Lịch sử quá trình toàn cầu hóa theo một góc nhìn mới lạ: thông qua cuộc đời của 10 nhân vật có tác động sâu sắc nhất đến quá trình toàn cầu hóa trong lịch sử nhân loại. Theo tiêu chí của tác giả, những người tiên phong, mở đường này bao gồm:
- Thành Cát Tư Hãn: thống nhất lục địa Á-Âu, thiết lập đế chế Mông Cổ, củng cố, cai quản và phát triển giao thương trên con đường tơ lụa.
- Hoàng tử Henry của Bồ Đào Nha - nhà khoa học hàng hải: người thiết lập hình mẫu nghiên cứu, lưu trữ, hệ thống hóa việc thám hiểm hàng hải giúp châu Âu khai mở quá trình thuộc địa hóa các lục địa Á, Phi, Mỹ. Sau ông, các hậu duệ thám hiểm của Bồ Đào Nha (Bartolomeu Dias tới ra mũi Hải Vọng, Vasco de Gama tới được Ấn Độ), Bồ Đào Nha (Christopher Columbus tới được châu Mỹ, Ferdinand Magellan đi vòng quanh thế giới) đã mở ra kỷ nghiên thống trị của các đế chế châu Âu.
- Robert Clive: con người trưởng thành trong công ty Đông Ấn Anh từ một thư lại trở thành một người lính, một vị tướng, một chính trị gia và cuối cùng trở thành một người giàu có bậc nhất Đế Chế toàn cầu của Anh. Ông có công đưa công ty trở thành một quyền lực lãnh thổ, truyền bá tư tưởng về dân chủ, pháp quyền, đa nguyên chính trị, giáo dục hiện đại, thị trường tự do, ... các tư tưởng cốt lõi của đế chế Anh ra toàn bộ thuộc địa của nó (43 thuộc địa rải khắp 5 châu lục vào thời kì đỉnh cao của đế chế Anh). Có thể nói nếu đóng góp của Thành Cát Tư Hãn và Hoàng tử Henry là về mặt địa lý thì Robert Clive đóng góp vô cùng quan trọng về việc gieo cấy các ý tưởng quan trọng nhất thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa sau này.
- Mayer Amschel Rothschild: một đứa trẻ Do Thái mồ côi cha mẹ đã vươn lên, sử dụng sự tháo vát, thông minh và đáng tin cậy của mình để xây dựng đế chế tài chính toàn cầu của gia đình Rothschild. Nhờ việc phát triển hệ thống tài chính toàn cầu, tiền bạc dư thừa được chuyển tới những nơi cần thiết một cách nhanh chóng và hiệu quả trên phạm vi toàn thế giới.
- Cyrus Field: nhà tài phiệt Mỹ với tâm huyết vượt mọi khó khăn về kỹ thuật, tài chính, pháp lý để nối cáp điện tín vượt Đại Tây Dương, giúp liên lạc giữa châu Âu tới châu Mỹ tăng tốc từ vài tuần xuống còn vài phút; từ đó làm cơ sở cho mạng lưới internet, truyền hình, thoại toàn cầu ngày nay. Mạng lưới liên lạc siêu tốc toàn cầu mà Cyrus Field khởi xướng giúp quá trình toàn cầu hóa xả tốc: giờ đây liên lạc giữa các cá nhân, tổ chức, chính phủ trở nên hiệu quả hơn bao giờ hết, xóa nhòa mọi khoảng cách địa lý. Tuyến cáp vượt Đại Tây Dương của Field còn tạo cảm hứng cho hàng loạt các công ty sau đó xây dựng các tuyến cáp nối liền tất cả các quốc gia trên thế giới, từ đó định hình lại thương mại, chính trị và ngoại giao quốc tế. Truyền thông là nguồn lực hùng mạnh nhất làm gia tốc toàn cầu hóa, thành tựu của Field đã tiếp nối xuất sắc những gì mà Thành Cát Tư Hãn, Hoàng tử Henry, gia tộc Rothschild đã khởi đầu.
- John D. Rockerfeller: vua dầu lửa Mỹ, người giàu nhất hành tinh trong lịch sử (tài sản lúc ông chết quy ra giá trị thời điểm hiện tại gấp 4 lần Bill Gates) và là cha đẻ của các hoạt động bác ái toàn cầu, người đỡ đầu vĩ đại nhất cho giáo dục sau đại học, nghiên cứu khoa học và y tế công. Standard Oil của ông đã định hình DNA cho ngành công nghiệp dầu mỏ toàn cầu và các hậu bối của nó (Exon Mobil, Chevron) là hiện thân cho sức ảnh hưởng của các công ty đa quốc gia lên toàn cầu. Các công ty này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình toàn cầu hóa là gì, vận hành ra sao và ai sẽ là những người được hưởng lợi trong quá trình đó.
- Jean Monnet: nhà ngoại giao tài ba giúp hồi sinh châu Âu sau hai cuộc thế Chiến. Nỗ lực của ông giúp hình thành các thế lực siêu quốc gia, các tổ chức giúp thống nhất châu lục, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế, chính trị châu Âu.
- Margaret Thatcher: Bà Đầm Thép của Anh tiếp nguồn sinh lực cho toàn cầu hóa bằng cách cổ vũ các phương thức thu hẹp nhà nước thông qua gỡ bỏ các hàng rào thuế quan, giảm điều tiết và sở hữu chính phủ. Tất cả các việc này giúp giao dịch thương mại trong nước và giữa các nước với nhau trở nên dễ dàng hơn.
- Andrew Grove: COO, CEO, chủ tịch người Do Thái của Intel, hãng công nghệ có đóng góp to lớn trong quá trình sản xuất vi mạch, bộ vi xử lý tạo nên những tiền đề tối quan trọng cho thời đại Internet và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ngày nay. Đóng góp của ông cho toàn cầu hóa là làm lan tóa cả công nghệ lẫn quy trình, qua đó transitor và vi xử lý có thể sản xuất thương mại được và phân phối đến mọi ngóc ngách của thế giới. Trong toàn bộ tiến trình của toàn cầu hóa, thông tin dần được truyền đi xa hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn: từ đôi chân và ngựa dưới thời Thành Cát Tư Hãn tới bằng thuyền dưới thời hoàn tử Henry tới bằng điện tín bổ Cyrus Field và tới bằng xe hơi, tàu hỏa, máy bay, điện thoại, vô tuyến và internet như ngày nay.
- và Đặng Tiểu Bình: lãnh đạo thực dụng cải cách Trung Quốc mở cửa, khuyến khích giao lưu với thế giới trong việc phát triển thương mại, khoa học, kỹ thuật, giáo dục. Nhờ sự lãnh đạo khéo léo và tài tình của ông, đất nước chiếm 25% dân số Thế Giới trở thành lực lượng kinh tế phát triển hùng mạnh nhất, khiến cán cân kinh tế dần dịch chuyển sang phía Đông.
Có rất nhiều cuốn sách về chủ đề toàn cầu hóa và thương mại quốc tế nhưng đây là có lẽ là cuốn duy nhất tiếp cận theo phương pháp này. Nhìn nhận lịch sử qua một góc nhìn khác, một lăng kính khác đem lại nhiều cảm hứng mới mẻ. Như Winston Churchill từng phát biểu "càng nhìn xa về phía sau thì ta càng thấy xa về phía trước", tác giả còn có dụng ý cung cấp thêm góc nhìn mới về hình mẫu và diễn tiến của lịch sử, triển vọng và hy vọng vào tương lai. Có thể nói đây là một cuốn sách lịch sử, tiểu sử, thương mại, tiểu thuyết vô cùng hấp dẫn, không thể bỏ qua ý : )