What do you think?
Rate this book
De empathische samenleving
Op de vraag wat hij aan de menselijke soort zou veranderen als hij God zou zijn, antwoordde primatoloog Frans de Waal eens dat hij de reikwijdte van het medeleven zou willen vergroten. Jesse Klaver stelt dat empathie in onze genen zit. Van dat aangeboren gevoel zouden we volgens hem meer gebruik moeten maken, dat zou ten goede komen aan de samenleving en aan de politiek.
In dit bevlogen essay moedigt Klaver progressieve burgers aan het debat over de Nederlandse identiteit naar zich toe te trekken. 'We moeten het "wij" niet kleiner, maar groter maken. Wat zijn onze gedeelde dromen en ambities in een land dat al lang van kleur verschoten is?' Deze vraag kan alleen zinvol beantwoord worden als mensen zich in elkaar inleven. Klaver pleit voor een empathische samenleving die ongelijkheid bestrijdt en tegenstellingen overbrugt.
Jesse Klaver (1986) is sinds 2010 Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Daarvoor was hij voorzitter van CNV Jongeren, lid van het algemeen bestuur van CNV en lid van de SER. Vanaf mei 2015 is hij fractievoorzitter van GroenLinks. Eerder schrijf hij 'De mythe van economisme' (2015).
In dit bevlogen essay moedigt Klaver progressieve burgers aan het debat over de Nederlandse identiteit naar zich toe te trekken. 'We moeten het "wij" niet kleiner, maar groter maken. Wat zijn onze gedeelde dromen en ambities in een land dat al lang van kleur verschoten is?' Deze vraag kan alleen zinvol beantwoord worden als mensen zich in elkaar inleven. Klaver pleit voor een empathische samenleving die ongelijkheid bestrijdt en tegenstellingen overbrugt.
Jesse Klaver (1986) is sinds 2010 Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Daarvoor was hij voorzitter van CNV Jongeren, lid van het algemeen bestuur van CNV en lid van de SER. Vanaf mei 2015 is hij fractievoorzitter van GroenLinks. Eerder schrijf hij 'De mythe van economisme' (2015).
107 pages, Paperback
Published November 1, 2016
5 people are currently reading
64 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 22 of 22 reviews
November 17, 2016
In zijn strijd om meer empathie te kweken in onze samenleving scheert Jesse Klaver gemakshalve maar even de niet links-stemmers over een kam: De Rutte-, Wilders- en andere streepjes-Nederlanders moeten zich meer bewust zijn van de zwarte bladzijden in onze geschiedenis.... Wil hij hiermee zeggen dat allen die ook maar een beetje afwijken van de linkse politieke gedachtegang geen weet, geen interesse en geen respect hebben voor de duistere kant van de Nederlandse Geschiedenis? Zo ja, dan beschouw ik die denkwijze van zijn kant als populistisch, kortzichtig en vooral als totale nonsens. Als historica ben ik me wel degelijk bewust van de Vaderlandse Geschiedenis, hekel ook ik de politieke hedendaagse 'oorlogstaal' en voel ik hetzelfde medeleven voor de wereld om mij heen zoals hij die voor zichzelf beschrijft in dit essay. Maar voel ik vooral de klap in het gelaat over zijn wij-zij-gedachtengoed waar hij net zo hard aan mee doet: de empathische (groen) links-stemmer tegenover de andere streepjes-Nederlander. Over een balk in eigen ogen gesproken...
June 10, 2023
"De empathische samenleving" (The Empathic Society) by GroenLinks party leader Jesse Klaver is the follow-up of "De mythe van het economisme" (The Myth of Economism) and written in 2016.
In the short essay (which I rather regard as an explanation of Klaver's POV of the political situation since 2001 in the Netherlands), Klaver tries to explain why empathy is in our genes, but fails due to the lack of argumentation. What remains is an explanation of culture war debates which he often connects to the USA. The so-called "wij-zij-denken" (we-they-thinking) and the absolute division between two ultimate oppositions play a role. The whole essay is basically about what Wilders and Rutte are doing and how Klaver would not do it, but the reader never discovers an alternative which goes further than "people should listen more to each other". Klaver image of "mijn Nederland" remains pretty vague; a country in which everyone can recognisr themselves (an utopia which is impossible to achieve).
There were some interesting paragraphs, which are still relevant (which makes me quite sad since it is mostly about bad stuff. There are many things to disagree with or should be more nuances. For instance, the EU is surely a progressive if it comes to regulation and climate policy for a big player in the world, but that is compared to the USA and Russia, which says pretty much nothing. I do not disregard the role of the EU, but to say it should not criticised severly (maybe not for right-wing reasons) is out of place. Also the common appeal for empathy as the solution for problems is too simple.
To be honest, the book is still pretty accurate on most points, although I believe Dutch people have an higher regard of the EU and worry more about their own lives and financial situation nowadays than in 2016. Still, for the majority of the points - mainly the American style culture war debates - are still pretty present.
I do not recommend reading it, since I believe it is quite badly written in an argumentative way. Klaver adresses the problems surely, but the solutions are too simplistic and ideas are lacking. Personally, I like to read about other people's ideas, so maybe this was not for me.
In the short essay (which I rather regard as an explanation of Klaver's POV of the political situation since 2001 in the Netherlands), Klaver tries to explain why empathy is in our genes, but fails due to the lack of argumentation. What remains is an explanation of culture war debates which he often connects to the USA. The so-called "wij-zij-denken" (we-they-thinking) and the absolute division between two ultimate oppositions play a role. The whole essay is basically about what Wilders and Rutte are doing and how Klaver would not do it, but the reader never discovers an alternative which goes further than "people should listen more to each other". Klaver image of "mijn Nederland" remains pretty vague; a country in which everyone can recognisr themselves (an utopia which is impossible to achieve).
There were some interesting paragraphs, which are still relevant (which makes me quite sad since it is mostly about bad stuff. There are many things to disagree with or should be more nuances. For instance, the EU is surely a progressive if it comes to regulation and climate policy for a big player in the world, but that is compared to the USA and Russia, which says pretty much nothing. I do not disregard the role of the EU, but to say it should not criticised severly (maybe not for right-wing reasons) is out of place. Also the common appeal for empathy as the solution for problems is too simple.
To be honest, the book is still pretty accurate on most points, although I believe Dutch people have an higher regard of the EU and worry more about their own lives and financial situation nowadays than in 2016. Still, for the majority of the points - mainly the American style culture war debates - are still pretty present.
I do not recommend reading it, since I believe it is quite badly written in an argumentative way. Klaver adresses the problems surely, but the solutions are too simplistic and ideas are lacking. Personally, I like to read about other people's ideas, so maybe this was not for me.
January 5, 2025
Er zullen heus wel mensen zijn die hier wat aan hebben, maar voor echt linkse mensen is dit niks.
Het constant verheerlijken van de Obama's, John F. Kennedy, het Wilhelmus, Máxima, al dat soort ongein - het maakt duidelijk dat Klaver graag een linksnationalistisch Nederland voor zich ziet. Dat klimaatverandering of het kapitalisme geen nationale grenzen kennen wordt geen enkele keer benoemd. Het zijn bepaald geen radicale denkbeelden die Klaver hier noemt. De terugkeer van de verzorgingsstaat, een fatsoenlijke politiek waar mensen naar elkaar luisteren en een beetje lief zijn voor gemarginaliseerde minderheden, is zijn boodschap.
Zijn nadruk op het linksnationalisme laat zien hoe klein Nederland nou eigenlijk echt is. "Ik krijg een brok in m'n keel als ik het Wilhelmus hoor." Oké? Raar. Ik niet.
Wat echt ziek grappig is zijn de mensen die hier en elders janken dat hij PVV'ers zou "wegzetten". Hij is juist véél te lief geweest. Jullie kunnen kennelijk geen grammetje kritiek aan. Wat belachelijk zwak zeg, dat je je beledigd weet te voelen door zo'n (te) vriendelijk boekje.
Wil je weten waar Klaver voor staat, prima boekje, maar voor daadwerkelijk linkse mensen niet verrijkend.
Het constant verheerlijken van de Obama's, John F. Kennedy, het Wilhelmus, Máxima, al dat soort ongein - het maakt duidelijk dat Klaver graag een linksnationalistisch Nederland voor zich ziet. Dat klimaatverandering of het kapitalisme geen nationale grenzen kennen wordt geen enkele keer benoemd. Het zijn bepaald geen radicale denkbeelden die Klaver hier noemt. De terugkeer van de verzorgingsstaat, een fatsoenlijke politiek waar mensen naar elkaar luisteren en een beetje lief zijn voor gemarginaliseerde minderheden, is zijn boodschap.
Zijn nadruk op het linksnationalisme laat zien hoe klein Nederland nou eigenlijk echt is. "Ik krijg een brok in m'n keel als ik het Wilhelmus hoor." Oké? Raar. Ik niet.
Wat echt ziek grappig is zijn de mensen die hier en elders janken dat hij PVV'ers zou "wegzetten". Hij is juist véél te lief geweest. Jullie kunnen kennelijk geen grammetje kritiek aan. Wat belachelijk zwak zeg, dat je je beledigd weet te voelen door zo'n (te) vriendelijk boekje.
Wil je weten waar Klaver voor staat, prima boekje, maar voor daadwerkelijk linkse mensen niet verrijkend.
March 16, 2017
Gelezen ter voorbereiding op de TK-verkiezingen op 15 maart 2017. Dit essay geeft een goed inkijkje in de politieke ideeën van Klaver, in de zin dat ze consistent zijn met zijn uitingen in de GroenLinks-campagne. Ik kan me totaal niet vinden in zijn wereldbeeld en deel zijn opvattingen niet. De grootste beoefenaar van het wij-zij-denken, iets waar hij tegen zegt te strijden, lijkt hijzelf te zijn. Tegenover iedereen is hij tolerant, behalve tegenover de in zijn ogen 'niet-toleranten'. Opvallend...
Desondanks een boeiend boekje om kennis van te nemen, want op bepaalde punten heeft hij naar mijn mening wel degelijk gelijk. Bijvoorbeeld als hij het heeft over politici die het hebben over 'de Nederlandse waarden' die we zouden moeten verdedigen, terwijl zijzelf (of in ieder geval hun partij) die waarden jaren eerder het raam uit hebben gegooid.
Desondanks een boeiend boekje om kennis van te nemen, want op bepaalde punten heeft hij naar mijn mening wel degelijk gelijk. Bijvoorbeeld als hij het heeft over politici die het hebben over 'de Nederlandse waarden' die we zouden moeten verdedigen, terwijl zijzelf (of in ieder geval hun partij) die waarden jaren eerder het raam uit hebben gegooid.
March 10, 2017
Een zeer toegankelijk betoog waarin Jesse Klaver een aantal goede punten aandraagt. Hij reageert niet alleen op de problemen die de rechterkant van de politiek in de samenleving ziet, maar is zich er ook van bewust dat links ook empathie voor rechts moet tonen. Ik had dit korte boekje echter nog wat sterker gevonden als het wat meer oplossingsgericht was.
January 14, 2017
Hoewel duidelijk de visie van een linkse, progressieve politicus, zoekt Jesse Klaver de verbinding op. De hoofdlijn van dit essay is dat de dialoog meer moet worden opgezocht. Dat tegenstanders met elkaar in gesprek moeten gaan en zich meer inleven in de positie van de ander. Dat lijkt me in deze tijd van schreeuwerige discussies en internet-trollen een goed uitgangspunt dat best wat vaker verkondigd mag worden.
January 9, 2017
Ik had meer verwacht over GL's plannen en programma punten en hoe Klaver die zou willen verzilveren. Niet echt dus. Hoewel hij een mooi pleidooi houdt over hoe Marokkaanse jongeren zich in deze tijd voelen, lukt het Klaver niet empathie te tonen voor die mensen die hij juist zou moeten overtuigen dat hun angsten ongegrond zijn ('PVV, VVD en andere streepjes Nederlanders'). Wat eenzijdig dus, jammer.
November 22, 2016
Soms te zwart-wit (pun wel een beetje intended) en te gemakkelijk met de vergelijking tussen links en rechts
July 25, 2017
Een voor GroenLinksers open deuren-essay met desalniettemin een heldere visie (en geen ronkende verkiezingsretoriek).
January 3, 2026
Zou de heer Klaver vergeten zijn dat hij ooit dit essay schreef? Zijn pleidooi in "De empatische samenleving" is om meer te luisteren naar 'de ander', want misschien heeft deze wel een punt en misschien heeft deze zelfs wel gelijk. Het is een oproep aan de lezer, zo lijkt het, een morele aanwijzing. Voor Klaver zelf, die zich identificeert als 'linkse' idealist, is de ander de 'rechtse' collega politicus of medemens. Maar hoe meer het 'rechtse' electoraat en de 'rechtse' kamerfracties groeien, hoe meer zij een bedreiging vormen voor de 'linkse' consensus, hoe moeilijker Klaver het vindt om naar deze ander te luisteren. Maar waarom groeit het 'rechtse' sentiment, waarom willen meer en meer mensen behouden wat we in Nederland hebben opgebouwd? Het antwoord is: omdat zij hun land teloor zien gaan. De thema's die Klaver in zijn essay benoemt (immigratie, Europese Unie, klimaat) zijn daar onder andere debet aan. Maar luisteren naar dit geluid? Erkennen dat de ander misschien een punt heeft, misschien zelfs wel gelijk heeft? Nee, dat wil de heer Klaver niet, getuige zijn optreden in de kamer anno 2025. Een hypocriet boekje, maar leuk om te lezen ter stimulering van het politieke engagement.
May 30, 2017
"Zonder empathie voor de ander blijf je tegenover elkaar staan, elk in een andere wereld," schrijft Klaver. Best interessant om zijn pleidooi voor empathie en sociale/politieke compromissen te lezen in het licht van de 75 dagendurende kabinetsformatie. Als er momenteel ergens wij-zij-denken wordt beoefend is het waarschijnlijk daar wel. Ik geef Klaver groot gelijk als hij zegt dat we realisme en idealisme moeten combineren, maar soms heb ik toch het idee dat het laatste bij hem wel vaker de overhand heeft. Al met al een interessant boekje over Nederland dat makkelijk doorleest.
August 28, 2023
I mean, I agree with it, but that doesn't automatically make it a good essay/book. Hij laat duidelijk zien waar hij voor staat. Veel herhaling, maar ja maakt het wel toegankelijker natuurlijk. Hij had het waarschijnlijk ook korter kunnen maken. Goede punten, maar niets nieuws geleerd. En veel wilders roasts haha
May 19, 2017
Helder, veelomvattend, hoopgevend. Een kijk op de wereld van toen, nu en straks die heel dicht bij die van de mijne komt. Er is (misschien beter) over nagedacht. Het is goed om af en toe weer iets van terug te lezen.
June 13, 2024
Dit boek gaat alleen maar over racisme
November 26, 2016
In De Empatische Samenleving (the empathic society), Jesse Klaver discusses the mores of lack of empathy and the benefits of having some more in the Dutch society. Overall, good ideals, but a mishmash of a book that cherry-picks examples and name-drops political figures, but does little to propose or even work towards a solution. I learned very little from this.
What I liked in this book is not invented or even summarized for the first time by Jesse Klaver. So, little positive to say about the book, other than that it draws attention to values I consider good, and the benefit (for me) of reading it in Dutch. My favorite parts:
a quotation of Zihni Özdil asking in Nederland mijn vaderland why don't white Dutch people accept that Özdil is also a [good] Dutch name? (with many connotations and asking much about the state of the Dutch samenleving by the mere fact that it seems provocative) and the positive end: "Mijn Nederland een land met zelfvertrouwen: een land waar we tegenstellingen overbruggen en ongelijkheid bestrijden, waarin we weten wat we delen in al onze verschillen. Mijn Nederland is een land waar we allemaal trots op zijn, ongeacht wie je bent, wat je gelooft, en waar je wieg stond."
Now, for the negatives.
The book starts well, but ends up being just a collection of disparate thoughts, each with shallow treatment. Jesse gives examples of social exclusion and discrimination in the Netherlands, compares technocrats (leading in the Netherlands in the 1990s) with ideologues (2000s and onwards), focuses on the state of immigration, introduces on several pages the notion of economic inequality and of inequality of chance, quotes many popular politicians (including Obama, Trump, and Wilders), quotes favorite examples from history and compares the social debate in the Netherlands with what he perceives in the US and France, defines empathy as 'putting yourself into the shows of others', and, for a significant fraction of the 59 pages, bashes political opponents (Rutte and Wilders are ambushed the most).
The cherry-picking of countries with which he tries to compare the Netherlands is not only trying to present a story favorable to Jesse. Cherry-picking works both ways, and people familiar with both the history and the current politics in the US and France (why did Jesse Klaver not also include here the other 30-ish EU countries) will be dumbfounded by the broad and overall too positive generalizations Jesse states. The US is the country of substantial debate about values, Jesse finds, but on November 9, one day after the election, Donald Trump became president-elect, voted in on a platform of among others xenophobia and bigotry. The list of counter-comments can continue.
The hard problems remain mentioned but detailed solutions are not proposed. (In true political style, solutions include elements of "let's all be friends" and "show empathy to all", but with little clarity about where the moral duty meets the economic reality, or what to do when the care for others is abused. So for me Jesse Klaver proposes solutions, only he does this in the style and substance of Trump 2015-2016: say simply it's going to be better, but do not explain how or even why.)
Although I may smile when Wilders is debated politically, that Jesse attacks viciously just after speaking about positive values and about the need to listen to the opinion of the other is for me disqualifying for him, and less for the person he attacks. For example, "dan bespeelt hij de emoties van mensen met maar één doel: populair worden", "zijn kiezers terecht boos. Ze zijn als kleuters behandeld. Het is een cynische vorm van machtspolitiek bedrijven; het gaat alleen om het verkrijgen van de macht, maar wat je vervolgens met die macht doet, leg je na de verkiezingen, met een goed getimed ‘sorry-moment’, wel uit aan de kiezer.", and many, many other examples are mere cheap shots.
To conclude: this is not a memorable book. Better go and read the books Jesse Klaver cites, for example Barrack Obama's Audacity of Hope.
What I liked in this book is not invented or even summarized for the first time by Jesse Klaver. So, little positive to say about the book, other than that it draws attention to values I consider good, and the benefit (for me) of reading it in Dutch. My favorite parts:
a quotation of Zihni Özdil asking in Nederland mijn vaderland why don't white Dutch people accept that Özdil is also a [good] Dutch name? (with many connotations and asking much about the state of the Dutch samenleving by the mere fact that it seems provocative) and the positive end: "Mijn Nederland een land met zelfvertrouwen: een land waar we tegenstellingen overbruggen en ongelijkheid bestrijden, waarin we weten wat we delen in al onze verschillen. Mijn Nederland is een land waar we allemaal trots op zijn, ongeacht wie je bent, wat je gelooft, en waar je wieg stond."
Now, for the negatives.
The book starts well, but ends up being just a collection of disparate thoughts, each with shallow treatment. Jesse gives examples of social exclusion and discrimination in the Netherlands, compares technocrats (leading in the Netherlands in the 1990s) with ideologues (2000s and onwards), focuses on the state of immigration, introduces on several pages the notion of economic inequality and of inequality of chance, quotes many popular politicians (including Obama, Trump, and Wilders), quotes favorite examples from history and compares the social debate in the Netherlands with what he perceives in the US and France, defines empathy as 'putting yourself into the shows of others', and, for a significant fraction of the 59 pages, bashes political opponents (Rutte and Wilders are ambushed the most).
The cherry-picking of countries with which he tries to compare the Netherlands is not only trying to present a story favorable to Jesse. Cherry-picking works both ways, and people familiar with both the history and the current politics in the US and France (why did Jesse Klaver not also include here the other 30-ish EU countries) will be dumbfounded by the broad and overall too positive generalizations Jesse states. The US is the country of substantial debate about values, Jesse finds, but on November 9, one day after the election, Donald Trump became president-elect, voted in on a platform of among others xenophobia and bigotry. The list of counter-comments can continue.
The hard problems remain mentioned but detailed solutions are not proposed. (In true political style, solutions include elements of "let's all be friends" and "show empathy to all", but with little clarity about where the moral duty meets the economic reality, or what to do when the care for others is abused. So for me Jesse Klaver proposes solutions, only he does this in the style and substance of Trump 2015-2016: say simply it's going to be better, but do not explain how or even why.)
Although I may smile when Wilders is debated politically, that Jesse attacks viciously just after speaking about positive values and about the need to listen to the opinion of the other is for me disqualifying for him, and less for the person he attacks. For example, "dan bespeelt hij de emoties van mensen met maar één doel: populair worden", "zijn kiezers terecht boos. Ze zijn als kleuters behandeld. Het is een cynische vorm van machtspolitiek bedrijven; het gaat alleen om het verkrijgen van de macht, maar wat je vervolgens met die macht doet, leg je na de verkiezingen, met een goed getimed ‘sorry-moment’, wel uit aan de kiezer.", and many, many other examples are mere cheap shots.
To conclude: this is not a memorable book. Better go and read the books Jesse Klaver cites, for example Barrack Obama's Audacity of Hope.
March 2, 2017
Duidelijk waar hij voor staat en daar was ik naar op zoek.
February 28, 2017
Goed boek. Goed beschreven. Ik moest het gewoon lezen voor de verkiezingen. Jesse beschrijft op basis van gegronde argumenten over de mythe van de Nederlandse identiteit, het economisme en het samenhangende gebrek aan empathie. Persoonlijk vind ik dat hij zich wat te veel focust op rechtse partijen als de vvd en de pvv.
December 7, 2016
Jesse schetst een Nederland waar iedereen trots op kan zijn, een land met zelfvertrouwen, van vrijheden, van het gesprek aangaan met mensen die jouw mening niet delen. Hij hecht veel waarde aan het gesprek aangaan, naar elkaar luisteren, en elkaars meningen erkennen, zelfs al staan ze tegenover de jouwe. Hij geeft me hoop.
January 2, 2017
een uitbreiding van Jesse Klaver als persoon. het is links, progressief, maar vooral empatisch. Soms in mijn opinie teveel annekdotes en te weinig abstractie. Leest het snel uit en zet aan het denken.
January 4, 2017
Aardig essay waarin Klaver een aantal interessante thema's raakt. Wat is integratie, en hoe gaan we om met de geschiedenis. Toch voelt het vaak als een manifest tegen rechts en dat is jammer want de boodschap van empathie is er een om mee te nemen.
October 21, 2021
“Je inleven in de ander is de enige manier om ongelijkheid te bestrijden en tegenstellingen te overbruggen. Zonder empathie voor de ander blijf je tegenover elkaar staan, elk in een andere wereld.”
April 2, 2017
goed wat betreft de inhoud, maar voor mij geen page turner
Displaying 1 - 22 of 22 reviews