Οι άνεμοι του χρόνου

by Ελένη Κ. Τσαμαδού

1453, 1999. Δύο χρονολογίες-ορόσημα. Η πρώτη σηματοδοτεί το τέλος μιας χιλιόχρονης αυτοκρατορίας, η δεύτερη το τέλος μιας χιλιετίας.


Στην Αθήνα τού σήμερα ένας δικηγόρος ακολουθεί μια μυστηριώδη καλόγρια στην πορεία της πίσω στον χρόνο και στον χώρο∙ στην Πελοπόννησο των Φράγκων και των Βυζαντινών Δεσποτών, στα σκαλαβοπάζαρα της Μπαρμπαριάς και στην Κωνσταντινούπολη του τέλους.


Παράλληλες ζωές και ιστορίες. Άρχοντες και τυχοδιώκτες, πειρατές και σκλάβοι, γυναίκες τρυφερές και πολεμιστές, σοφοί και ιερωμένοι, πατριώτες και προδότες. Έρωτες χωρίς αύριο. Χαμένα όνειρα και πατρίδες. Το ξύπνημα της ελληνικής συνείδησης, η πρώιμη αναγέννηση στον Μυστρά και η μεταλαμπάδευση της αρχαίας σοφίας στη Δύση. Όλα μπλεγμένα και δεμένα με αόρατες κλωστές στον αργαλειό του χρόνου.


Τι είναι αυτό που συνδέει την Κλαίρη της νιότης, την Ανέζα των Φράγκων, Αγνή των Ελλήνων, με την αλλόκοτη καλόγρια που θέλει να γυρίσει τον χρόνο πίσω για να αλλάξει τον ρου της Ιστορίας; Και ο δικηγόρος; Τι θα κάνει; Θα θελήσει να γυρίσει και αυτός τον χρόνο και ν’ αλλάξει κάποιες παλαιότερες αποφάσεις του ή θα επιλέξει να αφήσει τους ανέμους του χρόνου να σκορπίσουν το παρελθόν σαν φύλλα φθινοπώρου;


Ένα ιστορικό μυθιστόρημα γραμμένο με σεβασμό στην Ιστορία, που θα αγαπηθεί και θα συγκινήσει με τις αναφορές σε γνωστές και άγνωστες πτυχές της.

688 pages, Paperback

First published January 1, 2016

About the author

Η Ελένη Κ. Τσαμαδού (Eleni K. Tsamadou) σπούδασε νομικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, καθώς και International Legal Studies στο American University, Washington College of Law. Σταδιοδρόμησε ως δικηγόρος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος από το 1966 μέχρι το 2000, οπότε αποχώρησε με τον ανώτατο βαθμό ιεραρχίας. Ασχολήθηκε κυρίως με θέματα Διεθνών Συναλλαγών και Ιδιωτικοποιήσεων. Τα έτη 2000-2004 εργάστηκε ως ειδική σύμβουλος σε νομικά θέματα που άπτονταν των Υπουργείων Ανάπτυξης, και Οικονομίας και Οικονομικών. Το μυθιστόρημά της ΟΙ ΘΕΟΙ ΠΕΘΑΝΑΝ ΣΤΗ ΡΩΜΗ έχει μεταφραστεί στα γερμανικά με τον τίτλο EIN KÖNIGREICH FÜR EIN GRAB.

(Πηγή: "Εκδόσεις Ψυχογιός", 2024)

Reviews

[Skorofido Skorofido · Rating 4 out of 5]

Ένα καραγκαγκάν ιστορικό μυθιστόρημα όπου εξελίσσεται σ’εκείνη τη σκοτεινή περίοδο του Βυζαντίου και μάλιστα όταν το Βυζάντιο πνέει τα λοίσθια, την Παλαιοντολόγεια εποχή…
Παρακολουθούμε τη ζωή της Αγνής, Ανέζας, Χάνας (σαν τον Μπάμπη τον σουγιά τόσα ονόματα μαζεμένα), «μούλας» κόρης του άρχοντα Κεντυρίονα Ζαχαρία, πρώτα στην Αρκαδιά, έπειτα στη Γλαρέντζα, μετά στην Μπαρμπαριά, μετά στο Μυστρά και πάει λέγοντας μέχρι να βρεθεί στην Πόλη όταν η Πόλη πέφτει. Δίπλα της διάφοροι και πάμπολλοι μάλιστα ήρωες, άλλοι ιστορικά πρόσωπα άλλοι πρόσωπα της μυθοπλασίας, που την αγαπούν, την στέργουν, την μορφώνουν αλλά και την κακοποιούν, την προδίδουν, την εγκαταλείπουν. Απ’όλα έχει ο μπαξές.
Η μαγκιά όμως της Τσαμαδού είναι πως έγραψε ένα μυθιστόρημα για μια δύσκολη και σκοτεινή εποχή και κατάφερε να μας βάλει στο κλίμα. Κι ενώ συμβαίνουν τα πάνδεινα στην ηρωίδα (όχι άλλο κάρβουνο Θε Μου), είναι έτσι δοσμένα που δεν σε ενοχλεί καθόλου. Ναι ήταν δύσκολες εποχές, να έτσι συνέβαιναν τα πράγματα.
Καλογραμμένο, με γλώσσα στρωτή, με μπόλικη άγνωστη ιστορία… και μια ελάχιστη πινελιά μεταφυσικού, έτσι για το καλό…
Όσοι αγαπούν το ιστορικό μυθιστόρημα, πιστεύω πως θα το λατρέψουν… Έτσι κι αλλιώς, δεν έχουμε και πολλά σύγχρονα ελληνικά μυθιστορήματα για Βυζάντιο…
Κι επειδή είναι αδύνατον να αποφύγω το ‘τσιμπιματάκι’ μου, προς το τέλος τα ιστορικά ήταν too much. Ήταν θα μου πεις και τα γεγονότα που το σήκωναν αλλά μαζί με την Πόλη «εάλω και το σκορόφιδον».
Ένα 8.8/10

Υ.Γ. Αν λατρεύω τα βιβλία είναι γιατί λατρεύω να μαθαίνω… Υπήρχε λέει δασμός το «κομμέρκιον» για τα εμπορικά πλοία… Και τσουπ! Μου’ρχεται στο νου το λατινογενές commerce!!!

http://skorofido.blogspot.gr/2016/11/...

[Γιώτα Παπαδημακοπούλου · Rating 5 out of 5]

Τα ιστορικά μυθιστορήματα δεν είναι από τα πλέον αγαπημένα μου, ωστόσο αναγνωρίζω την δυσκολία που έχουν κατά την συγγραφή τους. Δεν είναι εύκολο για έναν δημιουργό, να γράψει ένα βιβλίο το οποίο θα παντρεύει άρτια, διατηρώντας τις απαραίτητες ισορροπίες, ανάμεσα στην Ιστορία και την μυθιστορία. Πριν να προχωρήσει στην συγγραφή του, οφείλει να έχει μελετήσει πάρα πολύ καλά την εποχή στην οποία θα τοποθετήσει τη δράση του, αλλά και να έχει κάνει ενδελεχή και σχολαστική έρευνα, εφόσον σκοπεύει να χρησιμοποιήσει ιστορικές αναφορές, μα και πρόσωπα, εντάσσοντάς τα στον βασικό άξονα της πλοκής τους, γύρω από τον οποίο και θα περιστρέφεται η πλοκή του. Μα πάνω απ' όλα, απαιτείται μεγάλη δεξιοτεχνία και εξαιρετική ψυχραιμία από τον ίδιο τον συγγραφέα, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του, και η κυρία Τσαμαδού με το "Οι άνεμοι του χρόνου", αποδεικνύει περίτρανα πως διαθέτει όλα τα παραπάνω, πετυχαίνοντας απόλυτα τον στόχο της.

Αρχές του 15ου αιώνα και στην Πελοπόννησο, γεννιέται το νόθο παιδί του τελευταίου Φράγκου πρίγκιπα της Αχαΐας, του Κεντυρίωνα Ασάν Ζαχαρία, καρπός της σχέσης τους με την Ειρήνη, Ελληνίδα αριστοκρατικής καταγωγής της περιοχής, η οποία θα χαθεί πρόωρα από τη ζωή. Ο θάνατός της θ' αλλάξει το πεπρωμένο της ζωής της μικρής Ανέζας, η οποία θα βρεθεί να μαθητεύει δίπλα σε μια γριά μάγισσα, από την οποία θα μάθει την τέχνη των βοτάνων και της θεραπευτικής, την οποία η ίδια θ' αξιοποιήσει σ' όλη τη μετέπειτα ζωή της. Μια ζωή που διόλου εύκολη δεν θ' αποδειχτεί, με την Ανέζα να βρίσκεται από την πατρίδα της, την Πελοπόννησο των Φράγκων και των Βυζαντινών Δεσποτών, στα σκαλαβοπάζαρα της Μπαρμπαριάς, θύμα πειρατών, και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη όπου θα γνωρίσει και τον μεγάλο έρωτα, λίγο πριν αυτή χαθεί στα άδυτα της Ιστορίας και μείνει μοναχά μια ανάμνηση των ένδοξων καιρών της.

Το ιστορικό κομμάτι της αφήγησης τοποθετείται στα Βυζαντινά χρόνια, λίγο πριν και μέχρι και την πτώση της τεράστιας αυτής Αυτοκρατορίας. Οι αναφορές σε γεγονότα και πρόσωπα της εποχής -με κάποια από τα τελευταία, όντας παρεξηγημένα, ίσως, από την ίδια την Ιστορία, να παρουσιάζονται μέσα από το πρίσμα μιας άλλης οπτικής που δεν είχαμε σκεφτεί- είναι πάρα πολλές, και όχι μόνο είναι δύσκολο να τις αναλύσουμε μέσα σ' ένα κείμενο μερικών γραμμών, αλλά ίσως και να ήταν κάπως άτοπο να το κάνουμε, και σε αυτό συμβάλλει ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο η συγγραφέας έχει τοποθετήσει, αναλύσει και αξιοποιήσει όλα αυτά, μέσα στην ιστορία της. Μα κυρίως, η κυρία Τσαμαδού έχει επιτύχει να ζωντανέψει, άψογα, μία από τις πιο δύσκολες, επώδυνες και σκοτεινές περιόδους της Ιστορίας μας, βάζοντάς μας στο κλίμα, μα και στο σωστό συναίσθημα που ουσιαστικά οφείλει να έχει κάθε αναγνώστης που επιλέγει να διαβάσει την ιστορία αυτή.

Μπορεί οι περιπέτειες της Ανέζας στην πορεία της ζωής της να διακρίνονται από κάποια στοιχεία υπερβολής, με το σκεπτικό πως δεν είναι δυνατόν να έχουν συμβεί τόσα δεινά σ' έναν και μόνο άνθρωπο, όμως αν το σκεφτούμε καλύτερα, κι αν αναλογιστούμε και τα δύσκολα εκείνα χρόνια, θα δούμε πως όλα είναι πιθανά. Άλλωστε, η ζωή, είναι παράξενη και καμιά φορά γράφει τα πιο τρελά σενάρια, κυρίως για εκείνους που μπορούν να τ' αντέξουν. Και σε όλα αυτά συμβάλλει τα πλείστα η γραφή της κυρίας Τσαμαδού που είναι εξαιρετική. Είναι απόλυτα εμφανές πως έχει μοναδικό ταλέντο στο να χειρίζεται την ελληνική γλώσσα, ενώ παράλληλα καταφέρνει να διατηρήσει μια σταθερή ροή στην αφήγηση των γεγονότων, τα οποία οδηγούνται σταδιακά στην απόλυτη, συγκινητική κορύφωσή τους, με την αυλαία να πέφτει μαζί με την Πόλη, μια ιστορία που από μόνη της είναι ικανή να φέρει δάκρυα στα μάτια μας, πόσο μάλλον σε περιπτώσεις όπως η συγκεκριμένη, που οι τελευταίες ώρες ζωντανεύουν άκρως παραστατικά και ρεαλιστικά, μπροστά στα μάτια μας.

"Οι άνεμοι του χρόνου" είναι από τα βιβλία εκείνα που καταφέρνουν να αιχμαλωτίσουν τον αναγνώστη. Μπορεί η ανάγνωσή τους να μην είναι εύκολη, αλλά δεν νομίζω πως αυτός ήταν και ο σκοπός της κυρίας Τσαμαδού. Από την πρώτη μέχρι και την τελευταία σελίδα, το βιβλίο καταφέρνει να σε καθηλώσει και να σε παρασύρει μαζί του σε μια χρονική δίνη, ταξιδεύοντάς σε σ' ένα παρελθόν -που με κβαντικό, ελαφρώς μεταφυσικό τρόπο, συνδέεται με το παρόν- με το οποίο είναι δύσκολο να μην ταυτιστείς, γιατί οι ήρωες που γνωρίζεις μέσα από το ταξίδι αυτό, έχουν κάτι από σένα, είναι εκείνοι που, έμμεσα ή άμεσα, έχουν τροφοδοτήσει τη δική σου γραμμή αίματος, συγγενεύεις ουσιαστικά μαζί τους, και η συγκίνηση έρχεται από μόνη της, επιτυγχάνοντας ν' αγγίξει και τις πιο σκληρές καρδιές. Από τα λογοτεχνικά εκείνα έργα που δεν έχουν σκοπό να ψυχαγωγήσουν αλλά να διδάξουν, να προβληματίσουν, να σε κάνουν να νιώσεις και να σκεφτείς λίγο περισσότερο. Από τα βιβλία εκείνα που όχι μόνο αξίζουν, αλλά πρέπει να διαβαστούν.

[Anastasia Kay · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετική η Τσαμαδού,όπως πάντα, με πλούσιο ιστορικό υλικό(αν και ίσως λίγο παραπάνω από όσο θα ήθελα κάποιες στιγμές)και με όμορφα πλεγμένη ιστορία....η δε άλωση της Πόλης καρέ-καρέ είναι το ιδανικό κλείσιμο του βιβλίου,ενώ ο Μυστράς,ο κύριος πρωταγωνιστής, ζωντανεύει μοναδικά μέσα στις σελίδες του....

[Spyridoula · Rating 4 out of 5]

Πριν δυο μέρες έκλεισα το βιβλίο και έρχονται στιγμές μέσα στην ημέρα που το μυαλό γυρνά στις σελίδες του, στην ιστορία της πολύπαθης Ανέζας, στην καστροπολιτεία του Μυστρά, στους Παλαιολόγους, στην Άλωση της Πόλης των πόλεων...στα λάθη που ανά τους αιώνες επαναλαμβάνει τούτο το δικό μας γένος και στις οδυνηρές συνέπειες που οι αποφάσεις του το οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια!
Ένα άρτιο ιστορικό μυθιστόρημα, που πάρα ταύτα δεν "μπουκώνει" τον αναγνώστη με τα ιστορικά γεγονότα, καθώς η ιστορία κυλάει όμορφα πλάι στην μυθοπλασία και όχι εις βάρος της! Η αλήθεια βέβαια είναι πως οι εκτενείς αναφορές στον Πλήθωνα, τον Βησσαρίωνα και τις διδασκαλίες τους, προσωπικά με κούρασαν και σε κάποια σημεία τις βρήκα ελαφρώς αταίριαστες και ως ένα βαθμό ένιωσα πως η συγγραφέας ήθελε να δείξει την πολυετή έρευνα που είχε κάνει και ίσως την αδυναμία της στα δυο αυτά ιστορικά πρόσωπα!
Μου άρεσε ιδιαίτερα η χρονική περίοδος που η Τσαμαδού επιλέγει να εντάξει τους ήρωες και τη ζωή τους, καθώς αγαπώ την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κωνσταντινούπολη και υπάρχουν ελάχιστα ελληνικά μυθιστορήματα που κινούνται χρονικά σ' αυτήν. Ειδικά η εκτενής αναφορά στον Μυστρά και την δυναστεία των Παλαιολόγων που προσπαθούν με κάθε τρόπο να διαφυλάξουν τ�� ελληνικό γένος και την χριστιανική πίστη, παρά τις αντίξοες συνθήκες είναι ενδεικτική!
Τα γεγονότα που διαδραματίζονται κατά την Άλωση είναι συγκλονιστικά! Όσες φορές και αν διαβάσει κανείς τα ιστορικά στοιχεία που καλύπτουν τις μαύρες εκείνες ημέρες δεν μένει ασυγκίνητος! Οι οιωνοί που προηγήθηκαν, η κατάνυξη που δημιουργούν οι λιτανείες των εικόνων μέσα στην πολιορκημένη Βασιλεύουσα και στα τείχη της, η κατάσταση που επικρατεί, οι σκέψεις και τα συναισθήματα των πολιορκημένων, οι υπεράνθρωπες προσπάθειες των υπερασπιστών της και από την άλλη μεριά το στρατόπεδο του Μωάμεθ μέσα σε κλίμα γενικού ενθουσιασμού και έκστασης μπροστά σε μια πιθανότητα λεηλασίας και επιτυχίας της μάχης!
Και συγκλονιστικότερος όλων ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο τελευταίος Αυτοκράτορας του Βυζαντίου, που πέφτει ηρωικά με δάκρυα στα μάτια, υπερασπιζόμενος το μεγαλύτερο όνειρο του γένους των Ελλήνων και μαζί την δική του Πόλη..
Ο τρόπος που στο τέλος του βιβλίου επιλέγει η Τσαμαδού να εντάξει το "εύρημα" της καλόγριας που ξετυλίγει το κουβάρι της ζωής της Ανέζας, δεν με άφησε με τις καλύτερες εντυπώσεις!
Εντούτοις είναι ένα πολύ προσεγμένο ιστορικό μυθιστόρημα με πλοκή που ρέει απρόσκοπτα, χωρίς κενά και ασύνδετα σημεία! Αξίζει να διαβαστεί χωρίς αμφιβολία!

[Bookish Bluestocking · Rating 4 out of 5]

Τι εξαιρετικό βιβλίο ήταν αυτό και πόσο με απορρόφησε στον κόσμο του! Δεν θα πω σελίδες γιατί η ιστορία σε ρουφούσε και σε έκανε θεατή - συμμέτοχο των δεινών, της χαράς, του πάθους, του σπαραγμού, της όλης ζωής της Αννέζας. Όταν άρχισα να διαβαζω το βιβλίο με ξένισε λίγο η καλόγρια και ο δικηγόρος, θα μπορούσε να βρει άλλον τρόπο να δέσει παρόν και παρελθόν. Αυτή η υποτίθεται συνέχεια και αλληλεπίδραση χωροχρόνου δεν με ενθουσίασε σαν συγγραφικό τέχνασμα αλλά ήταν το μόνο μείον. Μου άρεσε που διάβασα και ξαναθυμήθηκα τη Φραγκοκρατία, τους Δεσποτάδες του Μωριά (και η λέξη μόνο έχει συγκινητικές αντηχήσεις) και ήταν συγκλονιστικό το τελευταίο κομμάτι που περιέγραφε την προετοιμασία για την επερχόμενη πολιορκία των Τούρκων. Αισθανόμουν σαν να έβλεπα ένα εκτροχιασμένο τρένο να τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και να μην μπορεί να σταματήσει και εμείς οι αναγνώστες ως θεατές να είμαστε ανήμποροι να αντιδράσουμε.
Η ιστορική έρευνα και τα γεγονότα ως συνήθως είναι ακριβέστατα, η περιγραφή της εποχής και της περιρρέουσας ατμόσφαιρας γοητευτική, οι χαρακτήρες αληθινοί, με σάρκα και οστά. τελειώνοντας θα πω ότι δεν διάβασα αυτό το βιβλίο, το έζησα και είναι από τα καλύτερα που έχω διαβάσει τελευταίως.

[Evdoxia Kolydaki · Rating 5 out of 5]

Και αν υπήρχαν δέκα αστεράκια, δέκα θα έβαζα...ένα από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που διάβασα φέτος, και, τουλάχιστον απ' όσο θυμάμαι, από τα ελάχιστα που χρονικά τοποθετούνται στα ταραγμένα χρόνια πριν από την Αλωση, στον ελλαδικό χώρο, και συγκεκριμένα στο Δεσποτάτο του Μυστρά και στην ευρύτερη περιφέρεια της Πελοποννήσου, όταν οι Παλαιολόγοι, προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να διαφυλάξουν την ελληνικότητα και τη συνέχεια του γένους, μέσα από τις συμπληγάδες της οθωμανικής απειλής που πλησίαζε και της αδιαφορίας των Δυτικών που εθελοτυφλούσαν. Η αφήγηση ξεκινά με τη συνάντηση στο σήμερα, της αδελφής Θεοπίστης και του Κωνσταντίνου Χρυσοβέργη, των οποίων οι ζωές αρχικά φαίνεται να μην τέμνονται πουθενά, τουλάχιστον, λόγω συνθηκών που αφορούν το χωροχρόνο της πραγματικής τους διαβίωσης, ωστόσο με την εξέλιξη της πλοκής έως την κορύφωση της, διαφαίνεται η άρρηκτη σύνδεσή τους δια μέσω των αιώνων και των ιστορικών συγκυριών, με τη συνδρομή των "ανέμων του χρόνου". Είναι πολλά τα χαρίσματα του συγκεκριμένου βιβλίου και δεν περιορίζονται μόνο στον αριστοτεχνικό συνδυασμό ιστορίας και μυθοπλασίας, στην ακριβή και λιτή αναπαράσταση του κοινωνικού περιβάλλοντος εκείνης της εποχής, όχι μόνο στον Μυστρά, αλλά και στις περιοχές που αποτελούσαν "φραγκικές" κτήσεις, ακόμα και στην Μπαρμπαριά, με τα ήθη, τα έθιμα, τις συνήθειες, τις προκαταλήψεις, τα στερεότυπα, την ανθρώπινη εκμετάλλευση, τις αντιπαλότητες μεταξύ των εκάστοτε ηγεμόνων, τον συνεχή αγώνα επιβίωσης για τους μη έχοντες εκείνης της εποχής και επικράτησης δια της απόκτησης περισσότερης εξουσίας για τους κρατούντες. Η σκιαγράφηση των συγγραφικών χαρακτήρων είναι εξαιρετικά επιτυχής και καθιστά την αφήγηση όχι απλώς ρέουσα με φυσικό τρόπο, αλλά εξόχως ελκυστική. Είναι δε σαφές, ακόμα και αν δεν κοίταγα μέρος της βιβλιογραφίας στην οποία ανέτρεξε η κ. Τσαμαδού, ότι η έρευνα και η αναζήτηση είτε πρωτογενών πηγών είτε ιστορικών κειμένων και μελετών με θέμα την συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ήταν ιδιαιτέρως ενδελεχής και εμβριθής, ίσως και λόγω ...επαγγέλματος που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος σε γεγονότα και στοιχεία. Το ιστορικό υπόβαθρο του βιβλίου, τελεί σε πλήρη αρμονία και ισορροπία με την συγγραφική σύλληψη, και η δημιουργός του θέτει τα πρόσωπα που διαδραματίζουν καίριο ρόλο από την αρχή έως το τέλος, δίπλα σε κορυφαίες προσωπικότητες, που φέρουν ιδιαίτερο "βάρος" και αναμφισβήτητα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της μακραίωνης ελληνικής ιστορίας. Ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος που αποτελεί θρύλο για την ιστορία και την παράδοσή μας, τον οποίο ωστόσο, μέσω της αφήγησης και της μυθοπλασίας, η συγγραφέας πιστή στις πηγές της, δεν αρκείται στην εξιδανίκευση του και το τραγικό του τέλος το 1453, αλλά μας παρουσιάζει σταδιακά την πορεία του, από τα χρόνια που έστεκε αρωγός στον αδελφό του Ιωάννη Παλαιολόγο έως την ανάδειξή του στον αυτοκρατορικό θρόνο, ο Γεώργιος Γεμιστός (Πλήθων), που δεν δίστασε, σε χρόνους χαλεπούς, να αναδείξει και να υποστηρίξει σθεναρά τις φιλοσοφικές του θέσεις, για την ελληνικότητα του Βυζαντίου, με τον συγκερασμό της πλατωνικής διδασκαλίας και του χριστιανισμού ως ακρογωνιαίου λίθου της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ο Βησσαρίων, ο φωτισμένος ιερομόναχος, που ξεκίνησε από τον Μυστρά, για να καταλήξει στη Δύση, "θύμα" της επιφυλακτικότητας, της καχυποψίας, του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας που επικράτησαν εν ονόματι της διατήρησης ακέραιης της ορθόδοξης πίστης, την κρίσιμη περίοδο της αναζήτησης συμμάχων από το παρηκμασμένο Βυζάντιο και εν μέσω του διχασμού "ενωτικών" και "ανθενωτικών" (η διαχρονική εθνική μας "μάστιγα") και ο Γεώργιος Γεννάδιος, πολέμιος της "ένωσης" των δύο εκκλησιών και εν συνεχεία πρώτος Πατριάρχης μετά την Αλωση, χωρίς να παραλείπονται οι αναφορές στους Λατίνους, στους Γενουάτες, στους Βενετούς και στους Οθωμανούς. Επομένως, όχι απλώς συνιστώ ανεπιφύλακτα το συγκεκριμένο βιβλίο, αλλά κατέληξα, ότι άξιζε τον κόπο να αναμένω (μιλώντας πάντα προσωπικά) επί τρία έτη, το νέο δημιούργημα της κ. Τσαμαδού, τους "Ανέμους του Χρόνου" να με παρασύρουν, να με γοητεύσουν και να με συγκινήσουν.

[Georgette Nanou · Rating 5 out of 5]

https://georgette60.blogspot.com/2020...

Οι Άνεμοι έχουν ονόματα ,όπως Βοριάς,Νοτιάς,Γαρμπής,Σορόκος,Πουνέντες,Μαίστρος και πολλά άλλα όπου ο καθένας έχει τον δικό του ψίθυρο..Εδώ όμως στο συγκεκριμένο βιβλίο οι Άνεμοι (δεν είναι ένας) είναι του Χρόνου και οι ψίθυροί του μας ταξιδεύουν σε μια δύσκολη και σκοτεινή εποχή με ίντριγκες,μηχανορραφίες,,αντιζηλίες,κυριαρχία εξουσίας ,εμφύλιοι αλλά και έναν απέραντο πολιτισμό σ’ένα μεγάλο κράτος.Αυτό του ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ.Μια πολυπολιτισμική αυτοκρατορία εθνών και λαών με κυρίαρχο το Ελληνικό πνεύμα.
Η συγγραφέας κινείται σ’ένα καθορισμένο ιστορικό πλαίσιο χαρίζοντας μας ένα ιστορικό μυθιστόρημα που έχει μελετήσει αρκετά την εποχή που διαδραματίζεται με σχολαστική έρευνα από διάφορες ιστορικές πηγές και μελέτες ώστε πρώτα η ίδια να κατανοήσει μια δύσκολη περίοδο και που τελικά το καθιστά ένα εξαιρετικό και άρτιο ανάγνωσμα και όχι ανεξέλικτο και γραμμένο με σεβασμό στον αναγνώστη,έχοντας την αφηγηματική δεινότητα,ακλόνητη και ενδιαφέρουσα πλοκή- ανατροπή,πλούσια γλώσσα,γλαφυρό ύφος.Έχει συνδυάσει με δεξιοτεχνία ρεαλιστικά και ιστορικά γεγονότα και καταστάσεις μέσα στην πραγματική ιστορία όπως π.χ. η επινόηση ενός έρωτα Αννέζας με Χρυσοβέργη.Καταφέρνει ιστορικά πρόσωπα να διατάσσονται αρμονικά με φανταστικά και είναι με τόσο φυσιολογικό τρόπο που δεν καταλαβαίνεις την διαφορά.Μια αρμονία και όμορφα πλεγμένη Ιστορίας –μύθου με διεξοδικά κομμάτια σε γεγονότα εκείνης της εποχής με άψογες περιγραφές που ο αναγνώστης νομίζει ότι είναι παρών.
Η πλοκή ξεκινά με μεταφυσικά στοιχεία και μετά γίνεται η σύνδεση χρόνου-χώρου-παρελθόν-παρόν ��που βεβαίως κυριαρχεί το παρελθόν.Ηρωίδα η Αννέζα ένα φανταστικό πρόσωπο που διδάχθηκε την πρακτική ιατρική από παιδική ηλικία και που γίνεται αυτόπτης μάρτυρας στον χρόνο και τόπο της Ιστορίας ζώντας και την Ιστορική πολιορκία και άλωση της Πόλης.Ακολουθεί την μοίρα της και η οποία έζησε αθέατη στα πρώτα χρόνια αλλά ενεργή στα τελευταία χρόνια της Βυζαντικής Αυτοκρατορίας.Μεγάλη η πορεία της Μυστράς-Γλαρέντζα-Μπαρμπαριά-Πάτρα-Λεόντιον-Κωνσταντινούπολη όπου η ζωή της ανταμώνεται με Ιστορικά πρόσωπα όπως θεολόγοι εποχής,Πνευματικούς φιλοσόφους,Πλήθωνας,Βησσαρίων,Σχολάριος,Αντιπαλότητες Δεσποτάτων Παλαιολόγων,Εβραίους,γιατρούς,Κλεόπα αυτοκράτειρα και πολλούς άλλους.
Χαρακτηριστικό εκείνης της εποχής οι ακραίες κοινωνικές και θρησκευτικές διακρίσεις,βιασμοί,εκμεταλλεύσεις,σκλαβιά,καταδυνάστευση,φόβος,κατακραυγή,εξεγέρσεις,ακρωτηριασμοί,δολοφονίες.Και επίσης η μοίρα των γυναικών είτε ήταν έρμαια των ισχυρών και δη οι φτωχές είτε άβουλα πιόνια των αρχόντων οι πλούσιες και αρχόντισσες.
Εν κατακλείδι είναι ένα όμορφο και αξιόλογο βιβλίο άξιο θαυμασμού και ενδιαφέροντος που αξίζει να διαβαστεί,ιδίως από κάποιους που ενδιαφέρονται για την συγκεκριμένη περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας. Δεν έχω να πω κάτι παραπάνω, νομίζω ότι όλα θα τα πει η ανάγνωση του βιβλίου.