مجموعه چهارده داستان تاریخی در مورد شخصیت ها و رویدادهای ایران. عنوان کتاب از داستان اول مجموعه به همین نام گرفته شده و اشاره به ماه رازآلودی دارد که گفته میشود حکیم مرو، المقنع، از درون چاهی به آسمان میفرستاده.
Saeed Nafisi (also Naficy) (Persian: سعید نفیسی; June 8, 1895 – November 13, 1966) was an Iranian scholar, fiction writer and poet. He was a prolific writer in Persian.
Nafisi was born in Tehran, where he conducted numerous research projects on Iranian culture, literature and poetry. He first emerged as a serious thinker when he joined Mohammad-Taqi Bahar, Abbas Eqbal Ashtiani, Gholamreza Rashid-Yasemi and Abdolhossein Teymourtash to found one of the first literary magazines to be published in Iran, called Daneshkade, in 1918. He subsequently published many articles on Iran, Persian literary texts and Sufism and his works have been translated into more than 20 languages worldwide. He died in a Russian hospital in Tehran.
Saeed Nafisi's relatives include Moadeb Naficy, the guardian and doctor of the Shah of Iran (Reza Pahlavi); and Moadeb's son Habib Nafisi (Naficy), a senior statesman, founder of Iran's labor laws, U.S.-Iran Attache, and founder of multiple technical universities in Tehran, Hamid Naficy, a noted scholar of Media and Cultural Studies, Siamak Naficy, an anthropologist, as well as acclaimed author, Azar Nafisi, a niece of his.
Nafisi taught in Tehran University, Kabul University, Cairo University and San José State University.
سعید نفیسی ادیب و مورخ و استاد شناخته شده، در این کتاب مجموعه چهارده داستان در مورد شخصیت های اثرگذار ایرانی در چهار قرن اول بعد از حمله مسلمانان و اشغال ایران توسط آنان را آورده است. فضای کلی داستان ها تاثیر گرفته از فضای فکری دهه 20 شمسی ایران است و صحبت همه جا از وطن پرستی و ستایش مقاومت در برابر مهاجم خارجی و افتخار به تمدن باستانی و پیوند خونی با ایرانیان قبل از اسلام است. داستان اول در مورد المقنع، پیامبر نقاب پوش و شورشی و حکیم مرو، داستان دوم در مورد ابومسلم خراسانی، و داستان های بعدی در مورد حمزه پسر آذرک، مازیار پسر قارن، افشین و بابک، مردآویز، یعقوب لیث، آخرین امیر طاهریان، فردوسی، ابن سینا و مولوی جلال الدین بلخی و چند شخصیت دیگر است.
دو بار در داستان های بورخس به اسم "المقنع" حکیم مرو برخورده بودم و جست و جوهای بعدی در مورد سرگذشت رمزآلود این شخص من را به این کتاب رساند.
عمدتن در مورد رهبر نهضت سپید جامگان؛ المقنع (هشام بن حکیم). قضاوت در مورد تاریخ، همیشه خطر افتادن در دام "نظرات شخصی" یا "تمایلات شخصی" را بهمراه دارد. به ویژه که روایت تاریخی به دوران گذشته، یعنی دوران "وقایع نگاری" و نوشتن "خاطرات" باز می گردد. اگرچه سعید نفیسی، از آن دسته پژوهشگران بی بند و بار نیست که هرچه میلش بکشد، بنویسد. اما مگر منابع و ماخذ برای تاریخ قرون اولیه ی اسلام، بجز چند اثر (نظیر "تاریخ بخارا"، یکی از منابع مهم سعید نفیسی) جز وقایع نگاری، چه کار مستند و سترگی وجود دارد، و اصولن خلق چنین آثاری در آن دوره میسر بوده است، در حالی که تواریخ معاصر ما نیز از سرشار از نظرات شخصی ست؟
«ماه نخشب» اثری است از سعید نفیسی (نویسنده و پژوهشگر ادبیات فارسی زادهی کرمان، از1274 تا 1345) که در سال 1328 منتشر شده است. این کتاب شامل 14 داستان کوتاه تاریخی از این نویسنده است.
ماه نَخشَب نام ساخته دست المُقَنَع است که آن را به عنوان معجزهٔ خویش به مردم نشان میداد. این ماه به شکل جسمی درخشان و گرد بوده که همه شب از چاهی در نخشب بیرون میآمده است و مردم را شگفت زده مینموده. گفته شده که او با شگردی از طریق قرار دادن آینههایی عصرها نور خورشید را بطوری بازتاب میداده که از دور به صورت قرص دومی از ماه دیده میشده. المقنع از این ساخته برای کشاندن مردم به سوی خویش برای نبرد با المهدی خلیفه عباسی بهره میبرد. ماهی که مقنع قرن دوم هجری قمری . تا مدت چهار ماه هر شب از چاهی که پایین کوه سیام بود برمی آورد و چهار فرسخ در چهار فرسخ روشنایی میداد. این ماه را ماه کش و ماه کاشغر و ماه مقنع نیز گفته اند