Երկեր։ Նահանջը առանց երգի։ Յարալէզներուն դաւաճանութիւնը

by Shahan Shahnour

Պոլիս ծնած եւ քսան տարեկանէն ետք Ֆրանսա ապրած Շահան Շահնուրը (1903֊1974) քսաներորդ դարու արեւմտահայ գրականութեան ամենէն ակնառու եւ ամենէն ինքնատիպ դէմքերէն է։ Պոլսահայ կեանքը թէ գաղթական հայու կենցաղն ու անոր ապաստան եղող երկրի միջավայրը պատկերող իր գեղարուեստական էջերը ան կոչած է «Պատկերազարդ պատմութիւն հայոց»։ Անոնք կը կազմեն այս եռահատորի առաջին գիրքը։ Երկրորդ հատորին մէջ ամփոփուած են Շահնուրի հրապարակագրական գրութիւնները՝ իր բնորոշումով՝ «Լրագրական էջեր»֊ը։ Երրորդ հատորը կը ներկայացնէ Գրիգոր Շահինեանի «Յաղագս Շահան Շահնուրի» մենագրութիւնը։
Այս հրատարակութեամբ առաջին անգամ ըլլալով ընթերցողին կը ներկայացուի Շահան Շահնուրի հայալեզու գրական ամբողջ վաստակը այնպէս, ինչպէս գրած, վերանայած կամ վերհպումի ենթարկել փափաքած է ինքը՝ Շահնուրը։ Այս ժողովածուն էապէս կը հարստանայ Գրիգոր Շահինեանի ծանօթագրութիւններով եւ մանաւանդ Շահնուրի գրական վաւերական կերպարը կերտող իր վերլուծութեամբ։

387 pages, ebook

Published January 1, 2016

About the author

Shahan Shahnour (Շահան Շահնուր), also known as Armen Lubin (Արմէն Լիւպէն; real name Shahnour Kerestejian, August 3, 1903, Istanbul - August 20, 1974, Saint-Raphaël), was a French-Armenian writer and poet. He is considered a renowned diasporan author in the Western Armenian tradition with his own style of writing.

Shahan Shahnour was born Shahnour Kerestejian, on August 3, 1903, in a suburb of Istanbul, Turkey. He graduated from Berberian High School in 1921, and started contributing to "Vosdan" paper, mostly with translations. In 1923 he moved to Paris, where he worked as a photographer, and in 1929 he published his first novel written in Armenian, Retreat Without Song, which had appeared periodically in Harach newspaper of Paris. In 1933, he published his second book, also written in Armenian, The Betrayal of Blood-Suckers, which is a collection of short stories. In 1937 he fell victim to a terrible bone disease (Osteolysis) which disabled him and caused him much pain and suffering for the rest of his life, which was spent in hospitals after he lost his home in 1939. In 1945, having partially recovered from his illness, he started writing in French under the name Armen Lubin, and from then on he was acclaimed highly as a French writer and poet and received several literary awards. He published in French The Furtive Passer-by, Sacred Patience, The Nightly Transport, The High Cage, and Fire With Fire. In 1962 a collection of his Armenian works were printed in Yerevan by Haybedhrad Press. In 1967 he published Two Red Notebooks in Armenian, and in 1971 The Open Register also in Armenian. Shahnour died on August 20, 1974, in the hospital of Saint Rafael, in France.

Books:

Lubin, Armen. Feux contre feux. Paris, 1968.
Lubin, Armen. Les hautes terrasses; poemes, Paris, 1957.
Shahan Shahnour. Nahanj arants yerki: badgerazart badmutiun Hayots (Retreat without Song: Armenian History Illustrated). Paris, 1929 (in Armenian).
Shahan Shahnour. The Tailor's Visitors, trans. Mischa Kudian. London, 1984.

Reviews

[Marat M. Yavrumyan · Rating 3 out of 5]

Փաստորեն կարդում եմ 2016-ից, երկար ու բարակ ընդմիջումներով։ Լեզուն դժվար է, միգուցե ինձ համար, չգիտեմ, տեղ-տեղ երկար բարակ, չես էլ հասկանում ինչի մասին է։ Մեծ ակնկալիք ու խոսակցություն կար այս գործի շուրջ, ու սպասում ես, որ արտաառոց ինչ-որ բան ես կարդալու, ու ամբողջ գրքում սպասում ես ու սպասում։ Չնայած մեկումեջ, այո, այո, և սիրուն է, և իմաստալից, երբեմն չափազանց հայկական, թեև Օշականն ասում է թե այս սահմանափակումը ամենահաղթահարած գրողն է Շահնուրը, երևի։ Խառն է զգացումները իրոք։ Նահանջի նկարագիր, այո, բայց Շահնուրի Նահանջը հազիվ թե այն Նահանջն է, որը հայկական իրականության մեջ է խոսվում այս գրքի մասին։ Սիրո պատմություն է, սեփական եսի փնտրտուք համեմված անձնականության տարրերով, ու այս ամենի հետ մի ամբողջ սերնդի կյանք գալու պատմություն, ու արհավիրք։ Մտածում էի արհավիրքի մասին է գիրքը, բայց ինչի հենց արհավիրքի, հիմա էլ շատ չեմ հիշում ։)) Մի խոսքով։ Չգիտեմ։