Ανάλυση λόγου: Κοινωνικο-φιλοσοφική θεμελίωση

by Κύρκος Δοξιάδης

Η απόπειρα για τη θεωρητική/φιλοσοφική θεμελίωση της ανάλυσης λόγου ως μεθοδολογίας των κοινωνικών επιστημών αναπόφευκτα οδηγεί στην ενασχόληση με κρίσιμα θεωρητικά ζητήματα που αναφαίνονται επιτακτικά στη σύγχρονη σκέψη. Τα περισσότερα από αυτά προκύπτουν στον λόγο του ευρύτατου και αενάως πολυδιασπώμενου διανοητικού ρεύματος που καλείται «μεταδομισμός» και που συχνά υπάρχει η τάση να συγχέεται με τον «μεταμοντερνισμό». Ένα από αυτά τα ζητήματα είναι ίσως το μόνο που δεν εμφανίζεται άμεσα -ως προς τα πρώτα του σκέλη- στο βιβλίο του Κύρκου Δοξιάδη, αν και υφέρπει στην προβληματική του απ' άκρου εις άκρον: Mε την εμφάνιση και επικράτηση του μεταδομισμού, οι όροι με τους οποίους εκφράζονται οι θεωρητικές/φιλοσοφικές διαμάχες στις κοινωνικές επιστήμες τείνουν σε τεράστιο βαθμό να επικεντρώνονται γύρω από το δίπολο ορθολογισμός/ανορθολογισμός, ή το περίπου ομόλογο αντισχετικισμός/σχετικισμός, έστω και αν δεν αποδέχονται πάντοτε οι αντιμαχόμενες τάσεις την ένταξή τους σε κάποια από τις πλευρές των διπόλων. Κρίνοντας και τα δύο διλήμματα αποπροσανατολιστικά, ο συγγραφέας επαναπροσεγγίζει ένα διακύβευμα που εδώ και πολλά χρόνια θεωρείται παρωχημένο, και που σίγουρα δεν μπορεί να αναχθεί σε κανένα από τα δυο προαναφερθέντα: ιδεαλισμός/υλισμός.

Περιεχόμενα
Προλογικό σημείωμα
Ο ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΚΕΨΗ
Η έννοια του λόγου στους Laclau και Mouffe
Λόγος και αντικειμενικότητα
Η παρέμβαση του Zizek
Ο Derrida και η έννοια της παρουσίας
Γλώσσα, γραφή, αναπαράσταση
Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΥΛΙΚΗΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑΣ
Η υλικότητα της γλώσσας
Ο λόγος και τα εκτός λόγου
Περί αναφορικότητας
Αρχαιολογία της γνώσης και ανάλυση λόγου
Οι τέσσερις άξονες
Η ΗΘΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΚΗΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑΣ
Η έννοια του υποκειμένου
Υποστασιοποίηση και αναπαράσταση
Ο Foucalt και η ελευθερία ως ηθική αξία
Ψυχανάλυση και γλωσσολογία
Επιθυμία και κατανόηση
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
Chinatown
Δύο βραβευμένες ταινίες

310 pages, Paperback

Published September 1, 2008

About the author

Ο Κύρκος Δοξιάδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955. Το 1986 πήρε διδακτορικό δίπλωμα από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Κοινωνιολογίας του Birkbeck College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Από το 1989 δίδασκε Κοινωνική Θεωρία με ειδίκευση στην Επικοινωνία στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο του απένειμε τον τίτλο του ομότιμου καθηγητή μετά την αφυπηρέτησή του το 2022.