Ύπνος και όνειρα

by Θανάσης Ντινόπουλος

Το όνειρο αναπαριστά μια μοναδική κατάσταση της συνείδησης, η οποία δημιουργείται όταν ο εγκέφαλος ενεργοποιείται ως κλειστό κύκλωμα, αποσπασμένο απο το περιβάλλον. Το όνειρο χαρακτηρίζεται κυρίως από ζωντανές οπτικές εικόνες, που ουσιαστικά αποτελούν ψευδαισθήσεις. Οι ψευδαισθήσεις, ωστόσο, αποτελόυν χαρακτηριστικό σύμπτωμα ψυχικής νόσου. Αυτό είναι το παράδοξο του ονείρου. Όλοι μας ονειρευόμαστε, όλοι μας έχουμε κατά τη διάρκεια του ονείρου ψευδαισθήσεις, αλλά δεν είμαστε ψυχικά ασθενείς.

262 pages, Paperback

Published January 1, 2016

About the author

Ο Θανάσης Ντινόπουλος είναι καθηγητής Ανατομικής και Ιστολογίας στο ΑΠΘ. Διετέλεσε πρόεδρος της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ και της Ελληνικής Εταιρίας για τις Νευροεπιστήμες και επί μια δωδεκαετία διευθυντής του Εργαστηρίου Ανατομικής και Ιστολογίας. Εκτός από Ανατομική και Ιστολογία διδάσκει το πρωτοποριακό μάθημα επιλογής «Εγκέφαλος και Tέχνη».

Reviews

[Giorgos · Rating 4 out of 5]

Ο Θανάσης Ντινόπουλος παρουσιάζει το θέμα του με τρόπο κατανοητό και σε όσους δεν γνωρίζουμε πολλά (ή τίποτε) από νευροβιολογία και δεν είμαστε ψυχίατροι ή ψυχολόγοι -που αποτελούν το πρώτο κοινό του βιβλίου αυτού. Διατρέχοντας τις παλιές (προ- ή μη-επιστημονικές) αφηγήσεις για το όνειρο ανά πολιτισμούς και θρησκείες, με λόγο που στιγμές γίνεται κατ' ανάγκην τεχνικός αλλά πάντα μεριμνά για τον μέσο αναγνώστη, κατορθώνει να ανασυγκροτήσει την προβληματική για τον ύπνο και το όνειρο, καθώς και τις λειτουργίες τους, μέσα από τα πορίσματα της νευροβιολογίας και τις προτεινόμενες θεωρίες. Έμφαση δίνεται, επομένως, στο βιολογικό υπόστρωμα όλων των σχετικών διεργασιών στον εγκέφαλο, χωρίς να υπάρχει ένα εύκολος αναγωγιστικός θετικισμός -ακόμη και οι αναφορές του Ντινόπουλου στην τέχνη (για την οποία μάς έδωσε ένα πολύ ωραίο βιβλίο νευροαισθητικής) και η εικονογράφηση του βιβλίου βοηθούν προς την κατεύθυνση αυτή. Τι είναι, λοιπόν, τα όνειρα, γιατί (αρχίσαμε να) ονειρευόμαστε, αλλά και γιατί -παρά την βιολογική και κοινωνική μας εξέλιξη- συνεχίζουμε να ονειρευόμαστε; Όποιες απαντήσεις κι αν δόθηκαν, και στο βιβλίο καταγράφονται οι σημαντικές, δεν μπορούν πλέον να αγνοούν τη νευροφυσιολογία. Το αξιοσύστατο βιβλίο του Ντινόπουλου δεν μας εξηγεί το όνειρο ("ονειροκρίτες υπήρξαν πολλοί, ερμηνεία των ονείρων καμία"), δεν μας καθησυχάζει για τον ύπνο μας (ούτε τον ξύπνο μας), αλλά τουλάχιστον μας αφήνει ποιητικά να ζούμε σε μια διαρκή συνειδησιακή ροή -με τα λόγια του Φερνάντο Πεσσόα: "δεν κοιμάμαι ποτέ: ζω και ονειρεύομαι, ή, καλύτερα, ονειρεύομαι στη ζωή και στον ύπνο, που είναι ζωή κι αυτός. Είμαι μια αδιάκοπη εναλλαγή εικόνων, με συνοχή ή δίχως συνοχή".

[Ioannis Savvas · Rating 5 out of 5]

Άλλη μία πραγματεία του Θανάση Ντινόπουλου για τον ύπνο και τα όνειρα. Μια εμπεριστατωμένη προσέγγιση, με κριτική ματιά, επιστημονική διήθηση, αλλά και αρκετά προσωπικά στοιχεία. Και βέβαια η εξελικτική εξήγηση των ονείρων είναι και πάλι απολαυστική.