Tanıdık Dünya

by Melih Cevdet Anday, Abidin Dino (Illustrator)

Pencereden bakarken, dışarıyı değil de camı görebilirsek şiirin ne demek olduğunu anlarız.

Bu şiirinizle neyi anlatmak istiyorsunuz, diye sorarlar. Ozan bunun yanıtını bulamaz. Bulduğu anda şiirini yok etmiş demektir.

Eskiden beri süregelen bir şiir sanatı var elbette, ama şiirin değişmediği anlamına gelmez bu. Bence şiir tarihini şu iki büyük bölüme ayırabiliriz:
a. Güzelleştirilmiş düzyazı olarak şiir,
b. Düzyazıdan yakasını kurtarmış olan şiir.

Genres: Poetry

91 pages, Paperback

First published January 1, 1984

About the author

Melih Cevdet Anday was born in Istanbul in 1915. In 1936, he started attending the Faculty of Letters and History-Geography. In 1938, he went to Belgium to study sociology, however, upon breakout of World War II in 1940, he had to return to his homeland. Between 1942 and 1951, he worked as a publication consultant for the Department of Publications of the Turkish Ministry of National Education, and subsequently he was employed as librarian for the Ankara Library. In 1951, he returned to Istanbul and did reporting for the Aksam newspaper. During this period, he wrote short features and essays for Tercüman, Büyük Gazete, Tanin and Cumhuriyet newspapers. He was also in charge of the art and literature sections of the same papers. From 1954 onwards, he taught phonetics and diction courses in the Department of Drama of the Istanbul Municipal Conservatory. Between 1964 and 1969, Anday served as a member of the Turkish Radio Television’s Board of Directors. When he retired from his position in the Conservatory in 1977, Anday was assigned to the UNESCO Headquarters in Paris as Cultural Attaché. Later on, due to a change in government he was called back to Turkey. He wrote essays for the Cumhuriyet newspaper regularly from 1960 to 1990, and occasionally from 1990 to 2000.

Reviews

[Özgür Daş · Rating 3 out of 5]

...

Uykuda büyülerin yaz fıçıları,
Göğsünün kokusunu elliyorum.
(s. 88, Dardır Yaşam)

[Memed Koz · Rating 4 out of 5]

Öncelikle bu şiir kitabıyla ilgili eleştirmen Fethi Naci'nin yine bu sayfada gördüğüm yorumundan alıntı yapayım; "Bu şiirleri okuduktan sonra insanın doğaya bakışı değişiyor; doğa, artık “sahibi ve efendisi" olunacak bir yabana güç değil, Karacaoğlan'ın atı gibi, bir can yoldaşıdır..."

Şiirleri okumaya başlamadan evvel bu yorumu okudum, okudukça katıldım. Fakat kolay bir iş değil, okuyanda bu hissi, bu algıyı yaratmak. Hem de nesirle değil şiirle yaratmak. Bunu da ancak büyük şair olunca yapabilir insan. Nitekim Melih Cevdet Anday da öyle.

Bilge bir eda var şiirlerde ama öne çok çıkmayan, her şiirin sonunda bunu algılatan. Aşk şiirleri yok desem, doğaya duyduğu aşkla, doğanın içinde, ona vurgular yaparak yazılmış şiirler var ama.

Kitap kapağının arkasında da şiire dair kısa bir görüş yazısı var şairin. Mesela şöyle demiş; "Şiirin bilgisi başka, ozanın bilgisi başkadır. (...) Ama şiir gene de bilgiden doğmaz. Bilim adamı, bildiklerinden başka bir bilgi çıkarmak için çalışır; ozan ise meraklarından 'ben'i çıkarmak ister. Bu 'ben' kendisi değildir, yaratılacak insandır."

Kusursuz güzellikte olanı ancak bu kadar görebildim, dahasını da görebilmek için şiir okuma ve algı kabiliyetimi her geçen zaman daha da yükseltebilmem gerek. O yüzden bu şiirler için beğendim/beğenmedim diye değerlendirmekten ziyade içlerine girebildim/giremedim diye değerlendirebilirim. Girebildiğim oranda beğendim.

[Kira Kiralina]

“Ot akarsuyun kulağına fısıldar,
Toprağa inmiş yüreğimizin çiçek doruklarını.”

[Dwhale · Rating 4 out of 5]

... ve Abidin Dino resimleriyle

[Fethi Naci]

“Şiirin işlevi" denen şeyi bu şiirleri okurken bir kez daha düşündüm: Bu şiirleri okuduktan sonra insanın doğaya bakışı değişiyor; doğa, artık “sahibi ve efendisi" olunacak bir yabana güç değil, Karacaoğlan'ın atı gibi, bir can yoldaşıdır...

Melih Cevdet Anday; Tanıdık Dünya ile, yaşayan şairlerimiz içinde başı çektiğini bir kez daha gösteriyor. Durmadan gelişen, durmadan kendini “inşa eden“ bir şair Anday: Büyüklüğü, bu
bitmez tükenmez çabasından geliyor.