Božija volja

by Đorđe Kadijević

Oreflin izdavaštvo iz Novog Sada za predstojeći Beogradski sajam knjiga najavljuje fragmentarni roman Đorđa Kadijevića „Božija volja“.

Knjiga jednog od najvećih domaćih reditelja, najpoznatijeg po kultnim filmskim ostvarenjima „Leptirica“ i „Sveto mesto“, pojaviće se u ediciji „Gluvo doba“ koju uređuju Dejan Ognjanović i Milenko Bodirogić.

Roman se bavi mračnim dešavanjima u Beogradu i na Umci pred kraj II svetskog rata, ali manje je istorijski a više psihološko-egzistencijalistički, sa čestim elementima folklorne fantastike i horora.

198 pages, Paperback

Published October 1, 2016

About the author

Đorđe Kadijević is a Serbian film director, screenwriter and art historian. Kadijević is well known for his horror films, the most popular of the lot may being Leptirica (1973), and for TV series Vuk Karadžić (1987—1988) that won the Grand prix in Rome, and is protected as European Intangible Cultural Heritage.

Reviews

[Momčilo Žunić]

http://proletter.me/portfolio/bozija-...

Ovako je ovaj šest godina mlađi čitalac aficirano razmišljao o "Božijoj volji", fragmentarno-reljefnom, crnotalasnom romanu (ili pripovednom vencu) čija bi se struktura mogla dopisivati unedogled, ka prošlom ili budućem a da joj se time ne naudi - štaviše. Kadijević izuzetno dobro (pr)oživljava izabranu materiju: smutno vreme okrajaka II sv. rata u malovaroškoj sredini, odnosno tropuću Beograd-Umka-Beograd, bez napadnog istorizovanja [rekao bi pesnik, to nije istorija, već životi ljudi!, komprimovani takoda stanu "na dlan", a daleko od toga da zamasi istorije pogađaju gde treba!] - niti ideološko-moralističkog propovedanja, jer tako se i bira i cizelira forma. Najzad tako se zna i šta se hoće i kako se hoće.

 I na novo čitanje, s pomenutom distancom, Kadijević je i dalje vanredan! Ne samo da "vlada" (s)likovnom erudicijom - recimo: brojgelovska šarenoliko-ljudska obuhvatnost - i ne samo što je pomni čitalac (domaće) književnosti - Stanković, Andrić, Desnica, Isaković, Bulatović, proza novog stila, Kiš,... -  već ne oseća ni ponajmanju potrebu da se (nad) time razmeće i bahati.

A onom tamo mlađem čitaocu, "prebacio bih" da se slobodnije razmaše ali da, pri tome, ublaži i patos, i váljanje rečenice. [Kô da mu to uspeva i dan-danas!] A GR čitaocu-namerniku, da doživljaj triptiški obremeni "Praznikom" (1967) i "Pohodom" (1968)...

[Jakša]

Ovo je najbolja knjiga o Srbima koju sam ikada pročitao.

Takođe, ona je u svojoj suštini veliko hrišćansko delo. Dželati i žrtve, progonjeni i oni koji proganjaju, prikazani su kao jednaki, oni su svi braća i sestre u Bogu. Božija volja iz naslova nije, iako se knjiga velikim delom bavi prostim ljudima, onaj malodušni seljački izraz kojim se izražava lična bespomoćnost i nespremnost da se nešto preduzme kako bi se sebi i susedima popravilo stanje, već mistično osećanje umnog i duhovnog čoveka koji je svestan da samo verom prevazilazimo užase rata, lične slabosti i iskušenja.

[Stevan]

Božija volja Đorđa Kadijevića predstavlja vanvremensko delo srpske književnosti koja motive života prosečnog i običnog čoveka za vreme Drugog svetskog rata a i neposredno po njegovom završetku oslikava i predstavlja u jednom egzistencijalističkom maniru. Iz naslova se vidi uticaj Bore Stankovića i njegovog dela Božiji ljudi koje je poslužilo kao uzor a verovatno je i da Kadijevićevo delo predstavlja svojevrsni omaž Stankoviću.

Po pitanju izlaganja Kadijević se opredelio za naraciju u vidu fragmentarnih priča koje su inspirisane njegovim opažajima i sećanjima na period okupacije i prve godine oslobođenja(1941-1946). Glavnog junaka praktično nema već bi se cela grupa ljudi o kojima se pripoveda, bilo da se oni nalaze u Beogradu, Umci ili u nekom zabačenom delu Šumadije kao i njihov neposredni prostor, mogli posmatrati kao jedan entitet tj. duh vremena između 1941. i 1946. godine. Dejan Ognjanović je dobro primetio u svom pogovoru nešto što smatram za najbitnije svojstvo ovog književnog poduhvata a to je svojevrsni dualizam pripovedanja gde istovremeno imamo doživljaj da nam naracija dolazi od nekog uzvišenog bića, ako hoćete Boga, dok je sa druge strane prisutan izuzetan stepen saživljenosti i saučestvovanja sa ljudima uhvaćenih u ralje ratnog života (str. 192). Upotrebom egzistencijalizma autor je uspeo premašiti ideološke opne tog vremena verodostojno predstavljajući glavne motive romana poput tuđinstva sveta, ljudskog stradanja, dihotomije sela i grada, nerazumevanje drugosti i neretku netrpeljivost prema istoj...