Het laatste bed

by Hugo Claus

Twee vrouwen komen logeren in het sjieke hotel LUXOR van een Belgische badplaats. Emily, de pianolerares, vertelt hoe hun liefde zich ontwikkelde tot een schokkend ritueel.

Genres: Literature

77 pages, Hardcover

First published January 1, 1998

About the author

Hugo Maurice Julien Claus was een Vlaams schrijver. Hij was een veelzijdig kunstenaar: romancier, dichter, toneelschrijver, schilder en filmregisseur.
Toen hij opteerde voor euthanasie (legaal in België) veroorzaakte dit veel deining.

Hugo Claus in de Nederlandstalige Wikipedia

Hugo Claus in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Hugo Claus bij "Schrijversgewijs"


Hugo Maurice Julien Claus was a leading Belgian author, writing primarily in Dutch. He was prominent as a novelist, poet, playwright, painter and film director.
His death by euthanasia, which is legal in Belgium, led to considerable controversy.

Hugo Claus in the English Wikipedia

Reviews

[André · Rating 4 out of 5]

Wij waren schaamteloos uitdagend en Annas Familie met haar moeder op kop, de leraren, de prieters, de boekhouders, de directie, en de sportleraar waren gekwest, geërgerd,riepen om politie, riepen om boete.
Review : Het laatste bed is een novelle van 77 bladzijden die net zo goed als kortverhaal in een bundel had kunnen opgenomen worden. De novelle is in briefvorm geschreven. Of de brief ooit verstuurd zal worden, daar hebben we het raden naar, want het is een laatste brief aan haar moeder van een vrouw die samen met haar vriendin zelfdoding wil doen. De dochter leeft al jaren in onmin met haar moeder en ze wil deze laatste, die momenteel in een verpleegtehuis verblijft, met een blijvend schuldgevoel opzadelen. Ooit was Emily een muzikaal wonderkind die met haar pianoconcerten in heel Europa roem oogste. Maar Emily moet door een ongeluk de Bühne verlaten en gaat les geven in een katholieke school. Ze wordt er verliefd op de werkster Anna, die getrouwd is, een zoontje heeft en nota bene niet van muziek houdt. Ze verlaat haar macho-man om met Emily op te trekken. Emily's moeder, die een ongelukkig huwelijk kende met een Brit, had voor de dochter uit dat huwelijk bitter weinig moederliefde gereserveerd. Wanneer haar dochter haar minnares Anna voorstelt betekent dat dan ook meteen haat op het eerste gezicht. Emily breekt dan ook onverbiddellijk met haar moeder. Ook op school wordt de liefde van Emily en Anna niet getolereerd. De directrice is een type dat als twee druppels water op haar moeder lijkt, het had dus moeilijk anders gekund. Ongeluk en verdoeming blijven de twee vriendinnen achtervolgen en ze besluiten dan maar op een hotelbed in hotel Luxor in Oostende samen hun leven te beëindigen. Op het cruciale moment loopt het echter allemaal een beetje uit de hand.


Dit verhaal, dat veel weg heeft van een Grieks drama, is in een zeer gaaf Nederlands geschreven. Claus was van de grootste taalvirtuozen uit ons taalgebied en dat merk je van het eerste tot het laatste woord in deze novelle.

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

Een lesbische relatie, kindermisbruik en een zeer noodlottig einde... Heel veel drama in deze novelle waardoor je als lezer toch enigszins ontzet achterblijft...

[Katelijne Sommen · Rating 4 out of 5]

Eén van de fijnst disoriënterende kortverhalen van Claus.

[Marah · Rating 4 out of 5]

Verschrikkelijk (goed)

[Saad Abdulmahmoud · Rating 3 out of 5]

Het Laatste Bed van Hugo Claus is een novelle die in 1983 werd gepubliceerd door De Bezige Bij in Amsterdam. Het verhaal van wee vrouwen die komen logeren in het sjieke hotel LUXOR van een Belgische badplaats is opgebouwd uit losse, niet-chronologische fragmenten die de lezer zelf moet samenvoegen om een betekenisvol geheel te vormen. Dit maakt het lezen van het boek uitdagend, aangezien het verhaal pas echt duidelijk wordt nadat je als lezer alle stukjes op een rij heeft gezet.

De novelle richt zich op de complexe relatie tussen de twee vrouwen, Anna en Emily, en onderzoekt thema's zoals acceptatie, jaloezie, verraad, schuld en onschuld. Emily, de pianolerares, vertelt hoe hun liefde zich ontwikkelde tot een schokkend ritueel.

Ondanks dat het boek zich afspeelt in de jaren '60, een tijd waarin homoseksualiteit nog niet breed geaccepteerd werd, blijft de kernboodschap actueel: iedereen moet geaccepteerd worden zoals hij of zij is, ongeacht seksuele geaardheid.

Het verhaal speelt zich af in een vervallen hotel in Oostende, waar Anna en Emily een weekend doorbrengen in een poging hun relatie te redden. Deze setting dient als een metafoor voor de staat van hun relatie, die, net als het hotel, tekenen van verval en melancholie vertoont. Tijdens hun verblijf worden ze geconfronteerd met hun eigen tekortkomingen en de onherstelbare schade aan hun relatie, wat uiteindelijk leidt tot een tragisch en uitzichtloos einde.

Thema's zoals vervreemding, isolement, vergankelijkheid en onbereikbare verlangens worden door Claus op een indringende manier verkend. De personages zijn zowel emotioneel als fysiek van elkaar vervreemd, en hun verblijf in het hotel dwingt hen tot pijnlijke zelfreflectie en confrontatie met de realiteit van hun relatie. De novelle biedt hiermee een diepe kijk op menselijke relaties en de complexiteit van liefde en vervreemding.

Hoewel de fragmentarische opbouw van het verhaal een filmadaptatie moeilijk zou maken, is de roman zelf door zijn alledaagse taalgebruik goed toegankelijk en leest het vlot.

Het Laatste Bed blijft een verhaal dat niet alleen de persoonlijke strijd van de personages belicht, maar ook de maatschappelijke kortzichtigheid van hun tijd ten opzichte van lesbische relaties.

[Tessa Licata]

Liefde, wraak, en afscheid. Dit zijn de drie elementen die Het laatste bed typeren. Het verhaal doet zich voor als een afscheidsbrief, 'een vergiftigd cadeautje' aan een moeder, maar niet zomaar een moeder. Emily's moeder: de bron van alle ellende.

In dit relaas gaat Emily terug in de tijd. Als kind was Emily een ware pianovirtuoos, maar toch kon ze nooit iets goed doen in de ogen van haar moeder. De enige vorm van moederliefde die zij kende was de verkeerde vorm. Emily diende voor nachtelijk vermaak tussen de lakens, terwijl haar vader oogluikend toekeek. Sinds de dood van haar vader wordt Emily door haar moeder verstoten, maar de foute verhouding heeft ze nooit kunnen verwerken. Noem het gerust een Oedipuscomplex, maar dan in een andere gedaante.

Het lot brengt Emily samen met Anna, een poetsvrouw op de school waar Emily pianoles gaf. Ook dit heeft Emily's moeder nooit kunnen plaatsen. De relatie van Anna en Emily is complex. Dat is wel het minste wat we kunnen zeggen. Van bij het begin van het verhaal worden we meegenomen naar Oostende, waar Anna en Emily in een luxueus hotel vertoeven. Al snel blijkt dat dit geen verblijf is in de zin van een romantisch onderonsje. Beide geliefden hebben slechts één doel voor ogen: het uitvoeren van hun plan. Een zelfmoordpact. Wanneer het moment aanbreekt waarop al hun ellende en wroeging verleden tijd kan worden, doen ze dit maar beter in stijl. Gezamenlijk dit aardse bestaan verlaten à la Henriette Vogel en haar beminde Duitse schrijver, Heinrich von Kleist.

Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Claus maakt de ene tijdsprong na de andere, wat toch wel voor enige verwarring zorgt. Reeds in het begin wordt ons meegedeeld dat Emily op de dool is in Oostende, weg van Anna in het hotel. Pas op het einde wordt deze passage vervolledigd. Na het lezen van dit boek heb ik het gevoel dat ik niet alles heb kunnen doorgronden. Zo is de reden voor hun wanhoopsdaad mij compleet onbekend. Dat zal dan ook wel de bedoeling geweest zijn, want Hugo Claus houdt van een zekere mysterie in zijn boeken. Daar waar sommige schrijvers een hapklaar boek presenteren, laat Claus net de ruimte voor een eigen invulling en dat kan ik wel smaken. Op naar de volgende portie Claus!