Πώς μπορεί μια ζωντανή καρδιά να στοιχειώσει έναν καθρέφτη; Πώς πείθεται μια μάγισσα να ξαναρίξει μια κατάρα ασχήμιας στο λυτρωμένο πριγκιπόπουλο; Τι συμβαίνει όταν ένας θεός αγαπά τους ανθρώπους μέχρι θανάτου, τι βλέπει μια ναρκομανής κοπέλα όταν πετά στον ουρανό και ποια μυστικά κρύβονται πίσω από ένα ζευγάρι ξύλινα μάτια; Έξι Ιστορίες για Μικρούς Σάτυρους: έξι παραμύθια από τα πιο γνωστά, ειπωμένα με τρόπο άγνωστο. Σε κάθε ιστορία ο σάτυρος, ο Πάνας, το κτηνώδες μέσα στον άνθρωπο και το ψεγάδι σε καθετί ευγενικό μας, ξεπροβάλλει αναπάντεχα σκιαγραφώντας εκείνο που με άσματα και πολιτισμούς παλεύουμε να σκεπάσουμε - το σκοτεινό, το απωθημένο, το πανάρχαιο.
Περιεχόμενα:
Ο Πέτρος και ο Πάνας Καρφιά Ξύλινα μάτια Μη λύνεις τα μάγια Ο καθρέφτης που θυμόταν Χαλαζίας
Η Ειρήνη Μαντά γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε γαλλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κλασικό τραγούδι στο Ωδείο του Μανώλη Καλομοίρη και υποκριτική στη Σχολή Δραματικής Τέχνης ΙΑΣΜΟΣ. Το 2005 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα "Genius Scribendi Το δαιμόνιο της γραφής" από τις Εκδόσεις ETRAbooks. Το μυθιστόρημα εξαντλήθηκε και επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ars Nocturna. Άρθρα της και διηγήματα έχουν κυκλοφορήσει στα περιοδικά λογοτεχνίας του Φανταστικού Κοσμική Διάσταση, Φανταστικά Χρονικά, Δραματουργοί των Γιανν και Συμπαντικές Διαδρομές. Το 2014 συμμετείχε στις ανθολογίες "Κλειστοί χώροι" (εκδόσεις Ars Nocturna) στη συλλογή παραμυθιών "Κόκκινη κλωστή δεμένη" (εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές) και στην ανθολογία διηγημάτων "7 Λέξεις, Διαγωνισμός Λόγω Τέχνης 2013" αφιερωμένος στον Κ. Π. Καβάφη (εκδόσεις Μεταίχμιο). Το 2015 εκδόθηκε το επικής φαντασίας μυθιστόρημά της "Το δάσος με τα πέπλα", επίσης από τις εκδόσεις Ars Nocturna.
Αυτή η συλλογή είναι ιδανική για όποιον/οποία αγαπά τα σκοτεινά παραμύθια, το λυρικό ύφος και το κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη. Προσωπική αγαπημένη ιστορία η πρώτη, με τίτλο "ο Πέτρος και ο πάνας". Κάθε ιστορία του βιβλίου όμως έχει τη δική της απόχρωση. Είναι ενδιαφέρον να παρακολουθείς την ευελιξία της συγγραφέα σε διαφορετικούς μεταξύ τους χαρακτηρες, που όλοι τους ποθούν ενα ευτυχισμένο τέλος. Εντυπωσιακό δε το οτι ανάμεσα στα πεζά υπάρχει κι ένα μονόπρακτο!
Ποιος να έχει διαβάσει την Ειρήνη και να μην μαγευτεί από το εξαιρετικό "δαιμόνιο" της γραφής της! Εδώ έχουμε ιστορίες που έχουν εμπνευστεί από κλασικά παραμύθια. "Πειραγμένα" ωστόσο. Τόσο πειραγμένα που κάποιες φορές είναι δύσκολο να πεις ποια είναι η ρίζα του κακού. Η αληθινή ιστορία που κρύφτηκε πίσω από το αθώο παραμύθι; Ή η βαθιά ενστικτώδης μαγική γνώση της Ειρήνης που "είδε" πίσω από τη fluffy μεταφορά των αρχετύπων που καθορίζουν την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων αιώνες τώρα; Εσείς μπορείτε να απαντήσετε; Η Χιονάτη δεν έφτασε ως τη ρίζα της απάντησης, αν και κανείς δεν ξέρει πότε ο Τζεπέτο θα επισττρέψει στον τόπο του εγκλήματος. Πάντως σίγουρα ο Πήτερ Παν προσπαθεί να ξεφύγει ακόμα μέσα από τα περάσματα των υπονόμων, σε μυστικές σφραγισμένες από χρόνια υπόγειες πόλεις που οδηγούν σε παρέξενους ουρανούς. Ένα βιβλίο που κάθε θαυμαστής του φανταστικού οφείλει να διαβάσει. Άμεσα!
Θα έβαζα τρία αστέρια, αν δεν ήταν το πρώτο διήγημα, "Ο Πέτρος και ο Πάνας", που είναι - κατά τη γνώμη μου, πάντα - αριστούργημα και ένα από τα καλύτερα διηγήματα φαντασίας που έχω διαβάσει στην ελληνική γλώσσα. Εξαιρετικό ήταν, επίσης, το μονόπρακτο, ανάλαφρο και σπιρτόζικο, όπως του έπρεπε, και πολύ θα ήθελα να το δω να υλοποιείται κάποια στιγμή επί σκηνής. Η παραλλαγή της Χιονάτης μου άρεσε επίσης πολύ. Συνολικά, η συλλογή είναι κάπως άνιση, αλλά οι καλές ιστορίες της είναι πραγματικά ΠΟΛΥ καλές. Η γραφή είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο, όπως έχουμε συνηθίσει, βέβαια, από την Ειρήνη Μαντά. Καλά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες, όμορφη γλώσσα, ενδιαφέρουσες ιδέες. Για την ιστορία, ο Πήτερ Παν δεν είναι παραμύθι, αλλά κάπως καταφέρνει να ταιριάζει με τα υπόλοιπα της συλλογής παρ' όλα αυτά. Μου άρεσε ο Πάνας ως κεντρικός άξονας των ιστοριών και, παρότι τα μισά από τα διηγήματα τα είχα ξαναδιαβάσει, τα διάβασα και πάλι με μεγάλη ευχαρίστηση.
Μόλις τελείωσα τους αγαπημένους Σάτυρους και νιώθω ότι πρέπει να καταγράψω μερικά λογάκια
Καταρχάς λάτρεψα το εξώφυλλο, την υφή του βιβλίου και το οπισθόφυλλο. Μου άρεσε το σύνολο, θα το αγόραζα ακόμα κι ας μην ήξερα ότι είναι της Ειρήνης (αν και 10 ευρώ μου φάνηκε λίγο ακριβούτσικο, 7-8 ήταν μια χαρά για 100 σελ. βιβλίο). Πολύ απλά το βιβλίο πραγματεύεται τα εξής: Γνωστά - άγνωστα παραμύθια ειπωμένα από μία διαφορετική, σκοτεινή, πλευρά με τον θεο Πάνα να κάνει την παρεμβολή του όπου χρειάζεται και να μετατρέπει το "And the lived happily ever after..." σε κάτι πολύ πιο...μακάβριο.
Να ξεκινήσουμε από τα πράγματα που δύσκολα θα αλλάξουν και θα παραμείνουν σταθερές αξίες: Η γραφή της Ειρήνης είναι σε ΠΟΛΥ καλό επίπεδο, για εμένα καλύτερη κι από τα Πέπλα. Πιο στρωτή, πιο προσεγμένη και με ελάχιστη πολυπλοκότητα. Φράσεις που με 3-4 λέξεις λένε τα πάντα. Ζωντανή, ρεαλιστική και παραμυθένια όσο χρειάζεται. Ένας δύσκολος συνδυασμός που όμως τον πετυχαίνει σχεδόν στο έπακρο. Οπότε από εκεί θα μείνετε απόλυτα ικανοποιημένοι.
Οι ιστορίες είναι παραλλαγές από γνωστά παραμύθια όπως του Πήτερ Παν, της Χιονάτης, της Πεντάμορφης, του Πινόκιο κτλ. Μέσα στην συλλογή θα δείτε τα πάντα, από θεατρικά μονόπρακτα μέχρι και αστική σκοτεινή φαντασία. Δεν υπάρχει κανένα ταμπού που να μην σπάει όσον αφορά τα παραμύθια, δεν υπάρχει κανείς γνωστός χαρακτήρας που να μην τσαλακώνεται στα χέρια της Ειρήνης.
Πολύ δυνατή εντύπωση μου έκανε η πρώτη ιστορία (Ο Πέτρος κι ο Πάνας) κι επίσης φυσικά το μονόπρακτο της Πεντάμορφης όπως και η απολογία του Καθρέφτη. Δεν νιώθω ότι χρειάζεται να σχολιάσω ειδικότερα τις ιστορίες με spoilers, είναι πράγματα που λίγο πολύ ξέρετε αλλά καταγεγραμμένα από μία πολύ διαφορετική οπτική γωνία.
Αν εξαιρέσουμε στιγμές που η Ειρήνη θεωρώ ότι έπεσε σε μία αχρείαστη πολυπλοκότητα όσον αφορά τις περιγραφές και τα δεινά που πέφτουν οι πρωταγωνιστές (όπως στα Καρφιά), το σύνολο είναι πολύ ικανοποιητικό. Δεν υπάρχει ξεκάθαρος ήρωας, ούτε καλός ή κακός. Ο Πάνας απλά επεμβαίνει και πετάει μικρές πέτρες διαταράσσοντας τα ήρεμα νερά που κυλάνε στα παραμύθια. Είναι ο πρωτάρχης κι ο σκηνοθέτης. Ο πρωταγωνιστής κι ο κομπάρσος. Θα τον μισείσετε και θα τον συμπαθήσετε.
Καταχάρηκα την συλλογή και θα την ξαναδιάβαζα ευχαρίστως ;) Ειδικά το θεατρικό θα ήθελα ΠΑΡΑ πολύ να το δω να υλοποιείται στο σανίδι!
Παραδοσιακά παραμύθια στα οποία σκάει μύτη ο θεός Πάνας και μετατρέπονται σε σκοτεινά είδωλά τους. Για μεγάλα παιδιά. Η πρώτη ιστορία, ο Πέτρος και ο Πάνας ήταν για εμένα και η καλύτερη του βιβλιού, με τις υπόλοιπες να συνδέονται η μία με την άλλη και να φτιάχνουν ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα που μου θύμισε την Tanith Lee για να έχετε μία εικόνα του ύφους.