პუბლიცისტიკა

by Ilia Chavchavadze

რაც დრო გადის, მით უფრო აქტუალური ხდება ქართველებისთვის ილია ჭავჭავაძის ფენომენი. განსაკუთრებით ეს ეხება მის პუბლიცისტიკას, რომელთან პირველი შეხებისთანავე მკითხველს ატყვევებს ავტორის მრავალმხრივი და ღრმა ერუდიცია, ფართო თვალსაწიერი და მოვლენების ანალიზის განსაკუთრებული უნარი. არ დარჩენილა იმჟამინდელი საზოგადოებრივი ცხოვრებისათვის მნიშვნელოვანი არც ერთი სფერო, რომელშიც ილიას თავისი კომპეტენტური აზრი არ გამოეთქვას, იქნება ეს საქართველოს ისტორია, ლიტერატურა, თეატრი თარგმანმცოდნეობა, ეკონომიკა და სოფლის მეურნეობა, საბანკო საქმე და ფინანსები, საშინაო და საგარეო პოლიტიკა და ა. შ.

Genres: Georgian

386 pages, ebook

Published January 1, 2011

About the author

Ilia Chavchavadze (Georgian: ილია ჭავჭავაძე; 8 November 1837 – 12 September 1907) was a Georgian writer, poet, journalist, lawyer, politicial and public figure who spearheaded the revival of the Georgian national movement in the second half of the 19th century, during the Russian rule of Georgia. Today he is widely regarded as one of the founding fathers of modern Georgia. In 1987 he was canonized as Saint Ilia the Righteous (წმინდა ილია მართალი) by the Georgian Orthodox Church. Today, Georgians revere Chavchavadze as Pater Patriae (Father of the Fatherland) of Georgia.
Inspired by the contemporary liberal movements in Europe, as a writer and a public figure, Ilia Chavchavadze directed much of his efforts toward awakening national ideals in Georgians and to the creation of a stable society in his homeland.
His most important literary works were: The Hermit, The Ghost, Otaraant Widow, Kako The Robber and Is a man a human?!. He was editor-in-chief of the Georgian periodicals Sakartvelos Moambe (1863–1877) and Iveria (1877–1905), and authored numerous articles for journals. Most of his work dealt with Georgia and Georgians. He was a devoted protector of the Georgian language and culture from Russification.
Chavchavadze was fatally wounded by a gang of assassins, led by Gigla Berbichashvili, in Tsitsamuri, outside Mtskheta. His legacy earned him theIlia Chavchavadze was born in Kvareli, a village located in the Alazani Valley, in the Kakheti province of Georgia, which was part of the Russian Empire at that time. Ilia was a tavadi, the Georgian title of prince. It is thought that the noble Chavchavadze family came from the Pshav-Khevsureti region of Georgia, and, in 1726, King Constantine II granted the Chavchavadze family the rank of Prince in recognition of their knighthood and valor to the nation. This resulted in the family moving and settling in the Alazani Gorge in Kakheti. According to King Erekle II's order, Ilia's great grandfather, Bespaz Chavchavadze was knighted when he defeated twenty thousand Persian invaders in Kvareli in 1755.
Ilia was the third son of Grigol Chavchavadze and Mariam Beburishvili. Grigol, like his father and his famous ancestors, had a military background. He, along with the local militiamen protected the village from numerous Dagestani invasions. This can be seen in the architecture of the Ilia Chavchavadze museum house in Kvareli, incorporating a Medieval castle style in the two-storey castle in the yard, which was designed to protect the house during invasions.
Ilia's mother, Mariam, died on May 4, 1848, when Ilia was ten years old, and his father asked his sister, Makrine, to help bring up the children. Aunt Makrine had a significant impact on Ilia's life, because, after 1852, when Ilia's father Grigol died, she was the only remaining caretaker of the family.
Ilia Ch'avch'avadze in 1st Gymnasium of Tbilisi, 1848
Ch'avch'avadze was educated at the elementary level by the deacon of the village before he moved to Tbilisi where he attended the prestigious Academy for Nobility in 1848. However, from an early age, Ilia was influenced by his parents who were highly educated in classical literature, Georgian history and poetry. From his parents, Ilia learned the inspiring stories of Georgian heroism in classical historical novels. In his autobiography, Ilia refers to his mother, Princess Mariam Chavchavadze, who knew most Georgian novels and poems by heart and encouraged her children to study them. Ilia also described the influence of the deacon's storytelling, which gave him an artistic inspiration, later applied in his novel writing.
In 1848, after the death of Princess Chavchavadze, Ilia was sent to Tbilisi by his father to begin his secondary education. Ilia attended a private school for three years before he entered the 1st Academy of Tbilisi in 1851. Soon after, Ilia's father died and Aunt Makrine looked after the family.

Reviews

[Gia Jgarkava · Rating 2 out of 5]

შეიძლება მკრეხელობად ჩამითვალოთ ეს შეფასება, მაგრამ ამ ყველაფრის წაკითხვის შემდეგ ილია ჭავჭავაძე, როგორც საზოგადო მოღვაწე და მოაზროვნე, ძალიან გაფერმკრთალდა ჩემს თვალში. უნდა აღვნიშნო, რომ აუცილებლად ვითვალისწინებ იმასაც, რომ იმ ეპოქის კონიუნკტურა დიდად განაპირობებდა ზოგადად აზროვნების მიმართულებას და გასაგებია რომ პირველ რიგში ეს ყველაფერი პატრიოტული და ეროვნული ღირებულებების გაძლიერებისკენ იყო მიმართული... ამის მიუხედავად ამ საკმაოდ მოცულობით პუბლიცისტურ წერილებში ილია ჩანს არა როგორც ენამახვილი კრიტიკოსი, არამედ უფრო როგორც გესლიანი ბებერი, არა როგორც თეატრის მოამაგე, არამედ - წუნია მელოჩნიკი, არა როგორც ყველაფერი ქართულის მხარდამჭერი, არამედ - როგორც სომხურის მტერი.

რა თქმა უნდა არ ვაკნინებ მის მწერლობას (ახალგაზრდობის პოეზია მაგარიც კია), თვითკრიტიკას, არც მის ბანკირობას და სხვადასხვა ფილანტროპული საქმიანობის უდიდეს მნიშვნელობას. მაგრამ როგორც პუბლიცისტი, როგორც კრიტიკოსი - ძალიან ძალიან სუსტია :(

კიდევ უფრო დავრწმუნდი (თუმცა არ მანამდე მეპარებოდა ეჭვი) რომ ექვთიმე თაყაიშვილის მოგონებები ილიაზე არის ყველაზე ობიექტური და ზედმეტი შელამაზებისა და სენტიმენტების გარეშე ახასიათებს მას (მოგონებები, online: მოგონება ილია ჭავჭავაძეზე).

[djkb djkb · Rating 5 out of 5]

ბავშვობაში ილია ჭავჭავაძე მომწონდა რადგან ვეფხისტყაოსანივით გასაშიფრი არ იყო, სხვათაშორის ჩემი ქართულის მასწავლბელბსაც ძალიან უყვარდათ, რაღაცნაირად გული უთბებოდათ ილიას მოთხრობებზე, ალბათ სადღაც ფანტაზიებში ქმარსაც ღალატობდნენ წმინდა ილიასთან, არადა რამდენი ექვსიანი მივიღე ილიას ალტერნატიული ხედვის გამო, (ექვსიანი, იგივეა რაც სამიანი ძველი აღრიცხვით) ხიდჩატეხილობის პრობლემა ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებაში, ქართული თავად-აზნაურების პრობლემა ილიას შემოქმედებაში, კი კი ძალიან მაგარი პრობლემები იყო განსახილველად, მაგარამ სად იყო იქ 21 საუკუნის პრობლემატიკა მე ვერ დავინახე ! მით უმეტეს, ორიათასიანებში, ნოლიანებში და ათიანების პერიოდში ჩემი სკოლა მიქონდა ნარკოტიკებს, ძალადობას, ცემა ტყეპას, ჩაგვრას, დამცირებას, და ამ ყველაფრის ფონზე ხიდჩატეხილობას და თავად-აზნაურთა სიმბოლიზმით გამდიდრებულ პრობლემატიკას ვსწავლობდით ... კი კი ისიც მესმის რომ უკდავია იქ განხილული თაობათა შორის კრიზისი, მავნე ჩვევები და მსგავი თემატიკა.

და მაინც, როდესაც კლასელი სიბრაზისაგან მეორე კლასელს ესვრის სკამს და თავს გაუტეხავს, მისი სისხლი კი შენ მოგესხმება ... მერე კი ერთმანეთს არწმუნებდნენ არ დარეკოთ არსადო, ის კი იცლებოდა სისხლით გადახსნილი თავით, ამაზე ეცინებოდა ერთს ეტირებოდა მეორეს ... აი სად ვისწავლოთ მაგ დროს რა უნდა გავაკეთოთ ? ილიას პუბლიცისტიკაში ? თუ სამოქალაქო განათლებაში რომელიც ყველზე ფეხებზე მკიდია საგანი იყო საგანთა შორის ? არა, ეს საგანმანათლებლო სისტემა ცხოვრებისათვის არ მამზადებს ... რომ მამზადებდეს იმ ბავშვზე რომელსაც თავი გაუტეხეს დავრეკავდით და დამნაშავესთან ფსიქოლოგები იმუშავებდნენ ... დღეს ერთს თავზე შრამი შერჩა მეორე ციხეშია რაღაცა ახლად ჩადენილი დანაშაულის გამო ... მადლობა სკოლას რომ არ იზრუნა დანაშაულისაკენ მიდრეკილის ფსიქოლოგიური მომსახურება და ილიას "უადგილო" კლასიკის სწავლისათვის, რომელმაც ასე აღზარდა პიროვნებები

თუმცა მაინც ძალიან მიყვარს ილიას შემოქმედება, რადგან ის დაწერდა დღევანდელობის პრობლემატიკას საოცრად მისაღებ და გამართულ ენაზე ...