با کاروان حله

by عبدالحسین زرین‌کوب

نقد ادبی

First published January 1, 1964

About the author

Abdolhossein Zarinkoob
He was born on March 19, 1923, in Borujerd, Iran, received his PhD from Tehran University in 1955 under the supervision of Badiozzaman Forouzanfar, and held faculty positions at universities such as Oxford University, Sorbonne, and Princeton University, among many others.

Because of his pioneering works on Iranian literature, literary criticism and comparative literature, he is considered the father of modern Persian literature.

Reviews

[MaSuMeH · Rating 3 out of 5]

من از ادبیات عاشق تاریخ ادبیاتش بودم و روایتهای تاریخی آمیخته با عجایب زمان. با کاروان حله گردشی در تاریخ ادبیات بود همراه با نقد ادیبی گرانقدر به کار شاعران بزرگ این دیار.کتاب خوبی بود. دوستش داشتم.

دی ماه 94-ژانویه 2016

[Arash · Rating 4 out of 5]

مجموعه مقالاتی که دکتر زرین کوب درباره شاعران مهم فارسی نوشته اند، هرکدام مختصری از زندگی و اتمسفر فرهنگی محیط همان شاعر، خط فکری و ذهنی کلی و متخصری از جهان بینی شاعر را بیان کرده، با قلم وزین و همیشه فاخر استاد که معرف حضور هست.
در مقدمه گفته شده بود که سعی شده نقد باشه و نه ستایش و مداحی، حالا اینکه این سعی چقدر واقعا محقق شده بماند، جاهایی هم هست که بیشتر مصلحت اندیشانه و کمتر واقعیت جویانه است. مثلا درمورد خیام و طرز تفکر و باور های مذهبی اش، اصراری که استاد به تبرئه خیام از "انگ احتمالی بی اعتقادی و شک " دارند واقعا جالب توجه هست و چنین مواردی در هر اثری که باشه برای اعتبار و صحت بقیه متن ، یه امتیاز منفیه.

[Ali · Rating 2 out of 5]

عبدالحسین زرین کوب، از انگشت شمار دست به قلمان بود، که در زمینه ی نقد ادبی، چه نقد کهن فارسی و چه نقد امروز، دستی داشت، و پرت و پلاگو نبود. اگرچه زرین کوب را باید از زمره ی نقادان کلاسیک بشمار آورد، اما دو جلد نقد ادبی نشان می دهد که زرین کوب درسش را خوب خوانده و محضا لله منتقد و نویسنده نشده است.

[Mohammad Pharhangian · Rating 4 out of 5]

دیروز تموش کردم، امروز هم دوباره خوندم، فردا هم دوباره میخونمش

[میثم موسوی نسیم‌آبادی · Rating 4 out of 5]

کتاب «با کاروان حُلّه»، اثری در نقد شاعران نامدار ایرانی از رودکی تا ملک‌الشعرای بهار است. این کتاب، که بیش از نیمی از شاعران آن از خطّۀ خراسان است، توسط دکتر عبدالحسین زرین‌کوب نگاشته شده است.

زرین‌کوب اکثر شاعران را ستایشگر پادشاهان معرفی نموده و انوری را پیامبر ستایشگران و فرخی و سنایی را از چاپلوسان درگاه سلطان دانسته است که جز کام و نام به چیزی نیندیشیده و بیشتر عمر را به دریوزگی گذرانیده‌اند (زرین‌کوب، ۱۳۵۵: ۳۱-۱۲۴-۱۳۳-۱۴۷). او فردوسی را نیز باآن‌که فردی پاکیزه‌خو و مبرا از چاپلوسی و دروغ و الفاظ زشت شمرده و شاهنامه را مهم‌ترین سند عظمت زبان فارسی و روشن‌ترین گواه شکوه فرهنگ و تمدن ایران کهن دانسته است، بااین‌حال، فردوسی، این محب و معتقد به اولاد علی را به‌سبب فقر دوران پیری از ستایشگران محمود غزنوی معرفی می‌کند که شاهنامه را به نام او کرد (همان: ۱۴ الی۱۷).
زرین‌کوب در قافلۀ لباس‌داران، به بی‌بندوباری و عیاشی بسیاری از شاعران در دوران جوانی اشاره کرده و از عشق انحرافی فرخی و سنایی و صائب به پسران زیبا پرده برداشته است (همان: ۲۷-۱۲۵-۱۳۳-۳۰۵). چنان‌که متذکر اشعار صائب تبریزی در وصف تریاک و قلیان و شراب شده است و به نقل از او می‌نویسد: اگر به شوق کشیدن قلیان نباشد چرا کسی از خواب سَر بَردارد (همان: ۳۰۵).
این مورّخ و پژوهشگر توانمند بروجردی، در ادامۀ این کتاب، از خیام و حافظ به بزرگی یاد کرده است و ضمن مطالبی دقیق و خواندنی می‌آورد:

هرگز صحبت این پیر نومیدِ بی‌باک را ترک نکرده‌ام. هرچه از عمر این دوستی می‌گذرد عظمت و بزرگی خیام را بیشتر حس می‌کنم اما هنوز بعد از بیست ‌سال او را بدرست نشناخته‌ام... رندی که از تمام قیدها و بندها فارغ بود و در آن دورۀ تعصّب و ریا زهرۀ آن را داشت که نه کفر و نه اسلام نه دنیا و نه دین داشته باشد و بالاتر از این‌ها نه حق نه حقیقت نه شریعت نه یقین را قبول کند ناچار مردی عادی نبود (همان: ۹۹-۱۰۰-۱۱۰). پیام او چیست؟ پیام مردی‌ست که همه‌چیز را دیده و همه‌چیز را شناخته و آزموده است و با این‌همه جز نومیدی و بی‌سرانجامی و جز شک و تردید هیچ نیافته است (همان: ۱۱۷).
حافظ برای فراموشی، برای رهایی، برای شستن درد و اندوه بی‌پایان و برای آسودگی همچون خیام به شراب روی می‌آورد... اندیشه و احساس او درخور شعر عصر ماست، درخور شعر هر عصر است. مثل یک فیلسوف ارزش عقل و علم را به میزان نقد می‌سنجد و همچون یک عارف دل‌آگاه قدر اشراق و شهود را درست درک می‌کند. مثل خیام و مثل مولوی... معتقد است وقتی انسان در مقابل تقدیر چاره‌یی جز تسلیم و رضا ندارد، چرا از سرنوشت خویش بنالیم. شرط عقل آنست که در چنین حالی انسان هرچه در پیمانه‌اش ریخته‌اند بگیرد و سَر بکشد و آن را عین الطاف بشمرد... همان شک و تردید که فلسفۀ خیام و ابوالعلاء معری را خشک و خشن کرده است، فکر حافظ را لطف و طراوت بخشیده است (همان: ۲۸۲-۲۸۳). دیوان حافظ سراسر سرودِ عشق و مستی است (همان: ۲۷۱).

منبع:

_ زرین‌کوب، عبدالحسین، ۱۳۵۵، با کاروان حله، تهران، جاویدان.

[Morteza · Rating 5 out of 5]

هر چی درباره ی این کتاب بگم بازم کمه،پس بهتره خودتون بخونید تا متوجه بشید

[Taha0527]

نقدی روایی از فضلای ادب ایران. نیاز به توصیف هم نداره

[Massih]

زرین کوب از بزرگترین ادیبان و منتقدان قرن بیستم ایران بود. یادش گرای

[بهمن · Rating 5 out of 5]

کتابی در مورد شاعران و سخنوران و نویسندگان بزرگ ایران و شرح حال و زندگی آنها