À la recherche de l’Univers invisible: Matière noire, énergie noire, trous noirs

by David Elbaz

Après ses stupéfiantes avancées du siècle dernier – la découverte de l’expansion de l’univers, du Big Bang et des trous noirs –, la cosmologie serait-elle en voie de perdre son objet d’étude ? L’avènement de la « matière noire », invisible mais nécessaire pour expliquer les mouvements des galaxies, celui de l’« énergie noire », insaisissable mais indispensable pour rendre compte de l’accélération de l’expansion de l’univers, et celui des trous noirs, qui font disparaître la matière ordinaire comme un lapin dans un chapeau de magicien, donnent l’image d’un univers élusif dont une part grandissante échappe à l’observation. Faisant toute la lumière sur ce qu’il appelle le « triolet noir de notre ignorance », l’auteur cherche les biais susceptibles de dérober l’univers à notre regard, en analysant cinq « illusions » possibles. Manque-t-il vraiment de la matière ? Nos observations sont-elles fautives ? Voyons-nous en trois dimensions un univers holographique à deux dimensions ? C’est d’un autre regard sur l’univers qu’il est question dans ce livre très accessible qui met en scène les questions cruciales de la cosmologie actuelle. David Elbaz, astrophysicien, travaille au laboratoire « Cosmologie et évolution des galaxies » au Commissariat à l’énergie atomique. Auteur de documentaires et de spectacles, il a publié des romans scientifiques : Le Vase de Pépi et …et Alice Tao se souvint du futur. 

Genres: Science

193 pages, Kindle Edition

First published October 19, 2016

Reviews

[Panagiotis Samios · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο ξεχωρίζει από την αρχή, για πολύπλευρη καλλιέργεια του συγγραφέα. Δύσκολα πλέον συναντούμε έναν υψηλά ειδικευμένο Φυσικό που γράφει με τόσες αναφορές στην κλασική - και όχι μόνο - λογοτεχνία. Εξαιρετικό όσο αφορά το επιστημολογικό μέρος, όχι όμως τόσο πετυχημένο στην εκλαΐκευση των ζητημάτων Φυσικής. Στην πραγματικότητα, θα πρέπει ο αναγνώστης να έχει ήδη μια καλή ιδέα γύρω από αυτά τα ζητήματα για να καταλάβει την περιγραφή τους εδώ. Μια αναλυτικότερη εκλαΐκευση θα απαιτούσε ένα σημαντικά πιο εκτεταμένο βιβλίο, φυσικά, οπότε ας πούμε ότι η επιτυχημένη επιστημολογική προσέγγιση είναι το κύριο προσόν του. Στα ζητήματα Ιστορίας της Επιστήμης υπάρχουν κάποια προβληματικά σημεία (ο Κοπέρνικος ΔΕΝ απαλλάχθηκε από τους επίκυκλους...) ενώ στη μετάφραση παρατηρούνται σφάλματα πολύ σοβαρά για εκδόσεις του επιπέδου των ΠΕΚ. Δεν είναι δυνατόν στο "De Revolutionibus Orbium Coelestium" η "περιστροφή" να μεταφράζεται "επανάσταση"...

[Emmanouil · Rating 4 out of 5]

Το βιβλίο είναι καλογραμμένο, συνοπτικό, περιεκτικό και χωρίζετα σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος ο συγγραφέας περιγράφει την σκοτεινή ενέργεια, την σκοτεινή ύλη και τις μαύρες τρύπες. Στο δεύτερο, ο συγγραφέας πιστεύει ότι προσπαθώντας να αναγάγουμε το κόσμο σε ένα απλό Παράδειγμα καταλήγουμε σε πέντε είδη ψευδαισθήσεων. Η προσπάθεια να μελετήσουμε το σύμπαν με την βοήθεια εικόνων που παίρνουμε από τα τηλεσκόπια είναι ψευδαίσθηση πρώτου είδους. Δευτέρου είδους είναι η ψευδαίσθηση κατανόησης του σύμπαντος με την θεωρία της βαρύτητας. Ψευδαίσθηση τρίτου τύπου μπορεί να γεννήσει η θέση μας στο σύμπαν καθώς και η τάση του χώρου να παραμορφώνεται όταν υπάρχουν μάζες. Τετάρτου τύπου ψευδαίσθηση γεννούν οι σύγχρονες θεωρίες που περιγράφουν μια απλή σκιά της πραγματικότητας που προβάλλεται στο σπήλαιο του Πλάτωνα. Το τελευταίο είδος ψευδαίσθησης είναι η ναρκισσιστική ψευδαίσθηση. Οι αστροφυσικοί που πέφτουνε θύματα της, προβάλουν το σύμπαν τους στο σύμπαν και αντικατοπτρίζονται στους αστερισμούς.
Η ακρίβεια των επιστημονικών μας περιγραφών μας απελευθερώνει από την ναρκισσιστική ψευδαίσθηση που μας οδηγεί στο να θαυμάζουμε το είδωλο μας στις εικόνες των άστρων;
Στο τέλος ο συγγραφέας είναι βέβαιος ότι πρέπει να "δούμε' με διαφορετικό τρόπο αυτό που κρύβεται μπροστά στα μάτια μας και να διδαχτούμε για το πώς πρέπει να είναι ο εαυτός μας απέναντι στους άλλους,σε αυτούς που δεν γνωρίζουμε. Η μελέτη του σύμπαντος θα πρέπει να μας διδάξει την ταπεινότητα και την αμφισβήτηση κάθε βεβαιότητας. Περιγράφοντας το σύμπαν σκιαγραφούμε τον εαυτό μας.

[Jovany Agathe · Rating 3 out of 5]

Et la matiere grise est toujours un mystere pour nos politiques......

[Caro Mnd]

Un essai pour essayer de comprendre ce que l’humain n’arrive pas à expliquer dans les
propriétés physiques de l’univers.

[Palomo · Rating 4 out of 5]

Merci pour le 20 au grand oral