Jack The Ripper. Terry Lynch
Een jaar of tien – vijftien geleden las ik enkele werken over Jack the Ripper, de seriemoordenaar uit het Londonse East End, die in de herfst van 1888 vijf vrouwen vermoordde en verminkte. Sindsdien was het stil op dat gebied, maar nu zag ik in de boekhandel de Britse reeks Tales of Mystery and the Supernatural van uitgeverij Wordsworth staan. Eén van de werken was deze Jack the Ripper van Terry Lynch. Deze dateert al van 2008. Ik dacht, waarom de zaak eens niet terug opnemen, en zien of er iets nieuws is ontdekt?
Lynch pakt de zaken heel serieus aan. Dat vind hij ook van zichzelf, want in zijn inleiding stelt hij boudweg dat “I believe I know more about the subject than anyone alive”. Daarmee krijgen de talrijke overleden Ripperologen nog even het voordeel van de twijfel. Maar spoedig volgt de nog stoutere bewering “ I have written the best ever book on the subject.” Oei, daarmee gaan ook de overleden auteurs voor de bijl. Tsja, bescheidenheid lijkt geen vooraanstaande eigenschap van de auteur. Ook niet van sommige anderen, want de passage doet erg denken aan wat Majoor Henry Smith, adjunct commissaris van de City Police ten tijde van de moorden, over zichzelf zei. Quote van Lynch: “Major Smith stated in his Memoirs: ‘There is no man living who knows as much about these murders as I do’, and then proceeded to make numerous errors in his evaluation of the killings.” Zou Lynch deze gelijkenis met zijn eigen introductie echt niet opgevallen zijn?
Ik vind trouwens bijzonder weinig informatie over Lynch, ook niet op de uitstekende websites jack-the-ripper.org en casebook.org, en al helemaal niet in het standaardwerk The Complete Jack the Ripper A to Z van Paul Begg, Martin Fido en Keith Skinner (geüpdated en gedigitaliseerd in 2015). Lynch pocht wel dat hij een nieuw document ontdekt heeft, maar zijn collega-ripperologen zwijgen hem toch liever dood. Op het forum van casebook.org is er één thread over het boek van Lynch, en daar zijn de leden nogal vernietigend, o.a. omdat hij illustraties van hun website zou gepikt hebben... Bij uitgeverij Wordsworth Editions leren we enkel dat hij vermeld wordt als Ripperologist (niet bepaald een openbaring, gezien zijn auteurschap van een boek van 350 blz. over Jack), en blijkt het zijn eerste boek te zijn. Van Lynch is dus aanzienlijk minder bekend dan van Jack the Ripper zelf.
Nu geef ik toe dat Lynch het onderwerp grondig en systematisch benadert. Soms een beetje té. Het boek bestaat uit drie delen.
Het eerste deel gaat gedetailleerd over de slachtoffers en de moorden, maar die zijn al uitgebreid beschreven in vroegere werken. Veel nieuws komt daar niet uit. Wel een goede, nauwkeurige beschrijving.
In het tweede deel wordt er veel aandacht besteed aan een hele stoet verdachten, waarvan de meesten compleet van de pot gerukt zijn, wat Lynch dan als conclusie ook vaak moet vermelden. Moet daar dan echt zoveel plaats voor ingeruimd worden?
Het derde deel gaat over het onderzoek van de politie. Hier wordt eerst heel veel aandacht besteed aan de brieven die tijdens en na de bloedige herfst van 1888 bij de politie en andere betrokkenen toekwamen en die meestal van aandachtszoekers of journalisten kwamen, zoals door vroegere onderzoekers reeds uitgebreid gedocumenteerd werd. Geen enkele kon met zekerheid aan de moordenaar toegeschreven worden. Ook hier vraagt men zich af: moeten daar nu 43 blz. voor uitgetrokken worden?
Ik zie 2 mogelijke redenen voor de oeverloze opsomming van talloze niet ter zake doende, want overduidelijk valse verdachten en brieven: ten eerste, Lynch wil blijkbaar dat zijn boek een soort referentiewerk voor latere onderzoekers wordt, getuige ook zijn exhaustieve lijst in Ch. 16 van alle op de zaak betrekking hebbende documenten en archieven in de Home Office files en de Scotland Yard files. Uiterst saaie lectuur (ik heb ze overgeslagen). Een 2de mogelijke reden is dat hij op het eind van elk van die twee opsommingen voor de pinnen komt met een (volgens hem) nieuw en (eveneens volgens hem) sensationeel element, dat hij door het contrast met de voorgaande nutteloze uitweidingen zo extra in het zonnetje zet. Of u vindt dat Lynch gelijk heeft, moet u zelf maar uitmaken. Ik alvast ben niet overtuigd.
Nog een uitgebreid en veel interessanter onderdeel van het politieonderzoek zijn de medische verslagen. Lynch onderbouwt hier met name vrij goed zijn overtuiging dat Elizabeth Stride niet door Jack the Ripper vermoord werd, maar door iemand anders. Wel moeten we melden dat de transcripties van de doktersverslagen tweemaal letterlijk en in extenso in het boek verschijnen: eenmaal bij de beschrijving van de slachtoffers in deel 1, en hier nog eens in deel 3 bij het politie-onderzoek. En ook andere lange citaten uit verslagen over verdachten komen herhaaldelijk terug. Zo kan ik ook 350 blz. volschrijven.
Het boek kostte mij maar 3,95 €. Het is wel een erg goedkoop uitgegeven paperback met slap papier en nogal slordige editing (spelfouten, verkeerde woorden, en woordverdubbelingen hier en daar). De foto’s zijn ook klein en niet erg duidelijk. Meestal zijn het portretten van de slachtoffers, politiemensen, en verdachten. Tot daar aan toe. Maar er zijn ook foto’s van sommige van de vele brieven. Deze foto’s zijn zo klein en lichtgrijs, dat je er totaal niets van kunt maken. Een gemiste kans. Zeker omdat foto’s en schema’s van de plaatsen delict veel interessanter zouden geweest zijn dan deze onleesbare brieven. Lynch beschrijft wel vaak de plaatsen, maar hij slaagt er niet altijd in duidelijk te maken hoe alles daar nu precies ineen zat. Met name zijn gebruik van rechts en links is vaak onduidelijk: is het rechts ten opzichte van het slachtoffer, of rechts uit het gezichtspunt van de dader, en dus links van het slachtoffer, aangezien ze tegenover mekaar stonden of lagen? Dit kan toch beter: in het boek van Philip Sugden, The Complete History of Jack the Ripper, staat wel een mooie schets van Dorset Street met Millers’ Court, de plaats waar Mary Jane Kelly werd vermoord. Nog beter: 30 CGI reconstructies van de plaats-delicten in het boek Jack the Ripper van Paul Begg en John Bennett uit 2017.
Dus de research van Lynch lijkt me erg gedegen (hoewel onvermijdelijk voor een groot deel terugvallend op vroegere werken), maar zijn verwoordingen en de kwaliteit van de foto’s laten toch te wensen over. Zijn gepoch en zijn beweringen over nieuwe elementen kunnen niet echt overtuigen. Het boek geeft globaal wel goed de gekende feiten en omstandigheden van de moorden weer, zodat neofieten een heel goed en gedetailleerd overzicht krijgen. De meer ingewijden zullen misschien toch wat op hun honger blijven.