Tenzij de vader

by Karin Amatmoekrim

‘Wie nadenkt over zijn ouders vraagt zich indirect af of er in hun leven, in de keuzes die ze maakten, een boodschap schuilt. Een bericht voor jou alleen. Iets wat je zal helpen leven.’

Eric Lie is 71 jaar oud en een taekwondo-grandmaster in Paramaribo. Hij is de hoogst gepromoveerde vechtsporter van zijn land en wordt door velen gezien als een levende legende. Een man die ongehinderd door zijn leeftijd hartstochtelijk blijft jagen op wild, en op vrouwen. Een man ook, met veel kinderen. Een van die kinderen, Karin Amatmoekrim, besluit op zoek te gaan naar de man achter de verhalen, in de hoop uiteindelijk haar vader te vinden.

Genres: Literature

270 pages, Paperback

Published October 1, 2016

About the author

Karin Amatmoekrim was born in 1976, in Paramaribo, Suriname. She emigrated to the Netherlands in 1981 and has been living in Amsterdam since 1999. She studied modern literature at the University of Amsterdam.

Het knipperleven was her first novel.

Reviews

[Diana Willemsen · Rating 3 out of 5]

De documentaire is een aanrader en daarna heeft het boek eigenlijk niks “nieuws” te melden.

[Kaj Peters · Rating 3 out of 5]

Karin Amatmoekrim schreef met 'Tenzij de Vader' (2016) een stilistisch doorwrocht egodocument over de problematische relatie met haar vader. In Paramaribo is de charismatische taekwondo grandmaster, Eric Lie, een fenomeen, maar in het leven van zijn dochter is hij vooral een onbereikbare figuur. Amatmoekrim maakt hem tot een voor haarzelf tastbare romanfiguur, waardoor ze hem genadeloos kan onderwerpen aan het kritische zelfonderzoek over de rol die hij speelt in de vorming van haar eigen identiteit. Het is geen autobiografie in de zin van 'wie was mijn vader', maar 'hoe krijgt mijn vader voor mezelf betekenis in mijn eigen gevoelens, gedachten en levensopvattingen.' Kan de schrijfster als hoogopgeleide Surinaams-Nederlandse meegaan met zijn rigide mannencodes, zijn conservatieve denkbeelden en zijn losse seksuele moraal? Wil ze dat eigenlijk nog wel? Zeker sinds ze ooit haar hart heeft gesloten voor een andere onbetrouwbare vaderfiguur: een stiefvader die uiteindelijk niet haar biologische vader bleek te zijn.

In haar opzet combineert Karin Amatmoekrim verschillende vertelstrategieën om haar narratief mee vorm te geven. Het heeft gefictionaliseerde passages met uitgebreide sfeerbeschrijvingen over de couleur locale van een Suriname dat ook voor de jonge Karin een exotische, onbekende plek blijkt. Het heeft opgetekende monologen waarin haar vader zijn gekleurde mening over de geschiedenis geeft. Het heeft literair-kritische terzijdes over de eigen opvattingen van Amatmoekrim over de rol die Suriname bijvoorbeeld in de Nederlandse literatuur speelt. Toch voelt het alsof de schrijfster geen bevredigende balans vindt tussen of ze de teugels over haar narratief strak vasthoudt, of dat ze het laat uitwaaieren om zo tot verrassende, nieuwe inzichten te komen. Ze schraapt met haar raamwerk vooral aan de oppervlakte, terwijl ze er geen fijn vertelritme, of de mogelijkheid tot het dieper uitwerken van interessante ideeën, mee vindt. Hoewel het onsentimentele, intieme proza lekker weg leest, blijft het uiteindelijk voor mij net iets te oppervlakkig om een overweldigende indruk te maken.

[Marcia · Rating 4 out of 5]

Karin Amatmoekrim groeide op in Nederland, terwijl haar vader in Suriname woonde. Als kind dacht ze zelfs dat haar Nederlandse stiefvader haar biologische vader was. In Tenzij de vader duikt ze in het levensverhaal van haar echte vader: taekwondo grootmeester Eric Lie, beroemd en berucht in heel Paramaribo. Ik genoot van dit eerlijke familieverhaal en de zoektocht naar de band tussen vader en dochter. Ook de stukjes in de dojo van Eric Lie spraken mij als vechtsportmeisje enorm aan.
Mijn complete recensie lees je op Boekvinder.be.

[Dagmar · Rating 5 out of 5]

Wat een prettig boek om te lezen! Mooi geschreven over een veelbewogen niet alledaags leven (maar wat is alledaags). Een inkijkje in de Surinaamse cultuur is mooi beschreven. Je schoenen uit als je ergens binnen komt, als een dier gedood is eet je alles er van op, reinheid en vooral lekker eten en veel eten en altijd eten. Wel veel machogedrag. (Is dat wat voornamelijk een vorige generatie betreft, of vooral haar vader of is dat nog altijd zo? Maar daar gaat het boek niet over.) Wat goed omschreven wordt is hoe Karin zich verhoudt tot alle informatie die ze krijgt die tot haar wezenlijke ik behoort. Wie is mijn vader?

[Wieneke]

Aanvankelijk was ik hier niet enorm van gecharmeerd, maar hoe verder ik kwam, hoe meer ik het toch begon te waarderen. Zeker de openhartigheid van Amatmoekrim in 'Tenzij de vader' vind ik heel bewonderenswaardig, dat komt het boek m.i. ook echt ten goede.

[Asta Schmitz · Rating 3 out of 5]

Moeilijk boek om te recenseren. Ik vond het van begin tot eind interessant maar ik miste iets. Niet per se een climax maar een toenadering, werkelijk contact, tussen de dochter en de vader. Nu blijven ze eigenlijk het hele boek lang om elkaar heen draaien.

De vader is openhartig in sommige dingen die hij vertelt maar andere, essentiële dingen houdt hij achter. "Vergeten." Want hij mag zichzelf een non-conformist vinden, zijn zelfbeeld kan het blijkbaar niet aan om hardop toe te geven dat hij vrouw na vrouw met kind en al in de steek liet.

Amatmoekrim besluit met de constatering dat ze blijkbaar op elkaar lijken in het voor zichzelf kiezen maar ik zag een andere gelijkenis: ze doen allebei hun best om emoties op afstand te houden. De schrijfster vertelt intieme momenten uit haar leven terwijl ze haar emoties voor zichzelf houdt, op dezelfde manier waarop haar vader de ene na de andere anekdote opdist en de schijn van openhartigheid wekt terwijl je niet weet wat er nou echt in zijn hoofd omgaat. Waardoor je als lezer deze mensen nooit echt leert kennen.

Ander puntje: regelmatig stonden er dingen op de pagina waarvan ik vermoedde dat het Surinaams (versus Hollands) Nederlands was en die me even uit het verhaal haalden. Want deze bleke lezeres kent geen Surinaams taalgebruik. Dat elke keer even stoppen om na te gaan wat er bedoeld wordt en of dit inderdaad de bedoeling van de schrijfster was (of dat er een redacteur heeft zitten slapen) vond ik geen onverdeeld succes. En soms stonden er dingen die gewoon fout waren. Redenatie i.p.v. redenering bijvoorbeeld. Amatmoekrim heeft duidelijk taalgevoel maar voor mij persoonlijk werkte het stilistisch niet, die mix van haar best formele vocabulaire met dan hier en daar mij onbekende taalconstructies erdoorheen.

[Peter Boot · Rating 5 out of 5]

In één van de eerste, ijzersterke hoofdstukken beschrijft Amatmoekrim het laatste dronken optreden van haar stiefvader. Huiveringwekkend. Van zijn naam wil ze af, ze neemt de naam van haar moeder aan. Maar wie was haar vader? Amatmoekrim beschrijft hoe ze haar vader zocht, maar eigenlijk is ze op zoek naar zichzelf. Hij is de taekwondo-leraar Eric Lie, een beroemdheid in Suriname. Maar wat voor iemand is hij? Waarom heeft hij zoveel voor- en binnen- en buitenkinderen? Waarom heeft hij niet een beetje meer omgekeken naar Karins moeder en naar Karin zelf? Het is duidelijk dat pijn een belangrijke motivatie voor deze queeste is. Soms verwijt ze hem zijn onverschilligheid of zelfzuchtigheid, maar later verklaart ze net als hij alleen te leven voor de eigen vrijheid.
Mij lijkt dat een onmogelijkheid. Samen leven betekent het aangaan van verplichtingen, zeker als je de verantwoordelijkheid voor nieuwe levens neemt. Zo is er meer waar ik het niet mee eens kan zijn, bijvoorbeeld als het 'ieder heeft zijn eigen waarheid' overgaat in 'de waarheid bestaat niet', want dan eindigen we bij het Trumpisme. Maar dit is zeker een tekst die je aan het denken zet, en erg de moeite waard.
Op een paar slappe hoofdstukken na een heel goed boek.

[Wendy Klunder · Rating 4 out of 5]

Mooie inzichten in Karin’s worstelingen en acceptatie met haar vader. Heel proces en je wordt meegenomen in het eigene van haar vader. Hij is zo zichzelf, dat het enerzijds een unieke, bijzonderheid is als anderszijds een vloek op hemzelf en de mensen om hem heen. Het was eerlijk, en rauw, niets meer en niets minder. Geen perfect mooi verhaal, geen happy end, geen zwartmaker. Gewoon de situatie zoals het is !

[Marc Bosma · Rating 3 out of 5]

Mooi meeslepend geschreven en het geeft een prachtig beeld van Suriname.

[Ester · Rating 4 out of 5]

Super mooi boek, erg mee slepend

[Doornroosje · Rating 4 out of 5]

Een prachtige schrijfstijl heeft Karin Amatmoekrim. Mooi portret. Puur, kwetsbaar. En mooi hoe ze dat zegt; dit is haar verhaal, haar interpretatie van de persoon. Een ander heeft vast weer zijn eigen verhaal. Zeker de moeite waard.