Brod u boci: Pjesme i šansone

by Arsen Dedić

Pjesme i šansone

Genres: Poetry

90 pages, Paperback

First published January 1, 1971

About the author

Arsen Dedić was a Croatian singer-songwriter and poet. many of his poems were set to music and achieved great popularity throughout the region.

Reviews

[Ivan Velisavljević · Rating 3 out of 5]

Ponovno čitanje Broda u boci — kultne zbirke iz 1970-ih — po ko zna koji put podstaklo me da razmišljam o kontekstu u kom je ta knjiga postigla senzacionalan uspeh. Ipak, sama po sebi, u estetskom smislu, Arsenova poezija mi je ovaj put delovala slabije, nedorečeno i bledo, ne uvek na nivou mita koji o njoj postoji. Morao sam da radim interpretativni prekovremeni rad da bih razumeo kako je ova zbirka jednom značila toliko mnogo.

Brod u boci deluje kao važan dokument jednog kulturnog trenutka i deo poetskog univerzuma tipičnog za zlatno doba kantautora, kada su i Koen i Okudžava pisali poeziju i romane, a Brelova, Aznavurova ili Paolijeva šansona smatrane ozbiljnom lirikom. Međutim, sama činjenica da se reč 'krajobraz' pojavljuje toliko puta u Brodu u boci deluje kao simptom jedne estetike koja pokušava da bude visoka i literarna, ali istovremeno ostaje vezana za dnevnu emocionalnu liriku blisku šlageru i šansoni. To je, naravno, i najveći paradoks knjige: Arsen Dedić je, bez sumnje, najveći kantautor Jugoslavije — no kao pesnik, kada se odvoji od glasa, muzike, aranžmana i interpretacije, često ostaje bez tog finalnog umetničkog naboja.

Antologijski vrednim danas mi se čine tek Popodnevna pesma i nezaobilazna Ne daj se, Ines, i to verovatno zbog toga jer sam ih pounutrio slušajući, voljno i nevoljno, bezbrojne Šerbedžijine izvedbe. U ostatku zbirke bljesnu poneki stih ili prizor, ton, atmosfera, poređenje — ali celina pesme ne.

Brod u boci neminovno postaje parnjak Arsenovog muzičkog izražavanja: on kao da ovde pokušava da piše kao ozbiljan pesnik, da se svesno distancira od popularnog lirskog izraza, a upravo tada gubi ono što ga čini neponovljivim. Arsen kao kantautor je bio nežan, ironičan, društveno osvešten, tehnički virtuozan, emocionalno suveren. Arsen kao pesnik u Brodu u boci previše se trudi da bude ozbiljan i pesnički literaran, i u tom trudu gubi lakoću i neponovljivost koje je imao na pločama.

Brod u boci više govori o mestu koje je Arsen zauzimao u kulturi svog vremena nego što predstavlja poeziju koja sama po sebi danas može da ostavi utisak na čitaoce koji to vreme ne poznaju. Pa čak i kada se dobro upoznaju sa kontekstom, ako su i sami anahronizmi poput mene, i ponašaju se nesavremeno i neprikladno, kao da sećanje na daleku jugoslovensku prošlost ne samo još uvek traje, već je notorno, samorazumljivo i sveprisutno, nešto o vrednosti ove zbirke pesama ipak ostaje nedorečeno i neobjašnjivo.

[Josip Kovačić · Rating 5 out of 5]

"Ni za što veliko, draga moja, nisu nas odredili i baš im hvala. Mi ćemo još po jednu u ovoj prijatnoj provaliji zagrebačke kiše, u toploj pustari mog vidljivog sna..."

[pikica · Rating 4 out of 5]

"Naći ću utjehu u glazbi koja se pravi sama, u poeziji kad tiho sagorijeva..."

[Radonja · Rating 4 out of 5]

"Ja neću imati s kim ostati mlad,
ako svi ostarite,
i ta će mi mladost teško pasti,
a bit će ipak da ste vi u pravu,
jer ja sam sam na ovoj obali
koju ste napustili i predali bezvoljno,
a ponovo počinje kiša kao što već kiši u listopadu na otocima."

[Marta Ivanović · Rating 5 out of 5]

“Nek ima moje ime
trabakul, tender, bracera
važno mi je da plovim
važna mi je nevera

i da mi pokazuju pute
u beskraju i tmici
moji mrtvi prijatelji -
danas svjetionici.”

[Nejra · Rating 5 out of 5]

Arsenova poezija zavodi misli na neka lijepa vremena