Auke Hulst toch een ware ontdekking.

‘En ik herinner me Titus Broederland’ is het eerste boek dat ik van deze auteur lees maar ik was zodanig onder de indruk van zijn stijl dat ik zeker ook zijn ander werk zal lezen. Hij schrijft zulke mooie zinnen, maakt zulke rake bedenkingen dat de lectuur van dit boek puur genieten is – ondanks de wreedheid van het verhaal.
Profile Image for Ronald van Duivenboden.
178 reviews4 followers
November 23, 2016
Ik hou wel van boeken die niet zo makkelijk in een hokje van een categorie zijn in te delen. Auke Hulst is er met 'en ik herinner mij Titus Broederland' in geslaagd zo'n boek te schrijven. Wat is het? Een road novel? Een historische vertelling? Juist dat raadselachtige dat je niet precies weet waar en wanneer het verhaal zich afspeelt en daarin zelfs in de werkelijkheid onmogelijke situaties zich voordoen, dat maakt het verhaal zo bijzonder.

Het verhaal is goed voor 5 sterren. Ik trek er 1 af omdat na ongeveer 3/4 de spanning en het avontuur er wel af is. Dan ligt langdradigheid op de loer met te veel herhalingen van eerder omschreven omstandigheden en sferen.
Profile Image for Puck.
834 reviews346 followers
July 17, 2017
Hmm, niet de beste start van juli. En ik herinner me Titus Broederland is een roman in de stijl van Cormac Mccarthy's "The Road", maar i.p.v. een vader en zoon zijn het nu twee tweelingsbroers die door een post-apocalyptisch land zwerven. Het verhaal over die broers is mooi, maar Hulst's schrijfstijl is zo langdradig en dromerig dat het me echt moeite kostte om dit boek uit te lezen.

In de wereld - die echo's bevat van het Nederlandse landschap - waarin de broers leven, worden tweelingen gezien als Duivelskinderen. Het is een wonder dat hun vader de twee liet leven, maar als de eenmaal tienerjongens met een gitaar de wijde wereld in vluchten, blijkt dat niet alleen de rest van de mensheid hun vijand is. De grootste strijd die de jongens namelijk moeten leveren is met elkaar, met hun eigen spiegelbeeld; met iemand die precies op jou lijkt, maar uiteindelijk zo'n ander karakter ontwikkelt dat je uiteindelijk je broer, én jezelf, niet meer herkent.

Deze strijd is het sterkste element van dit verhaal, maar deze kracht werd teniet gedaan door de schrijfstijl en het te lange verhaal. Er had makkelijk 50 pagina's van dit boek afgekund, want vooral in het midden gebeurde er zo weinig dat ik echt stukken ging skippen. Verder greep Hulst's schrijfstijl mij ook niet aan: deze werkt goed in het beschrijven van het spiegelgedrag van de broers, maar niet als je een meeslepend verhaal wilt schrijven.

Twee sterren dus voor deze Nederlandse road-roman, maar wie weet pak ik nog wat op van Auke Hulst in de toekomst.
Profile Image for Esmé Boom.
Author 2 books97 followers
December 26, 2016
Hoe verder ik in dit boek kwam, hoe beter het werd. Beklemmend, zo geworteld in het nu maar ook in het Nederlandse land, de aardbevingsproblematiek, het enge van een hechte gemeenschap. Soms voelde het alsof ik Cormac McCarthy's The Road weer las, maar met minder afstand tot de personages.
Profile Image for Sofie Dhoore.
113 reviews21 followers
October 31, 2020
Heel veel gebeurt er niet in het boek én toch weer wel. Er werd niet zo diep ingegaan op wat er gebeurt. Maar dat stoorde me niet zo erg. Het hoorde precies bij de sfeer van het boek. Het boek was zeer goed geschreven en stond vol van de mooie zinnen en metaforen. En toch was het niet té poëtisch want daar hou ik dan weer niet zo van. Een boek dat goed geschreven is, heeft een sterretje voor.

Het boek leunde ook heel hard aan bij wat ik me voorstel hoe het hier gaat zijn binnen een 100-tal jaar.
Profile Image for Maria.
480 reviews46 followers
November 17, 2017
Een intrigerende roman die zich afspeelt in een onduidelijke tijd, op een onduidelijke plaats. Auke Hulst heeft een surrealistische wereld, een eigen mythische wereld gecreëerd.
Het is een wereld en een tijd waarin tweelingen gezien worden als kinderen van de duivel, een tijd van religieus fundamentalisme. Boeken zijn verboden, m.u.v. ‘De Edicten’ (over de Heer, onze Schepper), zo ook muziek: een gitaar, platen en een ‘fonograaf’. De tweeling waarom het gaat, leeft alleen nog omdat hun vader hen geïsoleerd liet opgroeien, in een bos ver van het dorp. De verteller heeft positieve herinneringen aan hun vader en aan hun jeugd, de andere helft, Titus, heeft het ervaren als een zwarte, donkere periode. In de loop van het verhaal kom je erachter waarom dat zo is.
Een milieuramp dwingt hen hun veilige bos te verlaten, ze vluchten en het verhaal komt gaandeweg in een apocalyptische sfeer terecht. De tweeling trekt voortdurend westwaarts, op zoek naar de zee. De zee heeft voor hen een magische klank, waarom precies werd mij niet duidelijk.

Vanaf de eerste regels werd ik gegrepen door het verhaal en genoot ik van Hulsts prachtige taal. Vooral zijn natuurbeschrijvingen zijn fantastisch en zorgen voor prachtige beelden.
‘ik zie het gebladerte boven mijn hoofd de sterren bijeen vegen, en ik vraag me af of rond die sterren ook werelden zijn’
‘we trokken door een bos vol bomen die oprezen uit de varens, de takken gehuld in truitjes van mos, de vitrage van spinrag. Rokerig licht viel in bundels door de bladeren’.
‘de grondmist vormde een zee van melk waaruit de kruinen van platanen staken’


Erg mooi taalgebruik met woorden als: gevaarhonger, voorspook van de herinnering, valavond, sluimerleven, bokkeblaadjes (gratis krantjes).
Een bijzonder boek. Onnederlands!
Profile Image for Daan Otte.
65 reviews
January 15, 2024
Dit boek had me de tranen op de wangen staan. Heel mooi poëtisch beschreven, dit boek is puur genieten. Vanwege een soortgelijke relatie die ik met mijn broer heb, kwam het verhaal alleen nog maar harder binnen. Het boek is daarnaast ook redelijk dun, dus prima uit te lezen in korte tijd. Dit boek was voor mij het begin van een verslaving aan boeken en romans, waar ik hopelijk nooit meer vanaf kom.
Prachtig boek, prachtig geschreven.
Profile Image for Kees van Duyn.
1,087 reviews7 followers
July 31, 2023
Journalist, muzikant en auteur Auke Hulst begon zijn schrijverscarrière met de in 2006 verschenen roman Jij en ik en alles daartussen. Tien jaar later, in het najaar van 2016, bracht hij zijn vijfde boek uit: En ik herinner me Titus Broederland, waarvoor hij niet alleen de Harland Awards Romanprijs won, maar ook een aantal nominaties vergaarde. In deze roman, die zich in een andere wereld en tijd dan de onze afspeelt, heeft hij een aantal belangrijke zaken uit zijn eigen leven verwerkt, waaronder zijn broer, muziek en antipathie tegen religie.

Nadat hun moeder in het kraambed is gestorven, worden de tweelingbroers Broederland door hun vader opgevoed. Ze wonen in een afgezonderde en enigszins vervallen woning in het bos en brengen hun tijd hoofdzakelijk door met het spelen op hun gitaar en het lezen van verboden boeken. Door het noodlot getroffen moeten ze hun huis verlaten, waarna ze gedwongen zijn zich in een wereld te begeven die niet de hunne is, want alles draait er om het door hen verafschuwde geloof en de permanente winning van de grondstof aardbloed. De vraag is echter wat het gevaarlijkst voor hen is: deze wereld of zijzelf.

Zoals de titel van de roman al doet vermoeden, bestaat zo goed als het volledige verhaal uit herinneringen. Verteld door de naamloos blijvende helft van de Broederland-tweeling. Diens gedachten gaan voornamelijk over zijn broer Titus, waarvan de lezer meteen weet dat hij niet meer leeft. Voor de plot is het geen enkel probleem om daar in een vroegtijdig stadium al van op de hoogte te zijn, want je wilt immers weten wat de reden van zijn overlijden is. Het duurt echter tot het eind voor hier uitsluitsel over gegeven wordt. Voor het zover is leer je de broers geleidelijk aan steeds beter kennen. Dit varieert van de omstandigheden waaronder ze geboren zijn, hoe ze vervolgens leefden, het lot dat hen getroffen heeft en de uiteindelijke gevolgen daarvan. De auteur gaat daarbij niet heel erg uitvoerig op hun karakters in, hoewel wel overduidelijk is dat de twee behoorlijk van elkaar verschillen.

De sfeer van de tijd waarin het verhaal zich afspeelt – uit alles is op te maken dat dit een behoorlijke tijd geleden is – wordt door Hulst prima weergegeven. Een aantal elementen van het begin van de vorige eeuw is duidelijk herkenbaar. Voorbeelden daarvan zijn de Spaanse griep (De Koorts), de fonograaf en de overvloedige oliewinning (aardbloed). Ook de armoedige omstandigheden waaronder een groot deel van de mensen destijds leefde, komt erg goed tot uiting. Zo nu en dan laat de auteur zijn afkeer van religie eveneens in het verhaal doorschemeren, uiteraard verwoord door de twee broers en volledig in lijn met de gebeurtenissen in de plot. Dit betekent niet dat de roman een verkapte geschiedenisles is, of dat de auteur zijn opvatting over bepaalde zaken aan de lezer wil opdringen. Verre van zelfs, want hij heeft het allemaal keurig en zeer gedoseerd in het geheel verwerkt.

Het tempo van de diverse wederwaardigheden is niet zo heel erg hoog en daarom lijkt de plot zich amper voort te bewegen. Ook gebeurt er op het oog vrij weinig, maar – en dat is de andere kant van de medaille – eigenlijk gebeurt er wel degelijk het een en ander, alleen niet op het gebied van bedrijvigheid. Het is vooral de tweeling waarbij zich een voortdurende ontwikkeling voordoet. Niet alleen omdat ze ouder worden, maar ook omdat ze zich als persoon evolueren. Een logisch gevolg is dat hun onderlinge relatie eveneens verandert. Toch kan de roman niet voortdurend boeien, er zijn namelijk genoeg fragmenten die behoorlijk langdradig zijn. Mooi daarentegen zijn veel vergelijkingen en uitdrukkingen, waaronder het beeldende ‘de avondlucht bloosde’. Dergelijke poëtisch getinte zinnen zijn evenwel niet voldoende om overdonderd te raken van En ik herinner me Titus Broederland. Daarvoor is de roman per slot van rekening niet pakkend genoeg.
Profile Image for Gijs.
175 reviews9 followers
February 3, 2021
"En ik herinner me Titus Broederland" schildert een wereld met veel paralellen met de onze. In de winning van aardbloed en de daaruit voortkomende verzakking van het land is de Groninger aardbevingscrisis te lezen. Maar ook de uitsluiting van de kunst, het afwijkende en het vrije door een kleingeestige samenleving en de industrieel-feodale structurering van die samenleving benaderen onze eigen wereld soms meer dan we geneigd zouden zijn te zeggen.

De roman is echter niet alleen politiek, maar bovendien een prachtig verhaal over broederschap, over kunst en over "Heimat".
3 reviews
April 17, 2025
Hoe kan er in het hele boek gewoon niks interessants gebeuren.
Profile Image for Gabrielle van Duren.
109 reviews
April 12, 2020
De landschappen, de mensen, de sfeer, alles is even desolaat. Prachtig boek om te lezen in een tijd dat we thuis moeten blijven en er iets rondwaart, het sluit prachtig aan..
Profile Image for Jerobeam.
152 reviews6 followers
May 4, 2017
Ofschoon ik nog altijd word geplaagd door een soort calvinistisch plichtsbesef dat voorschrijft dat je afmaakt waaraan je begint - en als je geen zin hebt, dan máák je maar zin! - heb ik dit boek halverwege weggelegd. Wellicht doe ik het boek en de auteur daarmee tekort. Te mijner verdediging voer ik aan dat ik momenteel een grote stapel nog te lezen boeken heb liggen, waaronder klassiekers uit de wereldliteratuur. Mijn tijd is beperkt.

Het lijkt erop dat het verhaal speelt in een achterlijke uithoek van de Verenigde Staten. Google 'hillbillies', klik op 'afbeeldingen' en je hebt de sfeer te pakken. De beklemmende naargeestigheid wordt ondersteund door een soort eigen taaltje. Zo begroeten de personages in dit boek elkaar met ‘een mooidag!’. Misschien is het een vondst, of het is gedaan voor het vervreemdende effect, maar mijn oog blijft steeds haken bij dat soort woorden, alsof het een zeer slechte vertaling uit het Engels is.

Velen zijn lyrisch over deze roman, dus waarschijnlijk is het een kwestie van love it or hate it. Mij kon dit boek duidelijk niet bekoren.

NASCHRIFT 4 mei 2017:

Via Twitter wees Auke Hulst me erop dat het verhaal niet speelt in de VS. Bovendien onthulde hij dat 'een mooidag!' (ik schreef eerst abusievelijk 'een goeddag') gewoon Nedersaksisch is!

Ik sluit niet uit dat mijn waardering voor deze roman negatief is beïnvloed door mijn gebrekkige kennis van het Nedersaksisch. Via Wikipedia weet ik nu dat het Nedersaksisch een in Nederland en Duitsland officieel erkende streektaal is, die bestaat uit een groep niet-gestandaardiseerde Nederduitse dialecten, voornamelijk gesproken in het noordelijke deel van Duitsland en in het noordelijke en oostelijke deel van Nederland (de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel, de Gelderse regio's Veluwe en Achterhoek, en de Stellingwerven in het zuiden van Friesland). Wellicht geeft dit ook een aanwijzing voor de streek waarin wij het verhaal kunnen plaatsen?

Elke recensie is een kwestie van smaak, omstandigheden en de luim van het moment. De reactie van de schrijver, informatief van inhoud en sportief van toon, nemen mij voor hem in. Heb ik het boek tekort gedaan? Er is maar één manier om daar achter te komen: Koop dat boek! Lees het!
Profile Image for Ron Roelandt.
136 reviews14 followers
December 29, 2016
"En ik herinner me Titus Broederland" is het verhaal over de onmogelijkheid om als helft van een tweeling een normaal leven te leiden. De haat-liefde verhouding die een bijna logisch gevolg is van het opgroeien met je spiegelbeeld, als je spiegelbeeld. Je leeft onder elkaars huid, die past als de jouwe maar op den duur toch niet als gegoten zit.

Persoons- en geografische namen duiden op een Nederlands decor, maar daar waar de sfeer benauwd gesloten blijft, geeft de reis van de tweelingbroers dermate wijdse landschappen prijs dat Amerika waarschijnlijker is. De reis is een lange vluchtpoging voor het gevaar dat de wereld bedreigt.
Hun wegen lopen soms wel erg parallel met die van de vader en de zoon in Cormac Mccarthy's "The Road", wat het idee van Amerika doet toenemen en een aantal bijna-déja-vu's het pad doet kruisen.
Maar eigenlijk doet dat er weinig toe: wat telt is de constante strijd. De zekerheden van de hoofdrolspelers worden steeds schaarser en steeds moeilijker in stand te houden. Zekerheden van een wereld die letterlijk in een groot gat dreigt te verdwijnen, maar ook de zekerheden van een broederschap, een eenheid die onherroepelijk op een fataal einde lijkt af te stevenen.
De kerk speelt een belangrijke rol in het leven van de gebroeders Broederland, maar vanaf het prille begin tot het bittere eind uitsluitend in negatieve zin.

"Ik herinner me Titus Broederland" was mijn eerste kennismaking met Auke Hulst. De manier waarop hij de uitzichtloosheid van twee mensenlevens weet te vangen is groots. Je voelt als lezer de dwangbuis die het leven, door wat voor omstandigheden dan ook, kan vormen.
Hulst schrijft poëtisch, mooi. Af en toe overschrijdt hij de grens van het belerende, jammer. Maar al met al was zijn herinnering aan Titus Broederland een aangename kennismaking.
95 reviews2 followers
November 27, 2016
Naar aanleiding van een lezing van Auke Hulst ben ik deze roman gaan lezen. Ik ben aangenaam verrast want het is een goed verhaal dat ook stilistisch heel mooi geschreven is. Het is heel prettig om te lezen, heeft een pakkende en ook beklemmende sfeer en blijft boeien om vooral door te lezen. Kortom, absoluut de moeite waard.
Profile Image for Nathalie.
687 reviews20 followers
October 22, 2017
En ik herinner me Titus Broederland is een apocalyptische, zinderende roman, die een diepe indruk naliet op ondertekende. Het is een boek dat met de genre-grenzen speelt, dit keer vooral met een dystopische inslag met een aantal SF-elementen. Het verhaal kan zowel qua plaats als qua tijd moeilijk geplaatst worden, waardoor het ook allemaal vrij bevreemdend overkomt.

Herinneringen en bedreigingen

De vertellende ik-persoon heeft een tweelingbroer, Titus, en samen leven ze aan de rand van een bos in de buurt van een klein, oerconservatief en fundamentalistisch religieus dorp, waar ze als tweeling voor ‘duivelskinderen’ worden aanzien. Hij is ‘brae’, soms ook Torf of Joha genoemd. Hun vader liet hen echter beide leven bij hun geboorte, hun moeder stierf toen ze hen op de wereld zette. Zo groeien ze samen op terwijl hun vader in de ‘bloedpijpen’ werkt en helpt om ‘aardbloed’ naar de oppervlakte te brengen. Ze moeten zichzelf en elkaar weten te beschermen van de fundamentalistische bewoners in hun wereld. Ze bouwen dan ook een speciale unieke band op met elkaar: ze spelen én vechten met elkaar, en geven elkaar gitaarles. Ze komen voor elkaar op. Het boek staat overigens vol van herinneringen aan hun korte, zelfs vrij idealistisch aandoende kindertijd, omdat de ik-persoon dit leven afwisselend vanuit het heden en het verleden beschrijft.

"Als ik nu mijn ogen sluit, zie ik ons weer, met mantels van handdoeken om, zwaaiend met zwaarden van takken. Jochies nog. We duelleerden - meer dans dan strijd - en doorboorden struiken die indringers verbeeldden."

Na een tijdje wordt hun omgeving opgeslokt door een steeds meer uitdijend zinkgat en wordt hun ‘huis’ ook bedreigd. Als hun vader sterft, nemen zij de beslissing om naar het westen te trekken met slechts enkele bezittingen, een revolver en een gitaar waar ze beiden, echter in spiegelbeeld, zichzelf op hebben leren spelen. Hoe ze hun vader begraven, wordt op een eerder afstandelijke manier maar toch met de nodige emotionaliteit verteld, nét op de juiste dubbelzinnige manier om de sfeer juist weer te geven.

Actuele thema's

Ze trekken eenzaam door een landschap dat naarmate het zinkgat nadert, meer en meer ontvolkt geraakt en waardoor ook de boeren en andere dorpelingen in dit gebied op de vlucht moeten. Dit gegeven lijkt dan ook heel fel op het feit dat bewoners van bijvoorbeeld mijngebieden in Zuid-Amerika of China op de vlucht moeten voor uitgebreide mijn-activiteiten en de daarbij horende water- en grondvervuiling, maar is heel waarschijnlijk getekend naar de situatie in Groningen rond de gasbellen en aardbevingen daar (waar ik als Belgje zelfs minder van af weet om eerlijk te zijn). Ook het beeld van klimaatvluchtelingen kan hierin zeker geprojecteerd worden. De tocht van de broers naar het westen wordt steeds gevaarlijker, ook omdat de bevolking nog meer opgejut wordt door pastoors die prediken dat gods’ toorn gekomen is zodat de vijandigheid rondom hen nog toeneemt naarmate de mensen steeds wanhopiger worden. De angst voor het onbekende, het vreemde in onzekere tijden, van een gesloten gemeenschap komt hierin ook sterk naar voren.

Verhaal van twee broers

Maar meer dan enkel de combinatie van deze actuele thema’s op te werpen door deze sterke beelden, gaat het vooral ook om het verhaal van en de relatie tussen de twee broers: ‘Brae’ die in zichzelf gekeerd is, en boeken leest ondanks hun marginale afkomst, en het gevaar mijdt terwijl Titus het avontuur opzoekt en de risico’s. Hij is harder en ruwer. Hij is diegene die steeds voorop loopt op zoek naar nieuwe paden, ook al zullen er wilde honden op zijn weg komen, waar ze erg voor moeten opletten. De vertellende ik-figuur kijkt enorm op naar Titus, ondanks het geringe leeftijdsverschil. Hij wil van hem loskomen, ook al wil hij zijn broer niet verliezen. De ervaringen die beide jongens hebben meegemaakt ondanks hun jonge leeftijd zijn ook vrij verschillend. Je leest tussen de zinnen van het ganse boek door dat er nog het een en ander gebeurd is in hun kindertijd, dat nog niet helemaal onthuld is, waardoor je voortdurend verder wilt blijven lezen. De draai die er op het einde in het verhaal nog in komt, laat je verbluft achter. Nog is het verhaal dan niet gedaan. Als de jongens uiteindelijk toch in het westen de zee vinden, hun odyssee, en er het onvermijdelijke gebeurt wat er al langer aan zat te komen, weet je hoe de verteller ertoe is gekomen zijn verhaal neer te schrijven.

Ontroerend en indrukwekkend

Het verhaal van twee toch nog heel jonge jongens die verplicht worden tot een nomadisch leven en hun mannetje moeten staan in een dodelijke, apocalyptische wereld, ontroert en maakt enorm veel indruk, mede door een prachtig taalgebruik, en een harde en dramatische maar dikwijls ook poëtische schrijfstijl. Lees dit boek!

"Domme nostalgie? Misschien. Maar dit is wat ik geloof: dat we onszelf met verhalen redden uit het brandende huis van de tijd. Dat ik spreken moet om iets van de wereld te bestendigen voorbij haar vluchtige grenzen. Om alsnog te doen wat me niet gelukt is [....]."

Auke Hulst (1975, Groningen), naast auteur ook cultuurjournalist voor enkele Nederlandse kranten (ook voor De Standaard blijkbaar), muzikant en voorman van een Nederlandse band, is alvast één van mijn grootste ontdekkingen van het voorbije anderhalve jaar.
Profile Image for André.
2,514 reviews32 followers
February 1, 2023
Citaat : Nu ik terugdenk aan die tijd, dringen zich vooral details op, alsof herinnering een wind is die stof en pollen vergaart, maar grotere objecten niet van hun plaats krijgt.
Review : Met ‘En ik herinner me Titus Broederland’ heeft Auke Hulst – bekend van de autobiografische roman ‘Kinderen van het Ruige Land’ – een intrigerende roman geschreven. De tweelingbroers Broederland wonen in een afgelegen bos, waar ze zich bezighouden met verboden boeken en hun gitaar. De twee broers worden door de dorpelingen, waar nauwelijks contact mee is, als duivelskinderen bestempeld. Zij voeden zichzelf op, naar school gaan zij niet. Tot een catastrofe hen van huis verjaagt. Ze trekken een vijandige wereld in waar alles draait om religie en de winning van grondstoffen. Als hun vader sterft en hun leefwereld wordt vernietigd, vluchten ze naar zee, een bestemming van mythische proportie. Titus is de hardste van de twee, moedig maar ook wreed en ongenaakbaar.



De vertellende broer, ik-figuur en hoofdpersoon, is zachter van karakter, poëtischer en daardoor taaier, de overlever. De barre tocht die de broers maken wordt opgetild naar een existentieel, bijna mystiek overlevingsverhaal. De profetische boodschap ervan behelst niet alleen kritiek op de uitbuiting van de aarde en op religieuze zwendel en onverdraagzaamheid, maar krijgt een kosmische dimensie in puur poëtische zinnen.En ik herinner me Titus Broederland is beklemmend, het stoot af en trekt aan. Het is herkenbaar en vervreemdend. Het is uniek en onvergelijkbaar. Naarmate je als lezer meer betrokken raakt bij de personages nestelt het boek zich in de lezer. Mooi beschrijft Hulst hoe de buitenwereld langzaam vorm krijgt, zowel voor de lezer als voor de twee broers. Er zitten elementen in van onze wereld: volksmuziek, een ouderwetse platenspeler, een wapen, maar de periode waarin het zich afspeelt kun je er niet uit afleiden. Het is een andere wereld. De broers doen er alles aan om niet als tweelingbroers herkent te worden. Zij voelen zich als opgejaagde dieren.



Hulst beschrijft de omzwervingen alsof zij een oorlogsgebied doortrekken. Zij ontmoeten een prediker die de mensen opjut. Er vindt een pogrom plaats. De trip van de broers krijgt een verrassend einde. Naarmate zij de wereld achter zich laten, komt de nadruk in het verhaal meer op hun onderlinge relatie te liggen. “We lopen in elkaar over als communicerende vaten” De relatie verslechtert, maar zij kunnen niet zonder elkaar: “er zijn teveel gesprekken nooit gevoerd.” Auke Hulst toont zich een meester in het oprekken van literaire grenzen en dringt hij diep door in de belevingswereld van jonge mensen die buiten de samenleving staan.
Profile Image for Hella.
1,155 reviews51 followers
May 27, 2018
Als dit boek me ergens aan deed denken, dan aan Nei de Klap van Trinus Riemersma. Dat rondzwerven, die noodlottige sfeer, de ramp die uiteindelijk iedereen treft. Maar verder was het volslagen nieuw en origineel. Ik lees te weinig Nederlands, het is elke keer weer een schok als ik ontdek dat ook zó kan, zo rijk en zintuiglijk en fantasievol.

Ik schreef in de nieuwsbrief over het boek De kunst van het Schrijven van Kees 't Hart, die daarin verschil maakt tussen de 'stijl van de koning' en de 'stijl van de godin.' Daarbij staat de eerste voor een rechttoe rechtaan verhaal, met gezag verteld en maar voor één uitleg vatbaar. De stijl van de godin wijst de weg naar het onderaardse, het mystieke, het veel-zijdige. Je benadert de werkelijkheid niet door de feiten op te sommen, maar door je onder te (laten) dompelen in ervaringen.

De tweeling Titus en Brae (een woord in Titus' verzonnen taal, dat Broer betekent) worden in dit dystopische landschap als duivelskinderen gezien. (Qua godsdienstigheid moest ik denken aan The Handmaid's Tale.) Als ze huis en haard moeten verlaten, omdat een enorm zinkgat de wereld opslokt, moeten ze altijd uitkijken dat ze niet opvallen. Ze trekken westwaarts omdat ze zo graag de zee willen zien (go west young man, go west …).

Mensen houden zich in leven met landbouw en met het delven van aardbloed, een soort brandstof die voor van alles gebruikt kan worden, en die de wereld flink vervuilt. Wat het leven de moeite waard zou maken – kunst, boeken, muziek – is goddeloos dus verboden.

Wat je hoopt is dat ze de zee vinden en daar gelukkig zullen zijn. Maar dat is het verhaal van de koning. In het verhaal van de godin staat de zee voor veel meer, en dat beïnvloedt de broers heel verschillend. Niets is eenduidig in dit boek. Ik heb me zelfs afgevraagd óf er wel twee broers zijn. Misschien is het één persoon, in tweeën gehakt door de wrede wereld waarin hij is opgegroeid.


Profile Image for Alexandra.
296 reviews
January 16, 2026
De ruimtes, het desolate landschap én de geïsoleerde maar mooie omgeving van het huis en het land daaromheen, maken dit verhaal. Ze zijn herkenbaar genoeg om te kunnen plaatsen, maar net te vaag en algemeen om echt vat op te krijgen. Je blijft dus geboeid door de omgeving zonder dat je ervan vervreemd raakt. Dat is ontzettend knap gedaan.

De contrastwerking tussen de twee broers en tussen de broers en de rest van de maatschappij is ook interessant.
Tweelingen worden als „duivelskinderen“ gezien en in het gunstigste geval als outcasts behandeld, maar vaker worden ze gelyncht door dorpelingen.

Zowel druk van buitenaf (de onveiligheid om samen als Duivelskinderen rond te reizen) als van binnenuit („Het verlangen naar anderen was er al, en daarmee datgene wat aan dat verlangen vooraf ging: de noodzaak alleen te zijn.“ 175) zorgen ervoor dat de ik-persoon op een gegeven moment besluit alleen verder te gaan. Titus rechts, hij links.
Ze komen elkaar weer tegen, maar worden uiteindelijk uiteen gedreven door de zee, dat mythische wezen dat in beide broers een verlangen losmaakt, waarbij alleen dat van Titus zich in roekeloosheid ontvouwt, wat voor een tragisch einde zorgt.

In een interview laat Hulst zijn licht schijnen op de overeenkomsten en verschillen tussen de twee broers:

„Er is veel onderzoek gedaan naar eeneiige tweelingen. Vooral op gebied van nature en nurture. Als ze niet bij elkaar opgroeien gaan ze nóg meer op elkaar lijken dan wanneer ze wel bij elkaar opgroeien. Dat komt omdat ze in dat laatste geval toch uniek proberen te zijn en zich tegen elkaar gaan afzetten.
Deze eeneiige tweeling lijkt wel op elkaar maar verschilt ook heel erg van elkaar. Ze hebben bijvoorbeeld verschillende herinneringen aan dezelfde gebeurtenissen. Herinnering en broederschap daar gaat het boek over. Dat levert frictie op en daardoor drijven ze uit elkaar.“

Bron: https://podcasthetverhaal.nl/intervie...
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Alex Knipping.
283 reviews6 followers
January 27, 2018
Titus en zijn tweelingbroer die nergens bij naam wordt genoemd groeien op bij een eenzelvige vader. Deze lijkt niet harteloos, maar wel tamelijk onverschillig. De wereld waarin ze leven lijkt op de onze, maar is op een vervreemdende manier anders. Er zijn elementen die doen denken aan het Groningse platteland: koolzaadvelden, herenboeren, fladderak, maar het is toch anders, uitgestrekter en met bossen vol wilde honden. Er bestaat techniek, maar van een beperkte soort, gevoed door aardbloed, een brandstof die uit de bodem wordt gewonnen. Hier lijkt het verhaal ons te waarschuwen. We kunnen de aarde niet exploiteren op die manier. We halen letterlijk de bodem onder ons vandaan, zo lijkt het en een steeds groter wordend zinkgat verzwelgt alles en iedereen. De vergelijking met de gaswinning onder de provincie Groningen en de aardbevingen die er het gevolg van zijn dringt zich hier op. Mensen zijn op z’n best argwanend, maar meestal dom, gewelddadig en dat alles onder het mom van een blindmakend geloof. Hier komt de sfeer van de late Middeleeuwen naar voren of de periode van de reformatie in midden Duitsland, wat later in de geschiedenis. Alles wat afwijkt (tweelingen) of niet in dienst staat van dit geloof, dat moet vernietigd worden. Tegelijkertijd kiezen dezelfde mensen voor heimelijk en hypocriet vertier.
Het is geen fijn soort wereld waarin de tweelingbroers ronddolen. Ze begrijpen ook elkaar niet, veroorzaakt door verschillende omstandigheden waarin ze opgroeiden, althans in een deel van hun vroege jeugd.
Ondanks het apocalyptische decor is er veel schoonheid in dit boek te ontdekken. Auke Hulst schrijft in korte, maar beeldende taal, die vaak bijna poëtisch is. En Waddeneilanden als toevluchtsoord, wie had dat kunnen denken?
337 reviews1 follower
December 30, 2021
Verslag van een jeugd in afzondering in een bos, en nadat een ecologische ramp zich steeds sneller voltrekt, een zinkgat namelijk, een infernale tocht van twee broers door een gaandeweg steeds vijandiger wordend landschap met steeds vijandiger bewoners. Ze vertrekken uit hun huis als hun vader overlijdt. De twee, Titus Broederland en de naamloos blijvende verteller ik, zijn tweelingen, duivelskinderen volgens het lokale geloof van de behoorlijk achterlijk afgeschilderde bewoners. Bovendien spelen ze gitaar en zingen ze, wat ze nog verdachter en kwetsbaarder maakt.
De drie delen van het boek worden afgesloten met een cursieve terugblik of analyse van gebeurtenissen en gevoelens, wat enigszins helpt de geschiedenis te begrijpen.
Het is opgeschreven alsof iemand vertelt, als een soort voice-over die de gebeurtenissen en gesprekken becommentarieert. Gaandeweg worden voorgeschiedenis en zijpaden uitgelicht, maar veel blijft onduidelijk en schimmig, en je weet sowieso niet of de ik de waarheid vertelt. Zijn eigen waarheid wellicht, waar veel ongezegd blijft.
Het is fascinerend opgeschreven.
Profile Image for Anna Mattaar.
Author 3 books8 followers
May 20, 2017
Lang geleden dat ik een boek las dat ik zo mooi geschreven vond. En dat is waar En ik herinner me Titus Broederland het van moet hebben: het eenvoudige maar beeldende taalgebruik, de ijzersterke sfeer, een vleugje mysterie. En vooral de haat-liefde-verhouding tussen de hoofdpersoon (die nooit een naam krijgt, wat ik wel een beetje irritant vond) en zijn tweelingbroer Titus, in een wereld waarin tweelingen duivelskinderen zijn. Erg mooi vind ik hoe (bijna) het hele boek is opgebouwd als herinneringen van de hoofdpersoon, en hoe ver dat is doorgetrokken: soms meer associatief dan chronologisch, soms met gaten.

Een spannend boek is het niet, en zelfs de belangrijkste onthulling van het verhaal kon me niet erg verrassen. Maar het heeft me wel meegesleept in het leven van de twee broers. Er waren een paar dingen die ik onlogisch vond in het verhaal (en hier en daar een foutje in de tekst zoals een ontbrekend woord), maar dat zijn allemaal details die me niet kunnen weerhouden van de conclusie dat dit gewoon een heel mooi boek is.
Profile Image for Ellen.
15 reviews2 followers
June 3, 2017
Het is een bijzonder boek! Het zou ook een jongensboek kunnen zijn, maar de schrijfstijl is wel echt volwassen. Het doet me een beetje denken aan 'Heer van de vliegen' van William Golding. Het gaat over opgroeien als buitenstaanders, broederschap, herinnering; afgezet tegen een grauwe, onveilige en mythische wereld. De tweeling vecht tegen een boosaardige buitenwereld, waarin zijn als 'duivelskinderen' niet geaccepteerd zijn, sterker nog; het leven niet veilig zijn. Maar ook vechten ze tegen en met elkaar. De tweeling zijn twee individuen, met hun eigen herinneringen aan hun opvoeding, die hen verschillend gevormd hebben.

Het feit dat de wereld die Auke Hulst beschrijft, niet echt is, maar een fictieve, mythische, bijna sci-fi-achtige was, niet helemaal mijn ding. Ik was daardoor niet echt verbonden met het verhaal en was me te veel bewust van het onrealistische ervan. Wel snap ik de vergelijking ervan met aspecten waar we in de echt wereld mee te maken hebben. Het gedeelte dat de tweeling zwerft en overleeft in die boosaardige wereld, vond ik wat te lang.

Toch drie sterren; voor de originaliteit en de prachtige zinnen!
Profile Image for Charlotte Funken.
12 reviews1 follower
January 6, 2018
Een weergaloos mooie en aangrijpende roman in een prachtige stijl.
Hoewel ik soms letterlijk misselijk werd van de wreedheid en de kille harde wereld waarin een half verweesde en ontwortelde tweeling in een bos opgroeien, is het tegelijk ook een heel sfeervol en fantasierijk verhaal.
Alles komen we tegen; allereerst het autobiografische aspect maar ook sciencefiction, surrealisme en een soort vintage americana, waardoor we ons in een ander werelddeel zouden kunnen wanen.
Auke Hulst schept in deze roman een mytische wereld, die toch ook weer op de huidige wereld lijkt.
Herinnering en Broederschap dat is het hoofdthema en zijn stelling: "Iedereen bedenkt zichzelf door zijn herinnering" had hij ons niet duidelijker kunnen laten zien, dan in dit verhaal.



Profile Image for Dorien.
257 reviews7 followers
March 28, 2018
Er ontstaat een zinkgat dat zich in rap tempo uitbreidt. Titus en zijn broer slaan op de vlucht en reizen door een apocalyptisch landschap. Ze lopen overal gevaar en hun broederschap komt onder grote druk te staan. Ondanks dat het verhaal zich afspeelt in een fantasiewereld, in een onbestemde tijd, is de parallel naar de gaswinningsproblematiek in Groningen snel getrokken. Maar ook herken je het Bijbelse verhaal over Kaïn en Abel in het boek.
Ik vond het verhaal intrigerend en heel fraai geschreven, zoals we gewend zijn van Auke.
Profile Image for Geert van Rooijen.
296 reviews25 followers
February 19, 2024
Ik had het op 2 staan: wat is nu precies de bedoeling, toch niet weer een wat zwart-wit neergezet verhaal over een tweeling, een wereld die net niet genoeg duidelijkheid meekrijgt waarom het nu zo ongeveer de vijftig moet lijken, een wat voortkabbelend verhaal in een niet te veel zeggende stijl
En toen besprak ik het met een groepje lezers (dat zou echt iedereen meer moeten doen) en kwam ineens het onbetrouwbare perspectief ter sprake en leek een en ander toch wat vernuftiger in elkaar te zitten dan op het eerste zicht (lees vooral de allerlaatste zin nog een keer terug.) Dus toch 3.
Displaying 1 - 30 of 58 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.