Grensconflicten

Ptuui's, Mensen en Zassonen #1

by Gerben Hellinga Jr

De Mensheid weet nu dat er Anderlingen in het universum zijn. Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat de Anderlingen ook weten dat de Mensheid er is en dat ze geen reden zien de mensen niet uit te roeien.

192 pages, Paperback

First published November 15, 2011

About the author

Gerben Hellinga jr. (Zaltbommel, 12 december 1938, echte naam Gerben Graddesz Hellinga) is een Nederlands schrijver en de neef van de schrijver en toneelcriticus Gerben Hellinga.

Hoewel Hellinga geboren werd in Zaltbommel, groeide hij voornamelijk op in Amsterdam, waarnaartoe zijn familie na de Tweede Wereldoorlog verhuisde. Zijn familie zou men met alle recht een schrijversgeslacht kunnen noemen: zijn grootouders, zijn vader en zijn twee ooms zijn allemaal schrijver geweest.

Toch begon Hellinga pas later aan zijn literaire carrière. Eerst studeerde hij medicijnen in Amsterdam en Rotterdam. In 1975 studeerde hij af en werd hij psychiater. In 1978 promoveerde hij op een studie van de Oostenrijkse psycholoog en psychiater Alfred Adler.

Zijn eerste experimenten op literair gebied waren rampzalig, maar hij gaf niet op. In 1985 won hij de King Kong Award (de voorloper van de Paul Harland Prijs). In 1986 werd zijn eerste roman gepubliceerd, Coriolis, de stormplaneet (sciencefictionjeugdboek). Dit boek ontving een 'Vlag en Wimpel' tijdens de Griffel-uitreikingen. Later heeft hij nog zeven sciencefictionromans voor jongeren en volwassenen geschreven.

In 1998 werd hij voltijdschrijver. Ondertussen ging hij over van sciencefiction naar historische romans. Hij heeft een reeks jeugdboeken geschreven over de Amerikaanse geschiedenis. Ook schreef hij vakliteratuur en kwam in 1999 het boek Lastige lieden: een inleiding over persoonlijkheidsstoornissen uit.

Sinds 2006 publiceerde Hellinga een aantal boeken over de geschiedenis van Nederland in de 17de eeuw (Zeehelden, Pioniers en Meesters van de Gouden Eeuw) en een succesvolle publieksversie van de Nederlandse historische canon (Geschiedenis van Nederland). In 2009 verscheen Leiders van de Gouden Eeuw en in 2010 een boek over de wereld van Karel de Vijfde.

Reviews

[Johan Haneveld · Rating 4 out of 5]

7 Een heel onderhoudende bundel verhalen, of eigenlijk een mozaïekroman (een roman opgebouwd uit korte verhalen, die samen een groter verhaal vertellen), van 'één van de belangrijkste Nederlandse SF-schrijvers'. Dat laatste wordt op de cover over de auteur, Gerben Hellinga Jr, beweerd. Gezien het feit dat zijn Coriolis-boeken mij als tiener verrasten met de wetenschap dat er Nederlanders waren die SF schreven, gecombineerd met het gegeven dat hij publiceerde in talloze bundels en tijdschriften in een tijd waarin niet zoveel schrijvers in het genre actief waren als nu, is er in elk geval een zaak van te maken. Neem daarbij in ogenschouw dat hij consistent werkte aan een eigen verhaaluniversum - waar deze bundel toe behoort, de verhalen over Status Quo (die zich eerder afspelen) en volgens mij ook de Coriolis-verhalen - met unieke niet-menselijke buitenaardse wezens, interessante contrasten tussen beschavingen en een mensheid die van alle kanten bedreigd wordt en iedereen met belangstelling voor Nederlandstalige SF moet minstens iets van deze schrijver gelezen hebben. Hij schrijft relatief eenvoudig, maar beeldend. Zijn buitenaardse rassen zijn interessant. De Ptuui gebruiken overal biologische technieken voor, en het proces waarmee ze planeten koloniseren wordt goed gebracht. Ik vond het indrukwekkender toen ik dat verhaal als tiener las - maar het feit dat het ecologische gebeuren zo bij me bleef hangen wil wel wat zeggen. Verder is de achtergrond van de auteur in de psychiatrie duidelijk te onderscheiden. In 'Missie: Status Quo' was verslaving een belangrijk thema, hier analyseert hij verschillende neuroses die lijnrecht tegenover elkaar lijken te zijn. Het ene volk probeert de eigen agressie te beheersen, maar kan daardoor niet met afwijkende omstandigheden omgaan, het andere volk heeft de behoefte de eigen techniek te verheerlijken en is dus niet in staat te leren van anderen. En de mens is de enige die in staat is om te liegen. Ik vond niet alle eindes van de verhalen heel goed uitgedacht (de gebeurtenissen van Groentijd waren interessanter dan het slot, waarbij een karakter opeens weer beter lijkt na een lange ziekte), en de karakters waren vrij plat. Het was interessant ze soms vanuit andere gezichtspunten te zien, maar bijvoorbeeld de opbloeiende romance deed in mijn ogen behoorlijk cliché aan, en de ruimtevaarders bleven archetypen. En ook geen moderne archetypen. Dit is het type SF dat floreerde in de jaren '30 en '40 met heldhaftige astronauten die op andere avonturen ongewone avonturen beleven. Ik vind zelf veel van die verhalen nog steeds leuk om te lezen en ik heb ook van deze bundel daarom prima kunnen genieten, maar dit is geen moderne, uitdagende SF. Wel is het goed leesvoer voor bijvoorbeeld een rustige avond, als je niet al te veel aan je hoofd wilt hebben, en je wilt verbazen over een buitenaards ras dat planten gebruikt als metaaldetector.

[Peter · Rating 2 out of 5]

Hoewel het uit 1995 uitgegeven is, voelt het behoorlijk gedateerd. De mensheid ontmoet na het coloniseren van een aantal planeten 2 andere intelligente soorten, die hoewel ze als intelligenter beschreven worden, veel dommer overkomen. Beide rassen hebben wat rare trekjes waardoor het erg onlogische voelt dat ze al zoveel succesvoller dan de mensheid zijn.

Bijgevoegd wat platte karakters met een wat voor de hand liggende romance, en het besluit om de serie te laten voor wat het is na het eerste deel is snel gemaakt.