What do you think?
Rate this book
De vijfde winter van de magnetiseur
Friedrich Meisner is een hypnotiseur. Zijn vermogen te genezen kan ook schade toebrengen. Na zijn dramatische vlucht voor een groep premiejagers arriveert hij in de herfst van 1793 in Seefond, een klein Duits dorp. Meisners praktijken zijn gebaseerd op Franz Anton Mesmers leer van het Dierlijk Magnetisme, die - gecombineerd met zijn indrukwekkende en raadselachtige verschijning - hem in staat stellen alle inwoners van Seefond inclusief de prins, in te palmen. In dit dorpje met zijn religieuze scheidingen veroorzaakt deze vreemdeling een opleving van het geloof, 'een stormvloed van toewijding en extase'. Hij brengt een nieuwe religie.
Maar de geleerden twijfelen aan hem: bezit deze man werkelijk de gave tot genezen of is hij een charlatan? Is hij een profeet of een oplichter, revolutionair of parasiet? Door zijn poging om deze 'wonderdokter' te ontmaskeren en de betovering te verbreken, raakt dr. Selinger verzeild in een strijd van mythische proporties.
Maar de geleerden twijfelen aan hem: bezit deze man werkelijk de gave tot genezen of is hij een charlatan? Is hij een profeet of een oplichter, revolutionair of parasiet? Door zijn poging om deze 'wonderdokter' te ontmaskeren en de betovering te verbreken, raakt dr. Selinger verzeild in een strijd van mythische proporties.
232 pages, Hardcover
First published January 1, 1964
6 people are currently reading
232 people want to read
About the author
Per Olov Enquist
83 books173 followersPer Olov Enquist, better known as P. O. Enquist was one of Sweden's internationally best known authors. He has worked as a journalist, playwright, and novelist. In the nineties, he gained international recognition with his novel The Visit of The Royal Physician.
After a degree in History of literature at Uppsala University he worked as a newspaper columnist and TV debate moderator from 1965 to 1976. Because of his work he soon became an influential figure on the Swedish literary scene. From 1970 to 1971 Enquist lived in Berlin on a grant from the German Academic Exchange Service and in 1973 he was a visiting professor at the University of California, Los Angeles. He has been working as an independent writer since 1977.
Enquist's works are characterized by a chronic pessimistic view of the world. They always describe the restrictions imposed by the pietistical way of living, especially in March of the Musicians (1978) and Lewi's Journey (2001). He gained international recognition with his novel The Visit of The Royal Physician (1999) where he tells the story of Struensee, the personal physician of the Danish King Christian VII. Many of Enquist's works have been translated into English by Tiina Nunnally.
After a degree in History of literature at Uppsala University he worked as a newspaper columnist and TV debate moderator from 1965 to 1976. Because of his work he soon became an influential figure on the Swedish literary scene. From 1970 to 1971 Enquist lived in Berlin on a grant from the German Academic Exchange Service and in 1973 he was a visiting professor at the University of California, Los Angeles. He has been working as an independent writer since 1977.
Enquist's works are characterized by a chronic pessimistic view of the world. They always describe the restrictions imposed by the pietistical way of living, especially in March of the Musicians (1978) and Lewi's Journey (2001). He gained international recognition with his novel The Visit of The Royal Physician (1999) where he tells the story of Struensee, the personal physician of the Danish King Christian VII. Many of Enquist's works have been translated into English by Tiina Nunnally.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 33 reviews
April 10, 2020
Llegué a este libro por lo mucho que disfruté de otra de las novelas del autor: La Visita del Médico de Cámara (reeditado no hace mucho por la editorial Nórdica), también de corte histórico, donde relataba una apasionante historia en la Europa de la Ilustración. El quinto Invierno del Magnetizador, sin estar a la altura, sí que ha logrado que mantenga en alta estima la prosa de Enquist, quien con alma de cronista, logra que sus ficciones evoquen un absorbente aura de investigación histórica.
En esta ocasión Enquist cuenta la historia de Friedrich Meisner, un magnetizador que se dedicó a expandir sus novedosas técnicas curativas por distintas ciudades europeas a finales del Siglo XVIII. Las capas de su complejidad moral se irán desvelando mediante el diario de su compañero Selinger, médico convencional cuyos sentimientos también se ahogan en contradicciones; pues sabe que el verdadero poder de Meisner reside en su poder engatusador y su profundo entendimiento de la necesidad humana de la ilusión, de la susceptibilidad que padecemos por las mentiras que atenúan nuestros pesares. Y aun así se siente atraído por el personaje.
En ese aspecto la novela me ha hecho recordar la breve novela de Unamuno San Manuel Bueno, mártir, por razones obvias: el conflicto de temer que la exposición de la verdad suponga el final de una falsa ilusión que, al fin y al cabo, consuela y protege.
Pero nada tienen que ver el bondadoso párroco de Unamuno y el innoble protagonista de esta obra, pues como decía la protagonista de Nada: “el interés y la estimación que inspire una persona son dos cosas que no siempre van unidas”; ya que hasta el lector caerá en las redes del repulsivo pero también fascinante magnetizador.
El Quinto Invierno del Magnetizador es una novela sobre los peligros que nacen del vínculo entre la ingenuidad popular y la llegada de alguien con un maquiavélico talento para la convicción pública. Quizás no haya que mirar siglos atrás para convencernos de lo real de la amenaza.
En esta ocasión Enquist cuenta la historia de Friedrich Meisner, un magnetizador que se dedicó a expandir sus novedosas técnicas curativas por distintas ciudades europeas a finales del Siglo XVIII. Las capas de su complejidad moral se irán desvelando mediante el diario de su compañero Selinger, médico convencional cuyos sentimientos también se ahogan en contradicciones; pues sabe que el verdadero poder de Meisner reside en su poder engatusador y su profundo entendimiento de la necesidad humana de la ilusión, de la susceptibilidad que padecemos por las mentiras que atenúan nuestros pesares. Y aun así se siente atraído por el personaje.
En ese aspecto la novela me ha hecho recordar la breve novela de Unamuno San Manuel Bueno, mártir, por razones obvias: el conflicto de temer que la exposición de la verdad suponga el final de una falsa ilusión que, al fin y al cabo, consuela y protege.
Pero nada tienen que ver el bondadoso párroco de Unamuno y el innoble protagonista de esta obra, pues como decía la protagonista de Nada: “el interés y la estimación que inspire una persona son dos cosas que no siempre van unidas”; ya que hasta el lector caerá en las redes del repulsivo pero también fascinante magnetizador.
El Quinto Invierno del Magnetizador es una novela sobre los peligros que nacen del vínculo entre la ingenuidad popular y la llegada de alguien con un maquiavélico talento para la convicción pública. Quizás no haya que mirar siglos atrás para convencernos de lo real de la amenaza.
July 19, 2023
Bra!! Denna straightforward saga är Enquists tredje roman och handlar (tycker jag) om den (tydligen) ständigt aktuella lilla frågan Vad ska vi ge för vård. Och även om rätt och fel och sånt som inte är så konstigt att det ständigt är aktuellt.
Spännande (tror jag) blandning av fiktion och riktiga historiska källor som jag nog inte riiiiktigt greppade alltid men det skulle säkert ni andra göra. Eller det kanske inte var så mycket att greppa egentligen. Lite förvirrad kring det helt enkelt ciao!
Spännande (tror jag) blandning av fiktion och riktiga historiska källor som jag nog inte riiiiktigt greppade alltid men det skulle säkert ni andra göra. Eller det kanske inte var så mycket att greppa egentligen. Lite förvirrad kring det helt enkelt ciao!
August 22, 2020
Enquist schreef dit boek begin jaren ’60. Dus bijna 35 jaar eerder dan Het bezoek van de lijfarts. Na het succes van dit laatste boek is toen pas besloten De vijfde winter van de magnetiseur te vertalen in het Nederlands. Ook dit boek zou je kunnen omschrijven als een non-fictie roman. Het leven van de hoofdpersoon, Friedrich Meisner, is geïnspireerd op Franz Anton Mesmer (1734-1815). En het meest uitgebreide beschreven ziektegeval stoelt zelfs op een authentieke basis.
De tweede hoofdpersoon in dit boek, Claus Selinger, dokter te Seefond, doet verslag in dagboekvorm. Deze opzet versterkt het non-fictie karakter. De andere hoofdstukken krijgen we geserveerd door een alwetende verteller.
Het verhaal begint pas echt als Meisner, de magnetiseur, arriveert in het fictieve Duitse plaatsje Seefond in de herfst van 1793. Al snel doet het gerucht de ronde dat hij een soort wonderdokter is. En in alles straalt Meisner dat uit. En ze geloven hem.
“Ze dwingen me hooghartig te zijn, want hoogmoed maakt deel uit van het kunstwerk. Hoogmoed is een deel van mijn kracht. Ik heb het recht niet om hen dat af te nemen.”
De stijl van Enquist herken je direct. En ik hou daar wel van. Ook de mengeling van fictie en non-fictie vind ik interessant en leerzaam. Ik zie het als een vingeroefening van Enquist voor zijn meesterwerk. 3 ½ ster.
De tweede hoofdpersoon in dit boek, Claus Selinger, dokter te Seefond, doet verslag in dagboekvorm. Deze opzet versterkt het non-fictie karakter. De andere hoofdstukken krijgen we geserveerd door een alwetende verteller.
Het verhaal begint pas echt als Meisner, de magnetiseur, arriveert in het fictieve Duitse plaatsje Seefond in de herfst van 1793. Al snel doet het gerucht de ronde dat hij een soort wonderdokter is. En in alles straalt Meisner dat uit. En ze geloven hem.
“Ze dwingen me hooghartig te zijn, want hoogmoed maakt deel uit van het kunstwerk. Hoogmoed is een deel van mijn kracht. Ik heb het recht niet om hen dat af te nemen.”
De stijl van Enquist herken je direct. En ik hou daar wel van. Ook de mengeling van fictie en non-fictie vind ik interessant en leerzaam. Ik zie het als een vingeroefening van Enquist voor zijn meesterwerk. 3 ½ ster.
August 29, 2025
Allright, te i all ära (dricker för övrigt te som frukostdryck med stort behag) men detta var definitivt inte "my cup of tea" även om romanens upplägg verkar lovande:
En magnetisör anländer i slutet på 1700-talet som främling till en stad och etablerar sig så småningom genom att utmana den etablerade läkarkåren i staden.
Fler och fler av stadens innevånare beundrar och lockas av mannens förmåga att bota diverse åkommor. Hans metoder tar över där läkarna har misslyckats.och han använder sig av en hypnosbaserad, fysiokemisk s.k. magnetisering eller är det magi? eller bedrägeri?...eller en kombo?
Här kunde historien mycket väl ha utvecklats till något bra och spännande men trots författarens goda renommé och många utmärkelser så var det med ganska stor möda som jag lyckades hålla ihop storyn någorlunda. Omständliga sidospår i både handling och dialog gjorde i mitt tycke att det blev rörigt. Enquists sätt att skriva känns konstigt och främmande för mig och skapar inget "flow" i min läsning.
Man ska aldrig säga aldrig men det lär nog dröja ett bra tag innan Enquist dyker upp på min hylla igen.
In english:
All right, tea is all well and good (I enjoy drinking tea for breakfast, by the way), but this was definitely not my cup of tea, even though the novel's premise seems promising:
A magnetiser arrives in a town as a stranger at the end of the 18th century and gradually establishes himself by challenging the town's established medical profession.
More and more of the town's inhabitants admire and are attracted by the man's ability to cure various ailments. His methods take over where the doctors have failed, and he uses a hypnosis-based, physiochemical technique known as magnetisation. Or is it magic? Or deception? Or a combination?
The story could very well have developed into something good and exciting, but despite the author's good reputation and many awards, I found it quite difficult to follow the story. In my opinion, the convoluted side plots in both the action and dialogue made it confusing. Enquist's writing style feels strange and alien to me and does not create any ‘flow’ in my reading.
One should never say never, but it will probably be a while before Enquist reappears on my bookshelf.
En magnetisör anländer i slutet på 1700-talet som främling till en stad och etablerar sig så småningom genom att utmana den etablerade läkarkåren i staden.
Fler och fler av stadens innevånare beundrar och lockas av mannens förmåga att bota diverse åkommor. Hans metoder tar över där läkarna har misslyckats.och han använder sig av en hypnosbaserad, fysiokemisk s.k. magnetisering eller är det magi? eller bedrägeri?...eller en kombo?
Här kunde historien mycket väl ha utvecklats till något bra och spännande men trots författarens goda renommé och många utmärkelser så var det med ganska stor möda som jag lyckades hålla ihop storyn någorlunda. Omständliga sidospår i både handling och dialog gjorde i mitt tycke att det blev rörigt. Enquists sätt att skriva känns konstigt och främmande för mig och skapar inget "flow" i min läsning.
Man ska aldrig säga aldrig men det lär nog dröja ett bra tag innan Enquist dyker upp på min hylla igen.
In english:
All right, tea is all well and good (I enjoy drinking tea for breakfast, by the way), but this was definitely not my cup of tea, even though the novel's premise seems promising:
A magnetiser arrives in a town as a stranger at the end of the 18th century and gradually establishes himself by challenging the town's established medical profession.
More and more of the town's inhabitants admire and are attracted by the man's ability to cure various ailments. His methods take over where the doctors have failed, and he uses a hypnosis-based, physiochemical technique known as magnetisation. Or is it magic? Or deception? Or a combination?
The story could very well have developed into something good and exciting, but despite the author's good reputation and many awards, I found it quite difficult to follow the story. In my opinion, the convoluted side plots in both the action and dialogue made it confusing. Enquist's writing style feels strange and alien to me and does not create any ‘flow’ in my reading.
One should never say never, but it will probably be a while before Enquist reappears on my bookshelf.
August 31, 2025
Omläsning, senast var 2013. Handlar om magnetisören som utlovat bot mot det mesta med hjälp av magneter. Kort och gott om att människor kan vara beredda att hänge sig och lita på vilken bluff, vilken bedragare som helst om det ger dem hopp och fyller ett tomrum. Utspelar sig 1793 men frågan om trovärdighet, tillit och vem vi dras till är rätt aktuell idag också. Avfärdar vi någon för att den utmanar vår verklighetsuppfattning?
Bra, men inte POE’s bästa.
Bra, men inte POE’s bästa.
February 17, 2026
PO Enquists tredje roman är en riktig banger! Här ser man fröna till de historiska romaner han skulle skriva men även de mer autofiktiva verken. Jag hajar till när jag läser om en död katt i en grotta, ett Enquistiskt påskägg, annars verkar inte de språkliga signaturer som annars är så signifikativa i senare böcker vara påkomna än (som begagnande av orden ”oomkullrunkeligt”, ”divla”, ”flänna” och ”illtrivas” för att nämna några). Men det här är oomkullrunkeligt en riktigt bra bok.
Berättelsen har två huvudkaraktärer. Den ene är Friedrich Meisner, en vad vi idag hade kallat alternativmedicinare eller kanske healer. Enquist har baserat honom på den tyske läkaren och astronomen Franz Mesmer (från vilken engelskans ”mesmerized” har sitt ursprung). Vi följer hans cykliska berättelse; han kommer till en stad, bedrar invånarna, vinner förtroende, avslöjas och flyr. Många av hans ränker antyds av berättaren och sker utanför orden, vilket gör läsaren delaktig i mytologiseringen.
Den andra huvudkaraktären är doktor Claus Selinger. Han är sympatisk och tvivlande på det där vetenskapliga sättet. Han bor och är verksam i den fiktiva staden Seefond (anspelning på Enquists uppväxtort Sjön?) dit Meisner anländer. Selingers dotter är blind sedan ett hemskt sexuellt övergrepp. Som förälder gör man allting för sina barn, och den tvivlande vetenskapsmannen med läkarlicens låter Meisner behandla dottern som mirakulöst återfår synen. Därefter faller han handlöst för Meisner och blir hans observatör.
Det här är till mycket en bok om makt, hur den berusar men också hur den kan förtrolla med sin blotta uppenbarelse, särskilt om den makthavande har retoriken med sig. Makt tillkommer när folk tror och kan därifrån eskalera till högmod hos den uppburne. Men om den vilar på en lögn kommer verkligheten att komma ikapp. Meisner är, ovetande av begreppet, en utövare av placebo. Med alternativa metoder botar han Seefonds invånare, gärna kvinnorna, som VILL bli friska. Här uppstår en ljuvlig dissonans som Enquist skickligt skriver fram. De metoder som läkarna vid den här tiden (sent 1700-tal) använder är nämligen inte mycket bättre, mer effektiva, än det kvacksalveri som Meisner praktiserar. Blodiglar och laxermedel ordineras av läkarna, verkningslöst mot det mesta. Selinger har sett många ”operationen lyckades men patienten avled”. Samtidigt bringar den placeboeffekt som Meisner ingjuter i de villigt troende verkliga resultat.
När människor känner sig svikna av Gud och läkarvetenskapen öppnar sig en spricka. Meisner utnyttjar denna spricka. Det intressanta tycker jag är att Meisner är medveten om sitt bedrägeri: han ser illusionen som ett konstverk. Här skapas en friktion som gör honom till en trovärdig karaktär. Ändamålen helgar medlen, människor blir ju faktiskt friska, menar han. När doktor Selinger avslöjar Meisners bluff, inför honom själv såväl som för hans patienter, erkänner han och motargumenterar inte. Samma sker i rättegången.
Selinger är en tvivlare. Han tvivlar in i det sista, även när det blir uppenbart för honom att Meisner är en bedragare. Människorna har ju fått något att tro på? Hans egna dotter har ju blivit botad? I sin dagbok skriver han att han skulle: ”…förinta många olyckligas enda hopp” om han satte dit Meisner. Å andra sidan resonerar han ”En tyrann som bygger vägar kan dock vara en tyrann”. Han gestaltar flera teman som boken svärmar kring, inte minst att både tro och tvivel kan vara vansinnigt i för stora portioner. Han ställer också läsaren frågan: vilket pris har sanningen?
Det som gör boken aktuell tänker jag är att vi i dag lever i en värld där det finns sprickor som maktfullkomliga bedragare utnyttjar, mitt framför våra ögon. Jag tänker på världspolitiken och inte minst extremhögerns frammarsch. Särskilt på sociala medier; där finns en spricka, en polarisering, något ej reglerat, en fri spelplan, men också svikna människor. Därför läser jag något hoppfullt i doktor Selingers slutord, som träffar mig hårt: ”Kunde vi falla för honom där inne, tänkte jag, hade vi ett behov av honom, då måste vi ha glömt bygga upp någonting i denna vår stad.”
Berättelsen har två huvudkaraktärer. Den ene är Friedrich Meisner, en vad vi idag hade kallat alternativmedicinare eller kanske healer. Enquist har baserat honom på den tyske läkaren och astronomen Franz Mesmer (från vilken engelskans ”mesmerized” har sitt ursprung). Vi följer hans cykliska berättelse; han kommer till en stad, bedrar invånarna, vinner förtroende, avslöjas och flyr. Många av hans ränker antyds av berättaren och sker utanför orden, vilket gör läsaren delaktig i mytologiseringen.
Den andra huvudkaraktären är doktor Claus Selinger. Han är sympatisk och tvivlande på det där vetenskapliga sättet. Han bor och är verksam i den fiktiva staden Seefond (anspelning på Enquists uppväxtort Sjön?) dit Meisner anländer. Selingers dotter är blind sedan ett hemskt sexuellt övergrepp. Som förälder gör man allting för sina barn, och den tvivlande vetenskapsmannen med läkarlicens låter Meisner behandla dottern som mirakulöst återfår synen. Därefter faller han handlöst för Meisner och blir hans observatör.
Det här är till mycket en bok om makt, hur den berusar men också hur den kan förtrolla med sin blotta uppenbarelse, särskilt om den makthavande har retoriken med sig. Makt tillkommer när folk tror och kan därifrån eskalera till högmod hos den uppburne. Men om den vilar på en lögn kommer verkligheten att komma ikapp. Meisner är, ovetande av begreppet, en utövare av placebo. Med alternativa metoder botar han Seefonds invånare, gärna kvinnorna, som VILL bli friska. Här uppstår en ljuvlig dissonans som Enquist skickligt skriver fram. De metoder som läkarna vid den här tiden (sent 1700-tal) använder är nämligen inte mycket bättre, mer effektiva, än det kvacksalveri som Meisner praktiserar. Blodiglar och laxermedel ordineras av läkarna, verkningslöst mot det mesta. Selinger har sett många ”operationen lyckades men patienten avled”. Samtidigt bringar den placeboeffekt som Meisner ingjuter i de villigt troende verkliga resultat.
När människor känner sig svikna av Gud och läkarvetenskapen öppnar sig en spricka. Meisner utnyttjar denna spricka. Det intressanta tycker jag är att Meisner är medveten om sitt bedrägeri: han ser illusionen som ett konstverk. Här skapas en friktion som gör honom till en trovärdig karaktär. Ändamålen helgar medlen, människor blir ju faktiskt friska, menar han. När doktor Selinger avslöjar Meisners bluff, inför honom själv såväl som för hans patienter, erkänner han och motargumenterar inte. Samma sker i rättegången.
Selinger är en tvivlare. Han tvivlar in i det sista, även när det blir uppenbart för honom att Meisner är en bedragare. Människorna har ju fått något att tro på? Hans egna dotter har ju blivit botad? I sin dagbok skriver han att han skulle: ”…förinta många olyckligas enda hopp” om han satte dit Meisner. Å andra sidan resonerar han ”En tyrann som bygger vägar kan dock vara en tyrann”. Han gestaltar flera teman som boken svärmar kring, inte minst att både tro och tvivel kan vara vansinnigt i för stora portioner. Han ställer också läsaren frågan: vilket pris har sanningen?
Det som gör boken aktuell tänker jag är att vi i dag lever i en värld där det finns sprickor som maktfullkomliga bedragare utnyttjar, mitt framför våra ögon. Jag tänker på världspolitiken och inte minst extremhögerns frammarsch. Särskilt på sociala medier; där finns en spricka, en polarisering, något ej reglerat, en fri spelplan, men också svikna människor. Därför läser jag något hoppfullt i doktor Selingers slutord, som träffar mig hårt: ”Kunde vi falla för honom där inne, tänkte jag, hade vi ett behov av honom, då måste vi ha glömt bygga upp någonting i denna vår stad.”
January 6, 2016
3 (par stāstu un manieri) + 1 (par jēdzīgu morāli).
January 6, 2022
En helt klart välskriven bok som ändå inte riktigt griper tag i mig. Det jag imponerades mest av var nog författarens förmåga att skapa en stämning, framförallt med hjälp av språket, som gör att det verkligen känns som 1700-tal rakt igenom, utan att jag för den delen har en aning om hur man uttryckte sig då. Den är full av märkliga och originella språkliga detaljer och skriven i ett väldigt konsekvent manér. Men inte bara rent språkligt, utan även hur människor agerar och reagerar känns autentiskt. Den handlar om medicinsk behandling med hjälp av psykologiskt övertygelse och placebo i en tid långt för psykoanalysen hade etablerats. Jag gissar också att den handlar om hur en stark tro kan tjäna oss människor och hur bristen av den i en sekundär värld skapar ett hål.
February 25, 2023
Mielenkiintoinen tarina 1700-luvun lopulla Saksassa vaikuttaneesta magnetisööri, mesmeristi Meisnerista. Hänen hoidossaan olleista sairaustapauksista, pakomatkoistaan ja oikeudenkäynneistään kerrotaan aika puolueettomasta ja realistisesti liikkuen ajassa sinne tänne ja takaisin. Miksi jotkut hoidot onnistuivat, miksi toiset eivät. Kirjasta saa hyvän kuvan mesmerismistä ja siinä käytetyistä "hoitomuodoista" sekä sen aikaisesta aika alkeellisesta lääketieteestä. Alkeellinen oikea lääketiede saattoi olla syy, miksi ihmiset riensivät palvomaan silmänkääntäjää sankoin joukoin. Vihjataan kirjassa epäsuorasti Hitleriinkin.
Read
April 17, 2025Människors dragning till charlataner är konstant kan man konstatera.
”En sådan människa skulle leva ständigt lyckligt, utan att ha reellt underlag för sin lycka. Förändras denna lycka för att den vilar på ett bedrägeri?”
Säkert massa smarta filosofer som har så bra svar på sådan eviga frågor.
Jag är bara en enkel tjej som gillar att läsa om entusiasmerande charlataner (men också lite tänka på hur man bemöter andras och sitt eget behov av mystisk)
”En sådan människa skulle leva ständigt lyckligt, utan att ha reellt underlag för sin lycka. Förändras denna lycka för att den vilar på ett bedrägeri?”
Säkert massa smarta filosofer som har så bra svar på sådan eviga frågor.
Jag är bara en enkel tjej som gillar att läsa om entusiasmerande charlataner (men också lite tänka på hur man bemöter andras och sitt eget behov av mystisk)
May 8, 2020
'Met een leugen kan je geen blijvende veranderingen teweegbrengen. Er bestaan eenvoudige regels die nooit veranderen: leugens bestendigen niet. Vertrouwen dat gegrondvest is op bedrog is een illusie: het houdt geen stand'. (p.178).
May 16, 2022
Bäst är den i att skapa stämning, ibland blir det nästa som en sagoberättelse. Ändå återskapar den mycket realistiskt slutet av 1700-talet i både språk, reaktioner och människors kunskaper. Spännande grepp att blanda fakta och fiktion i referenser till samtida händelser och då levande personer.
dnf
June 2, 2022A book that didn't grab me all the way from the start. Usually I give books I have issues with around 100 pages to make up my mind: read on or abandon. In this case I didn't get that far.
You get my drift: I did not finish.
You get my drift: I did not finish.
August 27, 2017
I love the way the author tells different angles of a story.
December 9, 2018
Basically checks a lot of boxes for me: Swedish author; charlatan; mesmerism; communal hoodwinking; magic.
May 7, 2020
PO Enquist ställer Konstnären inför rätta och utfallet är inte upplyftande.
July 13, 2021
5 mesmerizing starzzz
February 24, 2022
Roman die dezelfde patiënt beschrijft als Nachtmuziek van Alyssa Walser. In deze versie is Mesmer echter een charlatan in plaats van een arts met goede intenties.
Read
November 15, 2022Läst för många år sedan. Minns att jag tyckte om den, men inte så mycket om varför. Blir nog en omläsning såsmåningom.
September 15, 2024
Jag ville nog gilla den mer än jag gjorde. Den var bitvis fascinerande och bitvis ganska äcklig. Men också lite spretig vilket gjorde att den är svår att komma in i.
May 5, 2025
Saknar kanske den lilla extra märkligheten som PO gör bäst i Sverige. Dagboksnarrativet känns stundom uttjatad, men ändå gripande och svår att lägga ifrån.
June 23, 2025
Tankeväckande utryckt i levande språk.
December 23, 2020
De vijfde winter van de Magnetiseur - Per Olov Enquist 1964 – Ambo 2002
Herlezen augustus 2019.
Friedrich Meisner, adept van Franz Anton Mesmer)* is magnetiseur. Hij is een indrukwekkende verschijning en behandelt zijn patiënten met het dierlijk magnetisme, soms met eclatant succes. Hij wordt door de reguliere artsen als een charlatan gezien, ofschoon ze zelf niet veel verder komen dan het voorschrijven van aderlatingen en bloedzuigers. Meisner behandelt voornamelijk vrouwen die hij met zijn magnetische handbewegingen in slaap sust en vervolgens helend seksueel misbruikt. Na een aantal keer te zijn weggejaagd en achtervolgd strijkt de profeet/wonderdoener neer in het plaatsje Seefond, betovert de inwoners, inclusief prins, en veroorzaakt een opleving van het geloof, een stormvloed van toewijding en extase. Als hij Maria, de dochter van de plaatselijke geneesheer Selinger van haar blindheid afhelpt is het eind zoek. Het succes stijgt hem echter naar het hoofd en in zijn gretigheid maakt hij een fout: hij tuigt de behandeling van een zekere vrouw Keizer op met trucjes, betrekt haar bij haar behandeling en wordt gesnapt door zijn bewonderaar controlerend arts Selinger. Selinger valt van zijn geloof en ontpopt zich als de aanklager op het proces dat volgt. Ik sta op een smalle rots en weet dat ik deze stormvloed kan keren. Ik weet alleen niet of ik daar het recht toe heb. Ik zal dan voor heel veel ongelukkige mensen hun enige hoop op enige devotie vernietigen. (171)
Aan het eind van het boek is de eerste proceszitting beëindigd maar er is nog geen vonnis geveld. Selinger twijfelt.
Een aangenaam en gek boek over massahysterie en gevaren van het fundamentalisme.
Wat zinnen waarbij ik streepjes heb gezet:
Het valse maakt deel uit van het echte, het echte van het valse. (49)
'In ons lichaam bevindt zich een fluïdum', zei hij geduldig. 'Alleen ik ben in staat dat fluïdum te bereiken, of liever: alleen mijn kunst kan dit fluïdum bereiken. Ik doe het door middel van strijkbewegingen: dat heet magnetiseren. Het enige wat nodig is, is geloof'. (52)
Ze denken een wereld op het verstand te kunnen opbouwen, terwijl de diepste zin van alles irrationaliteit is. (71)
Volgens onze huidige opvatting van de waarheid was zijn verhaal uiteraard niet waar. Verhalen zijn niet waar, zijn alleen in meerdere of mindere mate effectief. (94)
Dat is dus een leugen, maar een onschadelijke leugen, die geen andere functie heeft dan om op te beuren en uit te vergroten. Het is een kleine, ronde leugen die je in je broekzak hebt als je terneergeslagen bent. (161)
'Rust is dood, beweging is leven' zei hij met zachte stem (176)
'Een mens zonder schijneffecten of illusies wekt in velerlei opzicht een indruk van leegte. Net als een blindelings gelovende.' (189)
)* https://nl.wikipedia.org/wiki/Franz_A...
Mooi artikel NRC:
https://www.nrc.nl/nieuws/2002/07/12/...
Herlezen augustus 2019.
Friedrich Meisner, adept van Franz Anton Mesmer)* is magnetiseur. Hij is een indrukwekkende verschijning en behandelt zijn patiënten met het dierlijk magnetisme, soms met eclatant succes. Hij wordt door de reguliere artsen als een charlatan gezien, ofschoon ze zelf niet veel verder komen dan het voorschrijven van aderlatingen en bloedzuigers. Meisner behandelt voornamelijk vrouwen die hij met zijn magnetische handbewegingen in slaap sust en vervolgens helend seksueel misbruikt. Na een aantal keer te zijn weggejaagd en achtervolgd strijkt de profeet/wonderdoener neer in het plaatsje Seefond, betovert de inwoners, inclusief prins, en veroorzaakt een opleving van het geloof, een stormvloed van toewijding en extase. Als hij Maria, de dochter van de plaatselijke geneesheer Selinger van haar blindheid afhelpt is het eind zoek. Het succes stijgt hem echter naar het hoofd en in zijn gretigheid maakt hij een fout: hij tuigt de behandeling van een zekere vrouw Keizer op met trucjes, betrekt haar bij haar behandeling en wordt gesnapt door zijn bewonderaar controlerend arts Selinger. Selinger valt van zijn geloof en ontpopt zich als de aanklager op het proces dat volgt. Ik sta op een smalle rots en weet dat ik deze stormvloed kan keren. Ik weet alleen niet of ik daar het recht toe heb. Ik zal dan voor heel veel ongelukkige mensen hun enige hoop op enige devotie vernietigen. (171)
Aan het eind van het boek is de eerste proceszitting beëindigd maar er is nog geen vonnis geveld. Selinger twijfelt.
Een aangenaam en gek boek over massahysterie en gevaren van het fundamentalisme.
Wat zinnen waarbij ik streepjes heb gezet:
Het valse maakt deel uit van het echte, het echte van het valse. (49)
'In ons lichaam bevindt zich een fluïdum', zei hij geduldig. 'Alleen ik ben in staat dat fluïdum te bereiken, of liever: alleen mijn kunst kan dit fluïdum bereiken. Ik doe het door middel van strijkbewegingen: dat heet magnetiseren. Het enige wat nodig is, is geloof'. (52)
Ze denken een wereld op het verstand te kunnen opbouwen, terwijl de diepste zin van alles irrationaliteit is. (71)
Volgens onze huidige opvatting van de waarheid was zijn verhaal uiteraard niet waar. Verhalen zijn niet waar, zijn alleen in meerdere of mindere mate effectief. (94)
Dat is dus een leugen, maar een onschadelijke leugen, die geen andere functie heeft dan om op te beuren en uit te vergroten. Het is een kleine, ronde leugen die je in je broekzak hebt als je terneergeslagen bent. (161)
'Rust is dood, beweging is leven' zei hij met zachte stem (176)
'Een mens zonder schijneffecten of illusies wekt in velerlei opzicht een indruk van leegte. Net als een blindelings gelovende.' (189)
)* https://nl.wikipedia.org/wiki/Franz_A...
Mooi artikel NRC:
https://www.nrc.nl/nieuws/2002/07/12/...
February 23, 2023
‘De vijfde winter van de magnetiseur’ (‘Magnetisörens Femte Vinter’ in the original Swedish) is a pretty good novel. In my opinion not Meisner but Selinger is the main character. There is a peculiar thing about the way the author characterizes these two protagonists. Meisner is the man who works with the feelings of the people who he tries to catch in the nets of his methods, and he gets it done with his sensitive powerplay. The way he is treated by Enquist: we hear facts about Meisner, he keeps his distance (not only literaly in his attitude, but by the way Enquist positiones him). On the other hand there is Selinger, the doctor, the scholar. One would think his realm would be that of the facts, the objectivity, his description as a character however (apart from the fact that Selinger is appropriated by Meisner for some time) is by making him utter his doubts, his philosophical thoughts.
We don’t hear so much directly about the background of Meisner’s methods. The novel could have won by going more into that aspect.
On itself it is well done by Enquist that he had made Meisner, during most of the novel, a person who is trustworthy for most people. What makes it a good novel is the fine balance between the story-line and the flow of thoughts by stepping back a bit to get an philosophical overview on the themes that really matter in life. JM
We don’t hear so much directly about the background of Meisner’s methods. The novel could have won by going more into that aspect.
On itself it is well done by Enquist that he had made Meisner, during most of the novel, a person who is trustworthy for most people. What makes it a good novel is the fine balance between the story-line and the flow of thoughts by stepping back a bit to get an philosophical overview on the themes that really matter in life. JM
April 19, 2011
Moeilijk om wat over dit boek te vertellen, merk ik. Het is zo'n raar maar ook intrigerend boek...
Het verhaal
De 18e eeuwse magnetiseur Friedrich Meisner leeft zijn leven op een cyclische manier: hij komt ergens aan in een nieuwe plaats, start terwijl hij gedoogd wordt door de reguliere medici een kleine praktijk, weet een wondertje te verrichten, wordt groot en belangrijk, laadt zich de afgunst maar soms ook bewondering van de stadsdokters op zijn hals, wordt overmoedig en komt ten val.
We maken een zo'n cyclus mee. Bijzonder hierbij is de manier waarop, namelijk vanuit twee perspectieven: de magenetisur zelf en de arts wiens dochter door Meisner van haar blindheid genezen wordt en die dan vrijwillig de medische 'toezichthouder' tijdens Meisners sessies wordt. Wordt hem zand in de ogen gestrooid, kan hij nog wel objectief blijven (zo zijn de beschuldigingen van de andere artsen in de stad) of is Meisner inderdaad een wonderdoener?
Eigenlijk is het een naargeestig boek met veel kaarslicht, oplichterij, hoop die telkens de grond in geboord wordt, maar toch: je wordt meegesleept en al zie je dat het een charlatan is, sommige 'wonderen' lijken wel echt.
Ik heb het bezoek van de lijfarts nooit gelezen, maar dat schijnt qua sfeer wel overeenkomstigheden te hebben...
Het verhaal
De 18e eeuwse magnetiseur Friedrich Meisner leeft zijn leven op een cyclische manier: hij komt ergens aan in een nieuwe plaats, start terwijl hij gedoogd wordt door de reguliere medici een kleine praktijk, weet een wondertje te verrichten, wordt groot en belangrijk, laadt zich de afgunst maar soms ook bewondering van de stadsdokters op zijn hals, wordt overmoedig en komt ten val.
We maken een zo'n cyclus mee. Bijzonder hierbij is de manier waarop, namelijk vanuit twee perspectieven: de magenetisur zelf en de arts wiens dochter door Meisner van haar blindheid genezen wordt en die dan vrijwillig de medische 'toezichthouder' tijdens Meisners sessies wordt. Wordt hem zand in de ogen gestrooid, kan hij nog wel objectief blijven (zo zijn de beschuldigingen van de andere artsen in de stad) of is Meisner inderdaad een wonderdoener?
Eigenlijk is het een naargeestig boek met veel kaarslicht, oplichterij, hoop die telkens de grond in geboord wordt, maar toch: je wordt meegesleept en al zie je dat het een charlatan is, sommige 'wonderen' lijken wel echt.
Ik heb het bezoek van de lijfarts nooit gelezen, maar dat schijnt qua sfeer wel overeenkomstigheden te hebben...
June 2, 2024
Boeiend, filosofisch van aard, deels gebaseerd op gebeurtenissen uit het verleden.
Het boek doet me denken aan 'het Parfum' van Süskind, vanwege de tijdsperiode en locatie.
De namen hebben wellicht iets te betekenen: Steiner, Leisner, Meisner, Seliger.
enkele citaten en mijn opmerkingen:
p.84 'ik probeer haar de werkelijkheid terug te geven en ze weigert...de waarheid is niets waard...trouweloos...Ik zal haar de leugen geven'
p.94 'verhalen zijn niet waar, zijn alleen in meerdere of mindere mate effectief'
p.146 'verraad is een schone kunst, maar alleen in kleine doses'
p.150 'geloof is een voorwaarde voor hun genezing, het onderdrukken van iedere twijfel...is een prijs die we moeten betalen om hen gezond te maken.'
p/ 190 ...bedrog en blindelings geloof moeten bestreden worden ook al werpen ze in individuele gevallen vruchten af, omdat bedrog en schijnbeelden maar een wankele basis voor ons bestaan vormen. '
203 'Hij moest dus als dode heel klein en onbeduidend zijn, een grijze vlek onder een spar.'
Het boek doet me denken aan 'het Parfum' van Süskind, vanwege de tijdsperiode en locatie.
De namen hebben wellicht iets te betekenen: Steiner, Leisner, Meisner, Seliger.
enkele citaten en mijn opmerkingen:
p.84 'ik probeer haar de werkelijkheid terug te geven en ze weigert...de waarheid is niets waard...trouweloos...Ik zal haar de leugen geven'
p.94 'verhalen zijn niet waar, zijn alleen in meerdere of mindere mate effectief'
p.146 'verraad is een schone kunst, maar alleen in kleine doses'
p.150 'geloof is een voorwaarde voor hun genezing, het onderdrukken van iedere twijfel...is een prijs die we moeten betalen om hen gezond te maken.'
p/ 190 ...bedrog en blindelings geloof moeten bestreden worden ook al werpen ze in individuele gevallen vruchten af, omdat bedrog en schijnbeelden maar een wankele basis voor ons bestaan vormen. '
203 'Hij moest dus als dode heel klein en onbeduidend zijn, een grijze vlek onder een spar.'
November 27, 2014
A fascinating novel about the "magnetist" and hypnotist Friedrich Meismer. About how his treatment first being featured as art evolves to be considered as fraud. Friedrich Meismer creates a world of illusion. He gives hope and cures. Through the voice of the doctor Selinger, Per Olov Enquist asks fundamental questions: Is illusion necessary to live? Is a life without illusions an empty life? Have we the intrinsic need of being seduced?
Per Olov Enquist is a wonderful writer. Listening to this audiobook was a pleasure. Enquist depicts the figures in a detailed and precise manner that gives them.credibility. He exploits historical sources, e,g., letters and diary notes. The alternation between the fictional narrative and these historical notes makes the novel extremely powerful.
Per Olov Enquist is a wonderful writer. Listening to this audiobook was a pleasure. Enquist depicts the figures in a detailed and precise manner that gives them.credibility. He exploits historical sources, e,g., letters and diary notes. The alternation between the fictional narrative and these historical notes makes the novel extremely powerful.
January 24, 2010
I finished [The Magnetist's Fifth Winter:]. Although there were a few passages in which reading in the original language would likely have been a huge benefit, I thought this was a magnificent novel! Basically the story addresses the suggestibility of the human being to two forms of evil, that from without and that from within the self. The primary themes are: suggestibility, faith, betrayal, and evil.
The most powerful message of all to me was that by remaining silent or standing witness to evil without action, a person is still participating in that evil, and is partially responsible for the consequences. Words to live by.
The most powerful message of all to me was that by remaining silent or standing witness to evil without action, a person is still participating in that evil, and is partially responsible for the consequences. Words to live by.
November 29, 2020
historische roman die op mini schaal Europa op de rand van de franse revolutie laat zien. De grote cultuuromslag is op de achtergrond aanwezig, dat maakte het voor mij boeiender dan Enquist's 'het bezoek van de lijfarts'. Stilistisch vond ik het minder mooi dan dat boek, een ongemakkelijke cross-over tussen de gedegen reconstructies van Le Roy Ladurie enerzijds en De Grijze Jager jeugdreeks anderzijds...
Read
December 12, 2009De vijfde winter van de magnetiseur by Per Olov Enquist (2002)
Displaying 1 - 30 of 33 reviews