De Tweede Wereldoorlog staat centraal in deel twee van de monumentale biografie van koningin Wilhelmina. In de vijf jaar van haar ballingschap in Engeland beleefde zij de somberste en mooiste uren van haar lange regering. In Londen was zij de stem van het vrije en strijdende Nederland, de moeder van de Engelandvaarders, maar ook de kampioen van een politiek vernieuwingsstreven dat haar met het kabinet in hevig conflict bracht.Wilhelmina deed van deze bewogen jaren verslag in talloze brieven aan prinses Juliana in Canada. Die brieven worden hier voor het eerst gepubliceerd, naast andere stukken uit haar persoonlijk archief waartoe Cees Fasseur als eerste onbeperkt toegang tot had.Ook de periode tussen de wereldoorlogen komt tot leven. Wilehlmina's zoektocht naar een geschikte huwelijkspartner voor haar dochter, de geldzorgen van prins Hendrik, haar reizen en politieke bemoeienissen, worden meeslepend verteld. Helder, diepgravend, gedetailleerd en tegelijk panoramisch wordt het beeld van deze vorstin en haar tijd geschetst.
In dit tweede deel van de biografie van Wilhelmina ligt het accent op de oorlogsjaren toen zij in Londen verbleef na haar vertrek uit Nederland aan het begin van de oorlog. Het is een beeld van een strijdvaardige vrouw met ook wel eigengereide trekken. Haar schoonzoon prins Bernhard kreeg bij haar een plek toegedacht als naoorlogs opperbevelhebber, in strijd met democratische beginselen. Ze dweepte met ‘vernieuwing’ . Af en toe irriteert Fasseur met zijn weinig kritische en wat serviele opstelling ten opzichte van het koningshuis. Hij was de officiële biograaf die exclusief toegang had tot het Koninklijk archief, een aanvechtbaar privilege dat Beatrix hem toekende. Wilhelmina was heel anders dan Willem Alexander nu een vorstin met veel macht en invloed. Als een minister haar niet beviel probeerde ze die weg te werken.
Deel 1 van de biografie van Fasseur over Wilhelmina heb ik even laten zitten, maar dit tweede deel trok mij wél vanwege haar rol tijdens WO II.
Fasseur heeft voor zijn onderzoek grote privileges gekregen van toenmalig koningin Beatrix en dat heeft hem kennelijk bezwaard, gezien de fluwelen handschoenen die van de pagina's druipen.
Het boek begint tamelijk saai met vooroorlogs gedoe op politiek gebied en zaken over de familie. Wanneer Wilhelmina eenmaal in Londen zit (Fasseur doet het voorkomen alsof de koningin een soort van gekidnapt werd door de Engelsen) wordt het interessanter.
We leren de vorstin kennen als een eigenzinnig type dat nogal nurks en bot kon doen tegen mensen in haar omgeving. Als er leden van het kabinet waren die haar niet bevielen probeerde zij die weg te werken. En soms lukte dat ook. Later in het boek onthult Fasseur dat Wilhelmina al in het begin van haar regeerperiode plannen had om veel meer macht naar zich toe te trekken. Die kans heeft ze gelukkig nooit ten volle gekregen.
Wilhelmina: Krijgshaftig in een vormeloze jas is een goede biografie geschreven door Cees Fasseur over koningin Wilhelmina tijdens de jaren 1930 en de Tweede Wereldoorlog. Het is een mooi onderbouwd boek!
Beviel me beter dan deel 1, wellicht ook door de interessante beschrijving van WOII, die vormend blijken te zijn voor het beeld dat ik van Wilhelmina heb.