Όταν θα δεις τη θάλασσα

by Στέφανος Δάνδολος

Είναι ο έρωτας μια ψυχή εγκλωβισμένη σε δυο κορμιά; Και πόσο εύκολο είναι να εξεγερθείς ενάντια στη μοίρα που έχει ήδη οριστεί για σένα;

Aθήνα, 1886. Η ζωή της Μαργαρίτας βυθίζεται μέσα σε έναν γάμο που μοιάζει με αργό θάνατο. Ώσπου ερωτεύεται παράφορα έναν άντρα που νόμιζε ότι υπήρχε μόνο στα παραμύθια. Και όλος ο κόσμος της γίνεται μια μάχη ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.

Αυτή είναι η ιστορία μιας γυναίκας που παρασύρθηκε στη δίνη του πάθους, διεκδικώντας ένα διαφορετικό πεπρωμένο από κείνο που της είχαν σχεδιάσει.

Είναι η ιστορία των δύο αντρών που την αγάπησαν. Του ισχυρού συζύγου της, που ήρθε στην Ελλάδα έχοντας καταστρώσει ένα σχέδιο προς όφελος των ξένων δανειστών. Και του μαγικού εραστή της, που ανέλαβε να σχεδιάσει τη σιδηροδρομική γραμμή της Πελοποννήσου, ένα από τα μεγάλα έργα του Τρικούπη.

Είναι επίσης πολλές μικρές ιστορίες που ιχνηλατούν τη γέννηση του γυναικείου κινήματος στην Αθήνα, τις πολιτικές αναταράξεις, τον ρόλο της εύπορης τάξης στο πεπρωμένο της φτωχολογιάς, και τα βήματα μιας Ελλάδας που προσδοκά ένα καλύτερο αύριο.

Και, τέλος, είναι μια ιστορία σαγήνης και μυστηρίου σε ένα παραθαλάσσιο χωριουδάκι, χρόνια αργότερα, λίγο μετά τη λήξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν όλα έχουν κριθεί, ή σχεδόν όλα…

Ένα σαρωτικό μυθιστόρημα για τον έρωτα και την ελπίδα. Μια επική τοιχογραφία για τη μεγαλύτερη επανάσταση της ψυχής, που δεν είναι άλλη από την επιμονή στα θαύματα.

616 pages, Paperback

First published October 6, 2016

About the author

Ο Στέφανος Δάνδολος γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα. Εικοσιέξι χρόνια αργότερα εκδόθηκε το πρώτο του μυθιστόρημα "Υπνοβάτες του Σεπτέμβρη" και ακολούθησαν τα μυθιστορήματα "Ο περίγελος των αγίων" (1997), "Και φόρεσαν χειροπέδες στα πουλιά" (2000) και η συλλογή διηγημάτων "Αγάπη σε δυο σταγόνες όνειρο" (1999) που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις "Πατάκη". Είναι διευθυντής της εφημερίδας "Βραδυνή".

Reviews

[Eirini Proikaki · Rating 3 out of 5]

2.5 * Ξεκίνησα αυτό το βιβλίο με τις καλύτερες διαθέσεις.Ήθελα να διαβάσω κάτι χαλαρό,κάτι ρομαντικό,μου άρεσε πολύ και το εξώφυλλο οπότε διάλεξα αυτό.
Μέχρι και λίγο πριν φτάσω στη μέση μου άρεσε πολύ.Είναι καλογραμμένο,διαδραματίζεται σε μια εποχή για την οποία δεν γνωρίζω πολλά οπότε μου φάνηκε ακόμα πιο ενδιαφέρον,μου άρεσαν πολύ οι περιγραφές της Αθήνας και των τοπίων της Πελοποννήσου και μου άρεσαν και οι αναφορές στην ίδρυση του σιδηροδρομικού δικτύου της Ελλάδας(αν και θα ήθελα ίσως κάτι παραπάνω σ'αυτό το θέμα).
Παρακολουθούμε τις ιστορίες δυο γυναικών,δυο ιστορίες αγάπης και ένα μυστήριο με τον άντρα χωρίς όνομα.Δωροθέα-Άλκης,Τσαρλς-Μαργαρίτα και ο μυστηριώδης τραυματίας.Η πρώτη ιστορία αγάπης με άγγιξε περισσότερο ,ίσως επειδή ήταν πιο "γήινη" απο τον έρωτα της Μαργαρίτας και του Τσαρλς που ήταν λίγο μελόδραμα.
Μέχρι λίγο πριν φτάσω στη μέση λοιπόν διάβαζα το βιβλίο με πολύ όρεξη και απολάμβανα το ρομάντζο.Μετά άρχισα σιγά σιγά να απογοητεύομαι.Ο μυστηριώδης τραυματίας δεν κατάφερε να κρατήσει το μυστήριο του για πολύ,γρήγορα κατάλαβα ποιος είναι και απλά περίμενα να δω με ποιον τρόπο θα δικαιολογησει ο συγγραφέας τα στοιχεία που είχε δώσει για να μας παραπλανήσει.Οι δυο ιστορίες ήταν όμορφα γραμμένες αλλά πολύ κοινότοπες και προβλέψιμες.Όλοι οι χαρακτήρες μου φαινότανε λίγο ψεύτικοι,κανείς τους δεν θα μείνει για πολύ στο μυαλό μου(εκτός ίσως απο τον διπλωμάτη που έπιανε κουβέντα με τον σκύλο) και αυτό που μου χάλασε την καλή εντύπωση που είχα μέχρι τότε ήταν η υπερβολή.Ξέρω οτι σε αυτές τις ιστοριες πάντα θα υπάρχουν και κάποια στοιχεία υπερβολής και δεν έχω πρόβλημα αλλά όταν βλέπω έναν ήρωα να ζωγραφίζει καμιά δεκαριά πίνακες ζωγραφικής σε μια μέρα,να τους κρεμάει έξω απο το σπίτι της αγαπημένης του και να βάζει και ένα κάρο φορτωμένο ένα πιάνο κι έναν πιανίστα που παίζει τη Σονάτα του σεληνόφωτος να κόβει βόλτες πάνω κάτω στο δρόμο για να της κάνει σινιάλο,όσο να'ναι αρχίζω να δυσανασχετώ.Απο εκεί και πέρα η ιστορία αρχίζει να γίνεται πολύ σαπουνόπερα και πολύ λυπήθηκα γι'αυτό.Τις τελευταίες 200 σελίδες τις διάβασα στα πεταχτά γιατί δεν ήθελα να το αφήσω αλλά και το τέλος ήταν όπως το περίμενα.Προβλέψιμο,κοινότοπο,όλα μπαινουν στη θέση τους πολύ εύκολα και το πιάνο κάνει και μια γκεστ εμφανιση σε ένα ξέφωτο δάσους.Κρίμα.Είχε προοπτικές να γίνει ένα πολύ ωραίο ιστορικό ρομάντζο και η γραφή του συγγραφέα μου άρεσε πολύ.

[Lena Papanikolaou · Rating 5 out of 5]

https://lovebooksloveread.blogspot.gr...
Υπάρχουν κάποια βιβλία που χαίρεσαι να τα μοιράζεσαι με το αναγνωστικό κοινό όταν τα συναισθήματα που σου αφήνουν είναι απερίγραπτα! Σε αυτή την κατηγορία ανήκει το βιβλίο ''Όταν θα δεις τη θάλασσα''. Γραμμένο σε δύο εποχές με την μία ιστορία του καλύτερη από την άλλη.Η πρώτη μου γνωριμία με τον Κ.Δάνδαλο στέφτηκε με άριστες εντυπώσεις.Ο τρόπος που ο συγγραφέας προσεγγίζει το θέμα του ειλικρινά μοναδικός, με τη μαγική γραφή του την απίστευτη πλοκή του συσσωρεύει τόσα έντονα συναισθήματα που αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι εκεί, κοντά στους ήρωες.Η ψυχοσύνθεση των ηρώων απλά εκπληκτική.Τόσο αξιαγάπητοι και μοναδικοί όλοι τους. Είναι ο έρωτας μια ψυχή εγκλωβισμένη σε δυο κορμιά; Και πόσο εύκολο είναι να εξεγερθείς ενάντια στη μοίρα που έχει ήδη οριστεί για εσένα;Έρωτας Ελπίδα Λύτρωση!Το απόλαυσα στο έπακρο!

[Katerina · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετική ιστορία από έναν εξαιρετικό συγγραφέα. Αφηγηση δυο ιστοριών : 1)εκείνης της Μαργαριτας , παγιδευμενης σε ενα γαμο με ενα μεγαλυτερο άντρα και τον ερωτα της για εναν νεαρο Αγγλο τοπογραφο στην Αθηνα του 1886 . Αφηγηση των πολιτικων εξελιξεων στην Αθήνα και της εναρξης του γυναικειου κινηματος
2) εκεινης της νοσοκομας Δωροθεας και του Αλκη σε ενα χωριο της Πελοποννήσου το 1919 , οπου ενας τραυματισμενος αγνωστος αντρας θα αναστατωσει τη ζωη τους. Οι δυο ιστοροες περιπλεκονται και ο αναγνωστης παρακολουθεί με αμειωτο ενδιαφερον. Το συνιστώ ανεπιφυλακτα στους λατρεις του ειδους καθως επισης και το προηγούμενο μιθυστορημα του κυριου Δανδολου , τη χορευτρια του διαβολου....

[Γιώτα Παπαδημακοπούλου · Rating 5 out of 5]

Ο Στέφανος Δανδόλος είναι είναι ένας συγγραφέας που δεν χρειάζεται ούτε συστάσεις ούτε διαπιστευτήρια. Ακόμα και αν το συγγραφικό του ύφος δεν είναι αυτό που ταιριάζει στα γούστα και στις προτιμήσεις σου, ως αναγνώστης που σέβεται τον εαυτό του, δεν μπορείς να μην αναγνωρίσεις την αφηγηματική δεινότητά του συγγραφέα, αλλά και τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τις λέξεις. Οι ιστορίες του θαρρείς και θυμίζουν παλιά κεντήματα, με κάθε βελονιά να είναι άρτια μελετημένη, με την κλωστή τοποθετημένη ακριβώς εκεί που πρέπει και με τα νήματα ν' ακολουθούν την προκαθορισμένη από τη μοίρα τους πορεία, βγάζοντας, όμως, διαφορετικά συναισθήματα κάθε φορά. Το ίδιο ισχύει και για το τελευταίο του πόνημα, το "Όταν θα δεις τη θάλασσα", που με το που το παίρνεις στα χέρια σου το ξέρεις, το νιώθεις, το αισθάνεσαι, πως θα κάνεις ένα ταξίδι μαγικό και αλησμόνητο.

Η Μαργαρίτα ζει στην Αθήνα του 1886, μαζί με τον πλούσιο επιχειρηματία σύζυγό της, Τόμας Έργουιν, ο οποίος φροντίζει να της παρέχει μια ζωή που πολλές άλλες γυναίκες στη θέση της θα ζήλευαν. Όμως εκείνη, αντί να είναι ευχαριστημένη που έχει ότι τραβάει η ψυχή της, νιώθει βαθιά μιζέρια μέσα στο τέλειο κουκούλι που καλύπτει την καθημερινότητά της, αφού της λείπει κάτι πολύ σημαντικό. Το πάθος, το συναίσθημα, ο έρωτας, στοιχεία που θα βρει στο πρόσωπο του Τσαρλς Φαραντέι, όταν αυτός φτάσει στην Ελλάδα έπειτα από πρόσκληση του συζύγου της, προκειμένου ν' αναλάβει τον σχεδιασμό της σιδηροδρομικής γραμμής Πελοποννήσου. Ανάμεσά τους θα γεννηθεί ένας έρωτας μεγάλος και τρανός, όμως ο Τόμας δεν είναι έτοιμος να παραδώσει τη γυναίκα του τόσο εύκολα, αλλά αντίθετα σκοπεύει να την διεκδικήσει με όποιον τρόπο μπορεί. Τριάντα τρία χρόνια αργότερα, μια γυναίκα που φροντίζει έναν ηλικιωμένο άντρα, η Δωροθέα, κοιτάζει προς τη θάλασσα και περιμένει, κάθε μέρα ζει με την προσμονή. Άραγε, τι ή ποιον, και ποια η σχέση της με τη Μαργαρίτα;

Ο Στέφανος Δανδόλος, με τον δικό του, μοναδικό τρόπο, αφηγείται μια ιστορία που αποτυπώνει στο χαρτί, όχι μόνο την εικόνα, αλλά και την ταξική και κοινωνική συνείδηση μιας ολόκληρης εποχής, μιας Ελλάδας που αν και διαφορετική από τη σημερινή, έχει στην πραγματικότητα πολύ περισσότερα κοινά απ' όσα μπορεί να σκεφτεί κανείς αρχικά. Οι πολιτικές αναφορές είναι πάμπολλες, και θα έλεγα πως αποτελούν τροφή για σκέψη και προβληματισμό. Και η Μαργαρίτα, στο κέντρο όλων των εξελίξεων, διαθέτει όλα εκείνα τα γοητευτικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις ηρωίδες κλασσικών μυθιστορημάτων που όλοι έχουμε διαβάσει και έχουμε αγαπήσει. Είναι μια φεμινιστική φωνή μέσα σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία, που τολμά ν' αμφισβητήσει το ρόλο που της κληροδότησε η φύση της και επιχειρεί ν' απλώσει τα χέρια της μακρύτερα από 'κει που ορίζει η μοίρα της, θέλοντας να φτιάξει μόνη της το πεπρωμένο της.

Βέβαια, στο κέντρο όλων των παραπάνω βρίσκεται και ο έρωτας, ο οποίος δυνατός και έντονος, φέρνει με τη γέννησή του πόνο, αγωνία, απογοήτευση, ελπίδα, με τα συναισθήματα αυτά να συγκρούονται συνεχώς και με την κατάληξή τους να είναι εντελώς αμφίβολη. Η σχέση ανάμεσα στη Μαργαρίτα και τον Τσαρλς είναι μια σχέση φωτιά, από εκείνες που πυρώνουν το ατσάλι και που αφήνουν σημάδια ανεξίτηλα στο χρόνο, πάνω σε σώματα και ακόμα περισσότερο, βαθιά στις συνειδήσεις όσων άγγιξαν. Καταλυτική όμως είναι και η σχέση της με τον Τόμας, όπως καταλυτική είναι και η σύγκρουση ανάμεσα στους δύο αυτούς άντρες και όσα αυτοί πρεσβεύουν. Δεν υπάρχουν στη ζωή της απλά και μόνο για της προσφέρουν ερωτικές συγκινήσεις και έντονα συναισθηματικές στιγμές που μπορεί και να διχάζουν, αλλά εκπροσωπούν πολύ περισσότερα.

Έχω την πεποίθηση πως το "Όταν θα δεις τη θάλασσα", είναι το πιο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του κύριου Δανδόλου μέχρι σήμερα. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα ιστορικό δράμα, μέσα από τις εξελίξεις του οποίου ξεδιπλώνονται κοινωνικοπολιτικές πτυχές μιας ολόκληρης εποχής, άλλες γνωστές και άλλες πάλι, όχι και τόσο, μα και για ένα δράμα χαρακτήρων, παράλληλα, που προσπαθεί να εξερευνήσει τα βαθύτερα πάθη που τροφοδοτούν και κατατρώνε την ίδια στιγμή, την ανθρώπινη ψυχή. Έχουμε δηλαδή μια κοινωνική, πολιτική και ψυχογραφ��κή ανάλυση, με όλες τους να πορεύονται σε κοινό μονοπάτι, χωρίς πάντα να συναντιούνται, ακολουθώντας ωστόσο παράλληλες διαδρομές. Μα πάνω απ' όλα, ερχόμαστε αντιμέτωποι με μία ιστορία γεμάτη έντονες συγκινήσεις, που στην κορύφωση του δράματός της, σε αφήνει χωρίς ανάσα, αλλά και έχοντας κλέψει ένα κομμάτι της καρδιάς σου... για πάντα.

[Πάνος Τουρλής · Rating 5 out of 5]

Λυκοποριά 1919. Η Δωροθέα ειναι νοσοκόμα του Ερυθρού Σταυρού, συμμετείχε και στους Βαλκανικούς και στον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο. Βίωσε από κοντά τη φρίκη, την τραγωδία και την αποκτήνωση των συνθηκών ζωής στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Κατατάχτηκε για να βοηθήσει, να στηρίξει, να ανακουφίσει, όμως ήθελε να είναι και κοντά στον άντρα που αγάπησε, έναν άνθρωπο παντρεμένο που τη γέμιζε ψεύτικες υποσχέσεις. Τώρα η Δωροθέα έχει επιστρέψει στο χωριό της, εκεί που την περιμένει ο Άλκης, ο παιδικός της έρωτας, ένα παληκάρι που του ψήνει άθελά της το ψάρι στα χείλη. Στο σπίτι της μια μέρα της φέρνουν έναν τραυματισμένο, λιγομίλητο άντρα να τον περιποιηθεί. Ποιος είναι και τι γυρεύει σε αυτά τα μέρη; Ποιος τον γνωρίζει; Τι ρόλο θα παίξει στη ζωή της Δωροθέας;

Αθήνα, δεκαετία 1880. Ο Άγγλος διπλωμάτης Τόμας Έργουιν επιστρέφει στην Ελλάδα ως σύμβουλος και δεξί χέρι του πρεσβευτή Ράμπολντ. Η παρουσία του γεμίζει εικασίες και κουτσομπολιά τα πολιτικά καφενεία της πόλης. Η Ελληνίδα σύζυγός του, Μαργαρίτα, κατά αρκετά χρόνια νεότερή του, ξεκινά έναν παράνομο και φλογερό έρωτα που θα της ανατρέψει για πάντα τη ζωή ενώ η πολιτική αντιπαλότητα Δηλιγιάννη και Τρικούπη θα αλλάξει ριζικά το πολιτικό σκηνικό της πρωτεύουσας και της ελληνικής Ιστορίας. Τι συνδέει αυτές τις δύο περιπτώσεις και ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής τους; Τι κοινό έχουν ως χαρακτήρες η Δωροθέα και η Μαργαρίτα και πώς θα χειριστούν τις σχέσεις τους με το αντρικό φύλο, όταν στα μεν 1880 η ρηξικέλευθη Καλλιρόη Παρρέν αναστατώνει τον αντρικό πληθυσμό και ξεσηκώνει τις γυναίκες με την Εφημερίδα των Κυριών, στα δε 1910 ο ελληνικός κόσμος έχει την ψευδαίσθηση ότι θα ζήσει επιτέλους ειρηνικά;

Άλλο ένα από τα βιβλία που με παρέσυραν στις σελίδες τους, με ταξίδεψαν, με γέμισαν αισθήματα και με απομάκρυναν τόσο πολύ από την πραγματικότητα γύρω μου που όταν διάβασα τις τελευταίες γραμμές, σήκωσα τα μάτια, προσπαθώντας να επανέλθω στο σήμερα και να απαγκιστρωθώ από τα βιώματα των χαρακτήρων που περιγράφονται σε αυτό το μυθιστόρημα. Η ορμή των συναισθημάτων, η ένταση των σκηνών, η ρεαλιστικότατη απεικόνιση κυρίως του 19ου αιώνα ήταν κάποια από τα θετικά χαρακτηριστικά που με γοήτευσαν και με άφησαν να χαθώ μεταξύ Λυκοποριάς και Αθήνας. Ο συγγραφέας με κάθε νέο του βιβλίο προχωράει το στυλ του και τη φαντασία του ένα βήμα πιο πέρα, ανεβαίνοντας όλο και περισσότερο στη σκάλα της λογοτεχνίας. Με το «Όταν θα δεις τη θάλασσα» με κέρδισε απόλυτα.

Παρ’ όλο που η ιστορία της Λυκοποριάς είναι εξίσου ενδιαφέρουσα και ανατρεπτική, απαραίτητη για την ολοκλήρωση της πλοκής, οι σκέψεις μου και το κείμενό μου επικεντρώνονται κυρίως στο κομμάτι της Μαργαρίτας και του Τόμας Έργουιν. Εκεί έχει γίνει τόσο σημαντική λεπτοδουλειά που δεν έχει ξεφύγει ούτε πόντος είτε αυτό αφορά το ιστορικό υπόβαθρο είτε την καθημερινότητα των Αθηναίων του 1880 είτε τις ανατροπές της πλοκής. Ο καθένας από όσους μπαίνουν και περπατούν στις αράδες των κεφαλαίων έχει κάτι να κάνει ή να πει, έρχεται από κάπου συγκεκριμένα και είναι εκεί για κάποιο λόγο. Εκεί όμως που πραγματικά συγχαίρω τον κύριο Δάνδολο είναι στο σημείο που «παίζει» με τον αναγνώστη, περνώντας του υποδόρια δευτερεύουσες εικόνες ή συμβολισμούς που μόνο ένα καλά εξασκημένο μάτι ή ένας καλά διαβασμένος άνθρωπος μπορεί να τις καταλάβει. Προσέξτε τον σιωπηλό φόρο τιμής που αποδίδεται σε πασίγνωστο λογοτέχνη στη σελίδα 286 (όχι, δεν μπορώ να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες, θα χαλάσει αυτή η υπέροχη μαγεία)!

Οι πλασματικοί ήρωες του κυρίου Δάνδολου χαιρετούν, συγκρούονται, προδίδουν, εξοργίζουν, συντρώγουν με πρόσωπα-θρύλους: τον Κωστή Παλαμά στα πρώτα του δημοσιογραφικά βήματα, την Καλλιρρόη Παρρέν, τον Χαρίλαο Τρικούπη, τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη... Μετακινούνται με άμαξες ή με τα πόδια σε λασπωμένους δρόμους, φτάνουν «σ’ εκείνη την ερημιά, το Κολωνάκι» ή στη γέφυρα του Ιλισσού, σουλατσάρουν στο νεόχτιστο Ζάππειο, περιμένουν χωρικούς με ζώα να διασχίσουν τη Σταδίου εμποδίζοντας την κυκλοφορία, παρουσιάζονται στην Αθηναϊκή Λέσχη, δειπνούν στο Οτέλ ντ’ Ανγκλετέρ (σημερινή Μεγάλη Βρετανία) και στο Κάρλτον της Ομόνοιας, αγοράζουν από την Ερμού κοσμήματα, καλούνται σε βεγγέρες και αποκριάτικες συνεστιάσεις. Μια ολοζώντανη, αληθινή εποχή ανάπτυξης και τρυφηλότητας, με το όραμα του Χαρίλαου Τρικούπη για πρόοδο και ανάπτυξη να στηρίζεται σε ξένα δάνεια αλλά να δίνει νέα πνοή στη χώρα. Παντού αισιοδοξία, ευημερία, απλότητα και κομψότητα.

Μέσα όμως σε αυτές τις λυρικές περιγραφές και τα ειδυλλιακά τοπία καραδοκούν και τα αρνητικά στοιχεία της καθημερινότητας: η φαγωμάρα των Ελλήνων, η κουτοπονηριά, ο κίνδυνος από τους ληστές στην επαρχία, μα πάνω απ’ όλα οι βλέψεις των Μεγάλων Δυνάμεων στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας και το αμέτρητο βάθος στο οποίο χώνουν τα χέρια τους ανακατεύοντας τα πάντα και αλλάζοντας, όχι για το καλύτερο, τον ρου της Ιστορίας. Αυτήν τη φαγωμάρα, την ευπιστία, τον ρομαντισμό εκμεταλλεύεται και η Αγγλία, στέλνοντας τον Τόμας Έργουιν πίσω στην Ελλάδα. Το σχέδιο που καλείται να φέρει σε πέρας είναι σατανικό. Έπαθα σοκ με την πιθανότητα να έγιναν όντως έτσι τα πράγματα παρασκηνιακά και να μην τα σχεδίασε ο κύριος Δάνδολος για το μυθιστόρημά του. Δε θα αποκαλύψω τα δολοπλόκα σχέδια, όμως μου άρεσε ο τρόπος που περιγράφηκε ο Τόμας Έργουιν: ξεκίνησε από πανίσχυρος, κομπορρήμων, ξιπασμένος διπλωμάτης, σύζυγος μιας νεότερης γυναίκας, με την οποία κάνει έρωτα με συστολή, νιώθοντας αιδώ ακόμη και για το ίδιο του, το γερασμένο σώμα, ώσπου σελίδα τη σελίδα, μέρα τη μέρα, αρχίζει να καταρρέει με μια σειρά απρόσμενων γεγονότων για να τον χαρίσει ο συγγραφέας στο τέλος βορά στα αδηφάγα μάτια του αναγνώστη, μειώνοντάς τον και μικραίνοντάς τον τόσο που δεν μπόρεσα να αποφασίσω αν τον λυπόμουν ή ένιωθα δικαιωμένος. Ο Τόμας Έργουιν είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα αλλαγής χαρακτήρος σε ένα μυθιστόρημα!

Η Μαργαρίτα Έργουιν, το γένος Φωκά, είναι μια γυναίκα που όλοι έχουμε συναντήσει κατά καιρούς: στη Μαντάμ Μποβαρύ, στην Άννα Καρένινα... Μπορεί να σταθεί επάξια δίπλα στις γυναίκες που τόλμησαν ν’ αγαπήσουν πάνω απ’ όλα τον εαυτό τους ώστε να δοθούν όχι τόσο σε ό,τι στερήθηκαν αλλά σε ό,τι δεν μπόρεσαν να ζήσουν ως τότε. Δεν είναι κοινή γυναίκα, είναι ένα πλάσμα με καρδιά που βροντοχτυπά και αισθήσεις οξυμμένες για το επαναστατικό, το διαφορετικό, το μη επαναλαμβανόμενο, το έντονο. Δεν είναι μια «υποταγμένη γυναίκα που αργοπεθαίνει στο πλευρό ενός νεκρωμένου συζύγου» (σελ. 303). Συναναστρεφόταν στο Λονδίνο με τον κύκλο των σουφραζέτων, αν και κρυφά, γράφει μικρά κείμενα (τα χαρακτηρίζεις και «χρονογραφήματα»), ψάχνει και ψάχνεται, από τη στιγμή όμως που υποκύπτει στο πάθος και στα θέλγητρα ενός άντρα, που δείχνει να την αγαπάει πραγματικά και δεν της εκδηλώνει το ενδιαφέρον του για να την κοροϊδέψει, παρασύρεται και ταυτόχρονα νιώθει τύψεις. Κάνει αχαλίνωτο έρωτα με τον εραστή και χαϊδεύει σχεδόν μητρικά τον σύζυγο. Τύπτεται, καίγεται, θέλει να απαλλαγεί και φοβάται. Όχι τον κόσμο, τον άνθρωπο. Αν φοβάται, δεν το κάνει επειδή νιώθει δεσμευμένη με έναν άντρα αλλά γιατί έχει να κάνει με ένα ανθρώπινο πλάσμα. Αναγκάζεται και κλητεύεται να ζήσει δίπλα σε παραφουσκωμένες γυναίκες που δεν έχουν τι να κάνουν όλη μέρα εκτός από το να συμπαθούν τους αναξιπαθούντες και να κουτσομπολεύουν. Πλάσματα κυνικά και ωμά που πρεσβεύουν το εξής καταπληκτικό για τους συζύγους τους, τους ίδιους ανθρώπους που τις κάνουν μητέρες και φροντίζουν για τα λούσα τους: «Η δουλειά τους είναι ν’ αλλάζουν γνώμη, χρυσό μου. Η δουλειά μας είναι να περιμένουμε» (σελ. 316). Τι θα αποφασίσει τελικά η Μαργαρίτα; Θα ρισκάρει ή όχι; Τι μέλλον μπορεί να έχει μια τέτοια σχέση σε ένα περιβάλλον όπου η γυναίκα είναι εύκολος στόχος και δακτυλοδείχνεται με την πρώτη ευκαιρία;

Η ιστορία αυτού του ερωτικού τριγώνου, που διακόπτεται σε καίρια σημεία από την αφήγηση της ιστορίας της Δωροθέας, έχει μια απρόσμενη κλιμάκωση και μια μη αναμενόμενη ανατροπή. Άλλο ένα χαρακτηριστικό του κυρίου Δάνδολου που αγάπησα: απέφυγε τους σκοπέλους και τις εύκολες λύσεις. Δεν είχε σκοπό να γράψει άλλη μια δακρύβρεχτη, ερωτική, μελό ιστορία, με νικητές και ηττημένους αλλά να δείξει στον αναγνώστη πόσο βαθιά κίνητρα έχει ο άνθρωπος που προβαίνει σε πράξεις ακραίες ή μη. Δηλαδή, δεν έχουν σημασία τα ίδια τα γεγονότα όσο η ψυχοσύνθεση του ανθρώπου και ο τρόπος που αυτή αλλάζει βάσει των εξελίξεων. Απόλυτα ανθρωποκεντρικό και σοφά καταγεγραμμένο κείμενο, με γέμισε αγωνία, με εξέπληξε, με ενθουσίασε, με έκανε να δακρύσω. Ναι, δε διστάζω να το γρά��ω, γιατί παρ’ όλο που κάποιες σκηνές τελικά θα τις χαρακτήριζα κλισέ, είναι τέτοιο το στυλ γραφής και ο φωτισμός των γεγονότων που δεν άντεξα και ξέσπασα. «Όταν θα δεις τη θάλασσα, τρέξε να έρθεις να με βρεις», λέει η Δωροθέα στον εραστή της, με τον οποίο κρύβονται σε ένα σπίτι στο Φάληρο. Όταν θα αντικρίσεις τη θάλασσα, δηλαδή, παράτα την άμαξα κι έλα τρέχοντας, γιατί είναι τέτοια και τόσο έντονη η αγάπη, που θα σε φέρει πιο γρήγορα. Ναι, αλλά τι θα συμβεί όταν το νόημα της πρότασης έχει και μια δεύτερη σημασία; Γιατί, όταν σε μια κρίσιμη στιγμή του κειμένου η Δωροθέα εμφανίζεται με ένα θαλασσί φόρεμα, ο άντρας τρέχει κοντά της, υπό τέτοιες συνθήκες και με τέτοιο συναισθηματικό βάρος που λύγισα.

Ο κύριος Δάνδολος, με αφορμή την ιστορία του 1880, εκτός από τη συναρπαστική καταγραφή της κατασκευής του σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου, χώρια από την πιστή αναπαράσταση των συνθηκών ζωής, πολιτισμού και πολιτεύματος, καταφέρνει να χαρίσει και διαχρονικά μηνύματα στον αναγνώστη ως προς την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, μιας και η χώρα μας από την πρώτη στιγμή σχεδόν που έγινε βασίλειο δε σταμάτησε να δανείζεται. Στη σελίδα 100 υπάρχει το εξής απόσπασμα: «Επίσης, είναι ένα κράτος με οφειλές, όλη η οικονομία του έχει βασιστεί σε δάνεια από το εξωτερικό». Στη συνέχεια, στη σελίδα 346, υπάρχει μια διορατική παρατήρηση: «Να είστε βέβαιος, φίλτατε, ότι έτσι θα υποδουλώνονται οι λαοί μια μέρα. Χωρίς πόλεμο. Αναίμακτα. Μόνο με δάνεια. Δάνεια που φέρνουν πτωχεύσεις κι άλλα δάνεια για να αντιμετωπιστούν οι πτωχεύσεις. Με το χρήμα». Επίσης, οι σκηνές φανατισμού μεταξύ των Κορδονικών (οπαδών του Δηλιγιάννη) και των οπαδών του Τρικούπη δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από τη σφαγή του Εμφυλίου του 1946! Προς τιμήν του, ο κύριος Δάνδολος δεν παίρνει θέση, αντίθετα, αφήνει τα ίδια τα γεγονότα να δείξουν τις συνέπειες από τέτοιες ανυπολόγιστες πράξεις και αντιδράσεις.

Και ερχόμαστε στο 1919, που, όπως έγραψα ανωτέρω, είναι άρρηκτα δεμένο με το χτες. Σε αυτό το κομμάτι της αφήγησης ίσως δεν έχουμε πολλά πραγματολογικά στοιχεία, πέραν του απόηχου των γεγονότων από τη λήξη του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου και την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, αυτό δε σημαίνει όμως πως η ιστορία της Δωροθέας υστερεί σε αγωνία και εκπλήξεις. Με μαεστρία και ικανό χειρισμό, ο συγγραφέας καταγράφει τα αισθήματα της Δωροθέας και του Άλκη, τους βάζει διλήμματα, καταφέρνει με απαράμιλλη δεξιοτεχνία απλές κινήσεις, όπως ένα φίλι, να ερμηνευθούν ταυτόχρονα διαφορετικά και από τους δύο χαρακτήρες. Χωρίς περιττές σκέψεις, χωρίς μακροσκελείς πειργραφές και αφηγήσεις εσωτερικών σκέψεων. Οι ίδιες οι λέξεις έχουν τη δύναμη, δε χρειάζεται να συνοδεύονται από περιττά φτιασίδια. Δύναμη και εμβρίθεια ενυπάρχει στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων ενώ σταδιακά αρχίζει ο καθένας να παίρνει τη σωστή του θέση μέσα στη συνολική εικόνα του βιβλίου. Η Δωροθέα είναι μια γυναίκα που παρασύρθηκε από το ψέμα και την ευπιστία και τώρα θέλει να καταλαγιάσει μέσα της ο πόνος και ο όλεθρος από τις σφαγές που αντίκρισε. Φιλί το φιλί όμως, λέξη τη λέξη, ο Άλκης θα τη βοηθήσει να βρει τον εαυτό της και να καταλάβει πως κάπου εκεί μέσα τρέφει αισθήματα γι’ αυτόν. Θα βγουν όμως εγκαίρως στην επιφάνεια; Θα καταλάβουν και οι δύο πως έχουν κοινή πορεία στο μέλλον; Σε τι κινήσεις θα προβεί ο Άλκης και γιατί; Πώς θα κρατήσει αυτή η αγάπη; Και τι θα συμβεί σε ένα νυχτερινό γλέντι, που θα τοποθετήσει τα πράγματα στη σωστή τους θέση;

Το «Όταν θα δεις τη θάλασσα» είναι ένα καλοδουλεμένο, στέρεα δομημένο, ανατρεπτικό, συναρπαστικό, ερωτικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, που καλωσορίζει τον αναγνώστη σε μια εποχή καταγεγραμμένη πιστά και με αληθοφάνεια, σε ένα μυθιστόρημα γεμάτο αληθινούς, ολοζώντανους πρώτους και δεύτερους χαρακτήρες, σε μια ψυχή σκοτεινή, βαθιά και με απρόβλεπτες αντιδράσεις. Ήταν ένα ταξίδι σε μια θάλασσα από λέξεις, εικόνες, μεταφορές, περιγραφές και σκιαγραφήσεις που δεν ήθελα να τελειώσει.

[Sotiris Karaiskos · Rating 3 out of 5]

Για τον συγγραφέα αυτού του βιβλίου έχω ακούσει πολλά καλά λόγια, κάτι που με έκανε να ξεπεράσω το δισταγμό που έχω για την Ελληνική λογοτεχνία των τελευταίων ετών και να διαβάσω ένα βιβλίο του. Τώρα, αν τελικά μπορώ να επιβεβαιώσω ή να διαψεύσω είναι θέμα τη συζήτησης. Το μόνο σίγουρο είναι ότι είναι ένας συγγραφέας που κατέχει καλά την τέχνη του λόγου. Η γραφή του είναι ενδιαφέρουσα, λυρική, ποιητική σε κάποιες στιγμές, που κυλάει σαν το νεράκι, μας περνάει συναισθήματα και δημιουργεί όμορφες εικόνες στο μυαλό. Σε αυτό το σκέλος μπορώ να πω ότι είναι πραγματικά εξαιρετικός, τα προβλήματα σε αυτό το βιβλίο, όμως, βρίσκονται αλλού.

Ουσιαστικά έχουμε δύο ιστορίες που τις μαθαίνουμε παράλληλα που και οι δύο κάθε άλλο παρά πρωτότυπες είναι. Η πρώτη ακολουθεί το κλασικό μοτίβο της δυστυχισμένης γυναίκας, του χλιαρού συζύγου - που δεν τον αγάπησε ποτέ - που δεν έχει ίχνος ρομαντισμού πάνω του, αντιπαθεί τις τέχνες και κάνει κακό σεξ και του φλογερού εραστή που ξυπνάει το πάθος μέσα της. Δεν μπορώ να πω, σίγουρα ο συγγραφέας χειρίζεται αρκετά καλά αυτό το θέμα και με τη γραφή του μας προσφέρει αρκετές συγκινητικές σελίδες, οι καλές προθέσεις, όμως, χάνονται μέσα στη θάλασσα από κλισέ που διασχίζει η ιστορία μας. Στη δεύτερη έχουμε την ιστορία του... Γερμανού Ασθενή που... κάτι μας θυμίζει και κινείται ακριβώς σε αυτό που μας θυμίζει. Το περίεργο, όμως, είναι ότι παρά την ξεκάθαρη επιρροή από... αλλού στην πορεία αυτονομείται και πηγαίνει σε πιο πρωτότυπη και ουσιαστική κατεύθυνση και μας οδηγεί σε ένα ικανοποιητικό φινάλε.

Οπότε το συμπέρασμα που βγάζω είναι ότι σίγουρα υπάρχει το συγγραφικό ταλέντο που κάνει την ανάγνωση ενδιαφέρουσα, η έλλειψη πρωτοτυπίας, όμως, μου αφήνει στο τέλος ανάμεικτες εντυπώσεις που αποτυπώνονται στη βαθμολογία μου.

[Lilly · Rating 5 out of 5]

«Υπάρχουν δύο ειδών ιστορίες: Αυτές που προκύπτουν αναίτια από κάποιο γύρισμα της τύχης και εκείνες που τις γεννάει το παρελθόν»

Τα βιβλία του Στέφανου μετράνε για μένα σαν milestones. Πρώτο ήταν «Ο Τελευταίος Κύκνος». Το βιβλίο που σημάδεψε τη σχέση μου με τον χώρο των εκδόσεων. Μετά από λίγα χρόνια υπήρξε ένας μικρός σταθμός με το «Έρως 13» κι ακολούθησε το 2013 «Η χορεύτρια του Διαβόλου» που με πήρε και με σήκωσε. Φέτος, τρία χρόνια αργότερα, έχοντας περάσει το στάδιο ησυχίας του, έρχεται και ταράζει και πάλι τα νερά με το «Όταν θα δεις τη θάλασσα».

Κι ομολογώ ότι έκανε και πάλι το θαύμα του. Όχι πως είχα κάποια αμφιβολία γι’ αυτό, αλλά όσο να ‘ναι, όταν επιβεβαιώνεται το ένστικτό σου, χαίρεσαι λιγάκι. Θα πω λίγα λόγια για το βιβλίο, καθώς είναι ένα ταξίδι γεμάτο εκπλήξεις. Η Μαργαρίτα, είναι γυναίκα του Βρετανού διπλωμάτη Τόμας Έργουιν. Ζει μια ζωή πλουσιοπάροχη και βαρετή. Άλλωστε το 1886 η θέση της γυναίκας στην κοινωνία δεν είχε αποκτήσει τον χαρακτήρα που έχει σήμερα. Μέχρι που θα γνωρίσει στο πρόσωπο του Τσαρλς Φαραντέι τον έρωτα της ζωής της. Ο Τσαρλς έχει έρθει στην Ελλάδα κατόπιν πρόσκλησης του Τόμας για να φτιάξει τη σιδηροδρομική γραμμή. Ένας έρωτας θυελλώδης και παράνομος εκτυλίσσεται στην πολιτική σκηνή του πρωτοσύστατου ελληνικού κράτους. Σε ένα αφηγηματικό άλμα κάποια χρόνια μπροστά το 1919 συναντάμε τη Δωροθέα που φροντίζει για έναν άγνωστο ασθενή, και παράλληλα κοιτά προς τη θάλασσα περιμένοντας κάποιον. Οι ιστορίες δύο γυναικών κινούνται σχεδόν ταυτόχρονα. Ο αναγνώστης μένει να ανακαλύψει τι συνδέει τις ηρωίδες και τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος.

Ο Στέφανος έχει χαρακτηριστικό τρόπο γραφής. Έχει τον τρόπο να σε βάζει μέσα στην ιστορία, με το δικό του ρυθμό, με το δικό του στιλ. Έχω προσπαθήσει πολλές φορές να βρω τρόπο να παρομοιάσω το στυλ του με κάτι και το μόνο που μου έρχεται στο νου πάντα είναι η δαντέλα. Μια δαντέλα όμως φτιαγμένη με το πυροσφύρι, από ατσάλι. Έχει τον τρόπο να σου κεντήσει με τα ποιο όμορφα χρώματα τις εικόνες που θέλει να σου δώσει αλλά τα συναισθήματά που σου προκαλούν κόβουν σα μαχαίρι. Μέσα στο μυθιστόρημα θα βιώσεις έρωτα -εντάξει, λογικό καθώς οι κεντρικοί πρωταγωνιστές ερωτεύονται- αλλά και πόνο, πολύ πόνο, αισιοδοξία, απογοήτευση, ελπίδα, αγωνία, ω, πολλή αγωνία και στο τέλος θα νιώσεις μια πικρόγλυκη κάθαρση.

Προσωπικά βρήκα τη Μαργαρίτα αντάξια των ηρωίδων της εποχής της. Ένα κράμα της Τζο Γουάιλντ και της Τζέιν Έιρ. Ένα κορίτσι -μια γυναίκα τότε- που δεν ξέρει τι να κάνει με τη ζωή της και ταυτόχρονα, σπάει τα δεσμά και τη ζει στο άκρο. Η Μαργαρίτα έχει πολλά στοιχεία από τις ηρωίδες της εποχής της. Το κυριότερο όμως, είναι μια φεμινιστική φωνή σε μια εποχή που προσπαθούσαν να καταπνίξουν τέτοιου είδους «εξάρσεις». Η Μαργαρίτα είναι κλασική ηρωίδα, κι ας είμαστε στο 2016, γιατί είναι η κάθε μία από εμάς. Είναι η γυναίκα που ξέρει ότι θέλει παραπάνω, ξέρει ότι αξίζει παραπάνω και απλώνει το χέρι της. Με φόβο καρδιάς, με πείσμα, με δύναμη. Οι δύο πυλώνες της ζωής της, ο Τόμας και ο Τσαρλς δε βρίσκονται εκεί, μόνο για το ερωτικό ενδιαφέρον της Μαργαρίτας. Απλώνουν μπροστά στα μάτια μας ένα χαλί με τις εικόνες της εποχής, μας πηγαίνουν βόλτα σε μιαν Ελλάδα που μόνο ο Στέφανος Δάνδολος έχει το χάρισμα να μπορεί να μας απεικονίσει. Ο Τόμας και ο Τσαρλς είναι δύο διαφορετικά μονοπάτια και παρόλο που συναντώνται για λίγο, ενώνονται, μετά πρέπει να αποφασίσεις μόνος σου ποιο θες να πάρεις. Τα χαρτιά τους είναι απλωμένα, ξέρεις τι να περιμένεις. Όλα είναι στο χέρι σου.

Το βιβλίο μπορεί να είναι τοποθετημένο 130 χρόνια πίσω, αλλά τα μηνύματα δε θα μπορούσαν να είναι πιο ηχηρά. Ίσως εξαιτίας της εποχής που διανύουμε. Η πολιτική σκηνή που εκτυλίσσεται μέσα από τα λόγια του συγγραφέα, σε φέρνουν αντιμέτωπο με την πολιτική σκηνή του σήμερα και δεν είναι εφικτό να μην κάνεις τη σύγκριση ή να μην αναλογιστείς γρήγορα πώς 130 χρόνια μετά, η χώρα έφτασε στην σημερινή κατάσταση. Κι εδώ είναι που ο Στέφανος Δάνδολος κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: να σε φέρνει στην άκρη του καθίσματός σου. Ναι, μπορεί το βιβλίο να είναι 650 σελίδες αλλά φεύγει, ξεγλιστράει μέσα από τα δάχτυλά σου. Μπορεί να την ξέρεις την Ιστορία, να ξέρεις τα γεγονότα. Η αφήγηση όμως του συγγραφέα σε κάνει να τα δεις από μιαν άλλη οπτική. Σχεδόν, θριλερική.

Μπορεί να περιμέναμε 3 χρόνια για το καινούριο μυθιστόρημα του Στέφανου Δάνδολου, αλλά άξιζε κάθε μέρα αναμονής. Άκουσέ με, κάθισε σε μία ωραία, αναπαυτική πολυθρόνα, έχε το ζεστό σου τσάι μαζί και αφέσου στα χέρια του για ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή. Γιατί μόλις το διαβάσεις, θα έχεις αφήσει κι ένα κομμάτι σου εκεί.

https://goo.gl/4JXgaW

[Ioanna Xristodoyloy · Rating 5 out of 5]

ολοι εμεις που διαβαζουμε το κανουμε για διαφορους λογους..για να χαλαρωσουμε,να ψυχαγωγηθουμε,να αποδρασουμε απο την καθημερινοτητα μας που της περισοτερες φορες δεν ειναι αυτη που ονειρευτηκαμε,για να γελασουμε,για να ξεχασουμε....ολοι ομως διαβαζουμε για τη στιγμη που βιβλια σαν αυτο θα πεσουν στα χερια μας...βιβλια που διαβαζωντας θα πουμε οτι για στιγμες σαν αυτη αξιζει ενας ανθρωπος να διαβαζει..ο χρονος μου το καλοκαιρι ελαχιστος αλλα οση κουραση και αν ειχα σκεφτομουν να γυρισω σπιτι και να διαβασω εστω και 5 σελιδες απο αυτο το βιβλιο για να χαθω στη μαγεια του...απιθανη γραφη ,μοναδικη ιστορια...μια αγαπη... ,μια ελλαδα που η τυχη της γραφετε κατω απο τα τραπεζια ξενων συμφεροντων..τελικα η ιστορια παντα θα επαναλαμβανεται..νομιζω πως θα περασει στη αγαπημενη μου δεκαδα..ναι για κατι τετοια βιβλια αξιζει τον κοπο να διαβαζω..

[Μέριλιν · Rating 4 out of 5]

Πέντε αστεράκια για τη γραφή του συγγραφέα που την βρήκα υπέροχη και 1 αστεράκια για τις δύο πανομοιότηπες υπερβολές με διαφορά 32 χρόνων που με πέταξαν και τις δύο φορές από το λογοτεχνικό όνειρο στο οποίο είχα αφεθεί. Η ρομαντική παρουσίαση του έρωτα ήταν βάλσαμο στην ψυχή μου σε μία εποχή σαν αυτή που ζούμε όπου επικρατεί η ταχύτητα και η επίδειξη σωματικών προσόντων με το πρώτο γεια.

[nikki · Rating 2 out of 5]

Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που συνήθως μ'αρέσουν. Αυτό, όμως, δεν μου άρεσε.

Υπερβολικά "τέλειο", 2 γυναίκες που η κοινωνία τους πνίγει, που θέλουν να ζήσουν τον έρωτα, που απογοητεύονται, που γνωρίζουν τον έρωτα αλλά μπαίνουν εμπόδια και που στο τέλος ο έρωτας νικά με έναν υπερβολικά ρομαντικό και μη ρεαλιστικό τρόπο. Οι τόσο τέλειες ιστορίες με προβλεπόμενα happy end δεν μ'αρέσουν. Ο ένας άντρας, ο Τόμας, τρελά ερωτευμένος με την Μαργαρίτα αλλά δεν του επιτρέπεται να το δείξει, δεν μεγάλωσε έτσι. Από την άλλη, ο άλλος άντρας, ο Φάραντει, υπερβολικά τέλειος.

Θεωρώ οτι οι 615 σελίδες σε κάποια σημεία με κούρασαν. Δεν υπήρχε λόγος να τραβήξουν τόσο πολύ οι ιστορίες. Περιτές πληροφορίες και υπεραναλύσεις.

Ομολογώ, βέβαια, οτι το γράψιμο του Δανδολου είναι όμορφο και θα ήθελα να διαβάσω κι άλλο ένα βιβλίο του για να σχηματίσω μια σίγουρη γνώμη. Επίσης, θεωρώ οτι οι εναλλαγές στις ιστορίες ανά κεφάλαιο ήταν επιτυχημένες, σε άφηνε σε αγωνία. Αλλά δυστυχώς, μόνο αυτά.

[Lefki Sarantinou · Rating 5 out of 5]

Η ιστορία κατασκευής της σιδηροδρομικής γραμμής στην Πελοπόννησο επί Χαρίλαου Τρικούπη μέσα από μία τραγική ερωτική ιστορία. Ο συγγραφέας προβαίνει σε μία καταπληκτική απεικόνιση της εποχής και φιλοτεχνεί τα πορτρέτα μεγάλων προσωπικοτήτων που έπαιξαν ρόλο στην κατασκευή της γραμμής. Η γραφή απλά υπέροχη...

[Ευα Μηλιά Κουτσουμπα · Rating 3 out of 5]

Οταν θα δεις τη θαλασσα.
Θα ξεκινησω απο τα θετικά του βιβλίου.
Εκπληκτική, μελωδική, λυρική γραφή που πραγματικα σε μαγνητιζει. Τα ιστορικα γεγονότα που με συνταραξαν καθώς αν και περασαν τοσα χρόνια, τοσες εποχες δυστυχως η ευτυχώς έρχονται να επαναληφθούν και σήμερα. Τα στοιχεια αν και ελειπη για το σιδηροδρομικό εγχειρημα..
Οι περιγραφες τοπιων και ανθρώπων μιας άλλης Ελλαδας, ηθη, εθιμα που με το καιρο αλλαξαν αλλα τοσο μαγικα που σιγουρα θα τα κρατησω στη μνήμη μου. Θα ειναι ισως τα μοναδικα που θα κρατησω απο αυτό το βιβλίο.
Αν σας αρεσει η Ωστεν σιγουρα θα λατρεψετε αυτο το βιβλίο. Εγω που δε είμαι φαν της κοπιασα πολύ για να το τελειωσω. Αριστούργημα δε, δεν θα το ελεγα.
Ενα αρλεκιν μιας αλλοτινής εποχης ναι.
Καπου στη μεση απο ένα περιστατικο καταλαβα τι θα δω στις επόμενες 300 σελίδες και δε διαψευτικα. Αρκετα προνλεψιμο. Μολις δε καταλαβα ποιος ειναι ο τραυματίας το μυστήριο χάθηκε και απλα το συνεχισα γιατι ειναι δανεικο και δε θα ειχα την ευκαιρια να το ξαναδιαβασω.
Αν σας αρέσουν οι ερωτικές ιστοριες εποχής σίγουρα θα το λατρεψετε.
Εμένα μου φάνηκε απλα ενα καλο βιβλίο που στηρίχτηκε περισσοτερο στα θετικά που αναφερω παραπανο.
Ηθελα να το διαβάσω διότι ακουγα για το βιβλίο του αιωνα αλλα παλι ξέχασα να κρατησω μικρο καλαθι.
3/5⭐⭐⭐⭐⭐

[Anna Patera · Rating 5 out of 5]

Μαργαρίτα και Δωροθέα πρωταγωνίστριες του βιβλίου Όταν θα δεις τη θάλασσα του κ.Σ.Δανδολου!!Μαργαρίτα στην Αθήνα του 1886 και Δωροθέα 33 χρόνια αργότερα 1919 σ'ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου.
Η Μαργαρίτα ζει με τον πλούσιο σύζυγο της και κινείται στα μεγάλα σαλόνια της Αθηνα'ι'κης κοινωνίας, σ'ένα γάμο που αργοπεθαίνει και δέχεται ισχυρό χτύπημα μετά τη γνωριμία της με τον Τσαρλς Φαραντέι,ο οποίος έρχεται στην Ελλάδα μετά από πρόσκληση του συζύγου της για να σχεδιάσει τη σιδηροδρομική γραμμή της Πελοποννήσου,ένα από τα μεγάλα έργα του Τρικούπη.Ο έρωτας που γεννιέται ανάμεσα τους θα είναι σαρωτικός,η σχέση τους θυελλώδης αλλά και η σχέση της με τον σύζυγο της Τόμας ..περίπλοκη μια και εκείνος την αγαπά βαθιά αν και δεν της το εκδηλώνει...

Η Δωροθέα ζει με την μητέρα της και έναν ηλικιωμένο άντρα τον οποίο περιποιείται, μετά από ένα ατύχημα που είχε,μια και είναι η νοσοκόμα του χωριού.Δυναμική,φεμινίστρια,με επαναστατικές ιδέες για την εποχή που ζει, παρακολουθούμε τη ζωή της στο σπίτι της κοντά στη θάλασσα,τις σχέσεις της με τους συγχωριανούς της,την μητέρα της,τον Άλκη, φίλο της από την παιδική ηλικία και εραστή της σήμερα, καθώς και με τον άγνωστο άνδρα που περιποιείται.
Και παρακολουθώντας τη ζωή,τις σχέσεις,συναισθήματα,πράξεις των δύο αυτών γυναικών και των ανθρώπων που κινούνται γύρω τους παρακολουθούμε και το κοινωνικόιστορικό υπόστρωμα της εποχής.

Μετά από πολύ έρευνα ο κ.Δανδολος μας παρουσιάζει το σχεδιασμό και δημιουργία τμήματος της σιδηροδρομικής γραμμής στην Πελοπόννησο έργο του Τρικούπη καθώς και τα πολιτικόοικονομικά παιχνίδια της εποχής που δεν διαφέρουν πολύ από τα σημερινά:ίντριγκες,δολοπλοκίες,συμφωνίες κάτω από το τραπέζι ή κλειστές πόρτες με στόχο την εξουσία και οικονομικά οφέλη.
Η αφήγηση της ζωής των δύο πρωταγωνιστριών γίνεται παράλληλα,κεφάλαιο-κεφάλαιο....Υπάρχει κάπο��ο στοιχείο που συνδέει τις δύο γυναίκες,τις δύο ιστορίες που παρακολουθούμε παράλληλα;;;

Πιστεύω ότι αξίζει να το ανακαλύψετε διαβάζοντας το κοινωνικοιστορικοαισθηματικό αυτό μυθιστόρημα του κ.Δανδολου που προσωπικά κατατάσσω σ'ένα από τα καλύτερα βιβλία που διάβασα το 2016!!!!

http://meareseitobiblioafou.blogspot....

[Vasilis Manias · Rating 5 out of 5]

Να πω κάτι που έχω ξαναπεί. Τον Στέφανο τον γνωρίζω προσωπικά, και για το λόγο αυτό δε μπορώ να είμαι η επιτομή της αντικειμενικότητας απέναντί του, παρά το γεγονός πως το "Όταν θα δεις τη θάλασσα" είναι ένα από τα πλέον καλογραμμένα και προσεγμένα στη λεπτομέρεια βιβλία που έπεσαν φέτος στα χέρια μου.

Ούτε οι μεγάλοι έρωτες είναι το φόρτε μου στη λογοτεχνία, το ίδιο ισχύει και για την ιστορική περίοδο της πρωθυπουργίας Τρικούπη αλλά και των δολοπλοκιών του Βασιλιά. Πολλές φορές όμως έπιασα τον εαυτό μου να συγκινείται βαθιά με την καθημερινότητα της Δωροθέας, το πείσμα του Άλκη, την αντισυμβατικότητα του Φάραντει. Ο τρόπος γραφής και ο πλούτος των εκφρατικών μέσων παραμένει το τεράστιο φόρτε του συγγραφέα, η ιστορία κυλάει σαν νερό, οι χαρακτήρες αναπτύσσονται μέχρις εξαντλήσεως δίχως να αφήνουν ερωτηματικά ή κενά στον αναγνώστη. Ο τρελλός, ο γιατρός, η μάνα, η σουφραζέτα Μαργαρίτα και ο υποχθόνιος σύζυγός της, βρίσκονται στο κέντρο ενός πολυδαίδαλου πολυγώνου, συνδεόμενοι μαεστρικά ο ένας με τον άλλο μέχρι το τέλος (το οποίο όπως και αυτό του προηγούμενου βιβλίου του Στέφανου, της ανυπέρβλητης "Χορεύτριας του Διαβόλου") όπου γίνονται πράγματα που σπάνια περιμένεις να συναντήσεις σε ελληνικό μυθιστόρημα εποχής.

Σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για ένα πανέμορφο βιβλίο, τοποθετημένο σε μία απόμακρη παραλία, στα χέρια μίας γοργόνας που μας αφηγείται την ιστορία της. Νομίζω αυτό από μόνο του είναι αρκετός λόγος να τσακίσεις την πρώτη σελίδα του.

[Χ. ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ · Rating 5 out of 5]

Το « Όταν θα δεις την θάλασσα» είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται τον 19ο αιώνα στην Ελλάδα , μια εποχή που η χώρα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Ένα βιβλίο που μας μιλάει για τα πολιτικά γεγονότα της τότε εποχής, καθώς και τα διπλωματικά παιχνίδια που στήνονταν πίσω από την πλάτη των ηγετών της εποχής εκείνης από τις χώρες που είχαν συμφέρον και χρησιμοποιούσαν τις ίντριγκες λειτουργώντας στο παρασκήνιο.
Είναι όμως και μια ιστορία αγάπης που άνθισε εκείνη την εποχή κάνοντας τους πρωταγωνιστές της ιστορίας να ονειρεύονται το μέλλον…
Η ιστορία μας ξεκινάει το 1886, με την νεαρή και όμορφη Μαργαρίτα, που είναι παντρεμένη με έναν μεσήλικα Άγγλο διπλωμάτη, τον Τόμας Έργουιν , ο οποίος έχει σταλεί από την βρετανική κυβέρνηση και κινεί παρασκηνιακά τα νήματα του δανεισμού και των εκλογών στην Ελλάδα. Μια εποχή που η Ελλάδα προσπαθεί να κάνει κάποια βήματα προς την εξέλιξη της και τον συγχρονισμό της , σχεδιάζεται ο σιδηρόδρομος που θα ενώσει την χώρα. Ο σύζυγος της Μαργαρίτας καλεί τον καλύτερο τοπογράφο για αυτό το έργο, τον Τσάρλς Φαραντέι και εκείνος μαζί με την δουλειά βρίσκει και τον έρωτα στο πρόσωπο της νέας γυναίκας. Μαζί ανακαλύπτουν εκ νέου τις ομορφιές της ζωής, προσπαθούν και αγωνίζονται να αλλάξουν ιδέες και νοοτροπίες μιας ολόκληρης εποχής, ονειρεύονται τον δικό τους παράδεισο…..
Ο Στέφανος Δάνδολος έχει γράψει το βιβλίο του σε δυο διαφορετικούς χρόνους , δυο χρονικές περιόδους με διαφορά σχεδόν σαράντα χρόνια που όπως ξετυλίγεται η ιστορία μοιραία αυτές οι περίοδοι δείχνουν να συνδέονται με κάποιο τρόπο.
Μέσα από τις επιλογές των ηρώων του, την στάση τους στη ζωή, στις υποχρεώσεις που αισθάνονται απέναντι σε καταστάσεις και ανθρώπους η σύνδεση των δυο χρονικών περιόδων φέρνει στο φως κρυμμένα μυστικά μέσα από λάθη, και φόβο προς την μοναξιά και το άγνωστο, καθώς και την ελπίδα για μια νέα αρχή.
Μια ιστορία με έντονες συγκινήσεις που προς το τέλος φέρνει μια απρόσμενη ανατροπή, ένα εξαιρετικό ανθρώπινο μυθιστόρημα.

[Βασιλική Γκαλιάτα · Rating 5 out of 5]

Πρωτη γνωριμια με την γραφη του Κ.Δανδολου ενα βιβλιο με ενδιαφερουσα υποθεση,με πολλα ιστορικα στοιχεια για την εποχη που αναφερεται.
Κρατα το ενδιαφερον σε εγρηγορση αριστος χειρισμος της γλωσσας .
Δημιουργει εντονα συναισθηματα και καταληγει με ενα απροσμενο αλλα ευχαριστο τελος .
Απο τα καλυτερα μυθιστορηματα που εχω διαβασει !
Το προτεινω ανεπιφυλακτα !

[Χρήστος Αναστασόπουλος · Rating 2 out of 5]

Πολύ καλή γραφή! Ωραία θεματολογία!

[Φωτεινή Ναούμ · Rating 5 out of 5]

Από τα βιβλία εκείνα, που αφήνεις σε ορατό σημείο στην βιβλιοθήκη σου, για να έχεις την ευκαιρία να το πιάσεις ξανά και ξανά. Ένα μυθιστόρημα εξακοσίων σελίδων, δίχως μια φράση περιττή. Εκτός από το ιστορικό πλαίσιο και την πλοκή που σε μαγεύει, δεξιοτεχνία γραφής, μουσικότητα της κάθε λέξης, ρυθμός που τρυπώνει μέσα σου και σε ταξιδεύει.

Ρομαντικό, ρεαλιστικό, άριστα δοσμένοι χαρακτήρες, μα πάνω απ όλα ποίηση. Ευγένεια που ξεχειλίζει κάνοντας τα πιο ταπεινά ένστικτα του ανθρώπου να μοιάζουν απόλυτα κατανοητά. Το έκλεισα χθες. Το κουβαλώ μέσα μου σήμερα, αύριο, πάντα.

[Yannis]

Καλή δομή, δεξιοτέχνης. Ψεύτικοι χαρακτήρες.

[Viki · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό!!!

[Vasiliki · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο αυτό το αγόρασα στο αεροδρόμιο. Αναγκαστικά. Γιατί εκείνη την περίοδο μετά τον έλεγχο διαβατηρίων δεν υπήρχε πια το γνωστό βιβλιοπωλείο, λόγω αναδιαρρύθμισης του χώρου. Έτσι, από τα 10 βιβλία που είχα να διαλέξω στο, κατά τα άλλα, καφέ της πύλης αναχώρησης, διάλεξα αυτό.

Διαβάζοντας τις πρώτες σελίδες στο αεροπλάνο, στο ταξίδι μου από Αθήνα για Άμστερνταμ, χαμογέλασα. Έβλεπα όσα έβλεπε η Δωροθέα και μαγευόμουν. Σκεφτόμουν όσα σκεφτόταν η Μαργαρίτα και χανόμουν. Φάνηκε καλή η (περιορισμένη) επιλογή μου. Ήμουν ικανοποιημένη αρκετά, αλλά η χαρά μου κράτησε λίγο.

Μετά τα πρώτα λίγα κεφάλαια άρχισα να απογοητεύομαι. Το σκηνικό θύμιζε τόσο πολύ "Άγγλο Ασθενή" που κάποια στιγμή έπιασα τον εαυτό μου να θυμώνω με τα τόσα πολλά κοινά στοιχεία. Όχι τόσο από το βιβλίο, αλλά πιο πολύ από την ταινία.... Ε, στα μισά του βιβλίου είχα ήδη καταλάβει τι γινόταν. Ποιος ήταν ποιος, πώς θα καταλήξουν, και πώς ενώνονται οι κατά τα άλλα άσχετες μεταξύ τους ιστορίες. Τι κρίμα.

Από ιστορικής άποψης, η έρευνα που έχει γίνει από το συγγραφέα είναι αξιόλογη. Η παρουσίαση των γεγονότων της εποχής γίνεται με πολύ ωραίο τρόπο και κινεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη για περαιτέρω διερεύνηση και εξερεύνηση της ιστορίας μας. Αυτό είναι και το κομμάτι του βιβλίου που μου άρεσε περισσότερο, ώστε να του δώσω τα τρία αστεράκια. Το πλέξιμο δύο ιστοριών αγάπης μαζί με ιστορική αφήγηση ήταν κάτι που μου κράτησε το ενδιαφέρον.

Κάπου στα μισά του βιβλίου, λοιπόν, σταμάτησα την ανάγνωση. Ήταν πολύ ενοχλητικό να ξέρεις τι θα γίνει στο τέλος και να βλέπεις ότι έχεις άλλο μισό βιβλίο (με ουκ ολίγες σελίδες παρακαλώ) για να φτάσεις εκεί. Τέσσερις μήνες αργότερα αποφάσισα να το ξαναπιάσω στα χέρια μου, μόνο και μόνο για να δω πώς ο συγγραφέας θα εξελίξει την ιστορία ώστε να καταλήξει εκεί που φανταζόμουν. Και φυσικά, για να επιβεβαιώσω και τις υποψίες μου για την κατάληξη αυτή.

Λοιπόν, οι υποψίες μου επιβεβαιώθηκαν. Από την αρχή φάνηκε πού πάει το πράγμα. Η ροή της ιστορίας δεν περιλαμβάνει καμία έκπληξη ώστε να με κάνει να αμφιβάλλω. Ήταν ένα ευανάγνωστο βιβλίο που δεν μου προσέφερε πολλά. Ήδη ξεχνάω τα ονόματα των πρωταγωνιστών. Το μόνο καλό, η ιστορία και οι λίγες ευχάριστες ώρες που πέρασα διαβάζοντάς το.

[Eva Maraki · Rating 5 out of 5]

"ΟΤΑΝ ΘΑ ΔΕΙΣ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ"Σ.ΔΑΝΔΟΛΟΣ

Πως να αποτυπωθούν με λέξεις τα συναισθήματα&οι σκέψεις που με σάρωσαν καθώς διάβαζα αυτό το μυθιστόρημα για τον έρωτα&την ελπίδα.Στην αρχή,διατηρούσα επιφυλάξεις ,γιατί τα πολύ ογκώδη βιβλία ελαφρώς με τρομάζουν.Από τις πρώτες του σελίδες ,όμως,με κέρδισε.
Παρακολουθουμε,δυο ιστορίες του παρελθόντος που με διαφορά 30 ετών μεταξυ τους δένονται αριστοτεχνικά.Μαργαρίτα&Δωροθέα.Δυο γυναίκες που διεκδικούν ένα διαφορετικο πεπρωμένο από κείνο που τις έχουν σχεδιάσει ,ζουν ιστορίες έρωτα παθιασμένες που κυριεύουν&αλωνουν όλο τους το είναι.Η ιστορία της Ελλάδας από το 1888 ως το 1919 περνά μπροστά στα μάτια μας ,γιατι οπως αυτή προσδοκά ενα καλύτερο αυριο ετσι&οι δυο ηρωίδες ζουν και αναπνεουν για τον έρωτα και την ελπιδα ,περνώντας δοκιμασίες σκληρές,οι οποίες ομως αποδεικνύουν είτε σ ολους τους ήρωες του βιβλιου ειτε στους συνοδοιπόρους αναγνώστες πως αξίζει να προσπαθείς για κάτι αληθινό.
Πρώτη φορά διαβάζω μυθιστόρημα του κ.Δανδόλου.Ομολογω πως με καθηλωσε,με συνεπήρε&ήταν από τα λίγα βιβλία που με άγγιξαν τόσο πολύ.Σημείωνα συνεχώς αποσπάσματα που ειχαν βάθος απυθμενο&αλήθειες που καίνε σα λάβα. Ο έρωτας ειναι επανάσταση.Επανάσταση ψυχής που σαρώνει τα εγκλωβισμένα κορμιά. Με συνοδοιπόρους όλους τους ήρωες που σκιαγραφούνται άρτια δομημένοι από τη γλαφυρή πένα του συγγραφέα παρατηρούσα την επικη τοιχογραφία μιας εποχης καθως ερωτευτηκα,αγαπησα,πονεσα&αυγκινηθηκα λυτρωτικά.Στεναχωρέθηκα,μόλις αυτό το νοσταλγικό ταξιδι έλαβε τέλος γιατί ένιωσα πως αποχωριζόμουν "φιλους"μου.Θερμα συγχαρητήρια στον κ.Δανδόλο που αποδεικνυει μ αυτο του το πόνημα πως ο έρωτας στα μυθιστορηματα,μπορει να έχει βάθος,αλήθεια,λυρισμό&ουσια.

[Yanper · Rating 4 out of 5]

Για άλλη μία φορά ο συγγραφέας με ενθουσίασε, για μία ακόμη φορά το γράψιμό του το βρήκα υπέροχο, λυρικό χωρίς φιοριτούρες. Παρ’ ότι δεν είμαι της συναισθηματικής λογοτεχνίας, και εδώ μιλάμε για δύο ιστορίες αγάπης, το βιβλίο μου άρεσε πολύ! Δεν έλλειψαν και οι πολιτικές αναφορές στα γεγονότα εκείνης της εποχής και στην αντιπαλότητα Τρικούπη, Δεληγιάννη.Ενδιαφέρουσα βρίσκω και την αναφορά στην Καλλιρόη Παρέν, πρώτη φεμινίστρια και δημοσιογράφο στην Ελλάδα.

[vagia · Rating 5 out of 5]

Τρυφερό, δυναμικό, σπαρακτικό, νοσταλγικό, με εξομολογητικό τόνο, μιλά για αγάπες λίγες στον χρόνο, για σχέσεις που υποτάσσουν και υποτάσσονται, για ήθος, καθήκον και τη σταθερή, αμείωτη αίσθηση της ελευθερίας. Το αγάπησα και με συγκίνησε όσα λίγα. Η εμβληματική και τραγική φιγούρα του Βρετανού Τόμας απλά αξεπέραστη!

[Άννα · Rating 5 out of 5]

Όπως γράφει και στην περιγραφή του σαγηνευτικό και σαρωτικό....ο χρόνος που διαδραματίζονται τα γεγονότα σε συνδυασμό με την ωραία περιγραφή του, με τις εναλλαγές χρόνου που κάνει, με αυτόν τον έρωτα που τον καθηλοτικο,σου ξυπνά και σε γεμίζει με ένα σωρό συναισθήματα και στο τέλος σε αφήνει μετέωρη στη μαγεία του!!!

[Hélène · Rating 3 out of 5]

Από ιστορικής άποψης ο συγγραφέας έχει διαβάσει πολύ και αυτό φαίνεται. Από την άλλη αυτό γίνεται σε κάποια σημεία κουραστικό. Η ιστορία της Δωροθέας και της Μαργαρίτας ειδικά προς το τέλος ήταν αναμενόμενη. 3/5 αστεράκια

[Niki Papagianni · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό βιβλίο! Πολύ καλογραμμένο! Το απόλαυσα.

[Akis Iosephides · Rating 5 out of 5]

Μοναδικό!! Εύγε Στέφανε

[Vicky · Rating 5 out of 5]

Υπερβολικά προβλέψιμο αλλά τόσο καλογραμμένο που συγχωρείται! Άλλωστε σίγουρα θα το διαβάσω πολλές φορές ακόμα!!

[Charoula]

.