Spinoza begrijpen is niet zo heel moeilijk. Tenminste, niet als je dit kleine handboekje leest. Maarten van Buuren legt hierin op begrijpelijke wijze uit waarom Baruch de Spinoza niet alleen Nederlands belangrijkste denker is geweest, maar waarom hij ook wereldwijd tot de toppers wordt gerekend. Bij Spinoza krijgt het idee van 'vrijheid van meningsuiting' voor het eerst goed vorm.Spinoza is ook de man die God bevrijdt uit zijn theologische harnas. Zijn God valt samen met de natuurwetten en is dus verzoenbaar met de moderne wetenschappen. En als je dan weet dat Spinoza met zijn modern aandoende levenskunst ook nog eens de man is die de mens weet te bevrijden van lastige emoties, dan begrijp je waarom je dit boekje moet lezen.
Maarten van Buuren (1948) is hoogleraar moderne Franse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Hij stelde een bundel over Baudelaire samen, en schreef een nawoord bij Artaud, Kwetsbaarheid van de geest. Hij is een productief essayist, een veelzijdig vertaler en een veel beluisterd docent. Van Nietzsche vertaalde hij Voorbij goed en kwaad (2023), Het dionysische wereldbeeld (2024) en Genealogie van de moraal (2024).
Dit was een hele duidelijke, compacte en heldere samenvatting/inleiding op het werk van Spinoza. Niet alleen aan te raden voor beginners maar ook voor gevorderden.
Een beknopte inleiding op het denken van Spinoza. Maarten van Buuren behandelt de filosofie van Spinoza in het licht van klassieken, zijn tijdsgenoten, en enkele hedendaagse reflecties met speels gemak een doorvlochten met anekdotes over zijn eigen leven en ervaringen.
Ik ben er niet veel wijzer van geworden, want vaak te vaag voor mijn doen. Ik moet op zoek naar een andere ingang als ik Spinoza wil proberen te begrijpen.
Mooi boekje weer van Van Buuren. Knap hoe hij de wel zeer moeilijke filosofie van Spinoza toch helder en verstaanbaar weet te verwoorden, hierbij gebruikmakend van voorbeelden uit het dagelijkse leven van heden, met vaak zelfs een verbazend persoonlijke toets. Knap vond ik hoe Maarten Van Buuren de drie trappen naar kennis van Spinoza voorstelde als drieluik, eerder als een te beklimmen trap, maar dat deed hij in zijn vorige boek ('Spinoza, vijf wegen naar vrijheid') ook al. In zekere zin doet hij in dit boekje zijn vorige boek dunnetjes over. Van Buuren is duidelijk een zeer belezen en erudiet mens. Getuige daarvan zijn de talrijke verwijzingen naar werken van oude en hedendaagse filosofen die hij blijkbaar allemaal gelezen heeft, en dan nog wel in hun eigen taal. Eén bemerking wel aan Dhr.Van Buuren: In de voorbeelden ('denkexperimenten') die hij geeft vanaf pag.109 verwart hij m.i. het woord 'natuurrecht' met 'natuurstaat'. Hij probeert met voorbeelden aan te tonen dat de 'natuurrecht' nog steeds aanwezig blijft in onze samenleving (Net zoals Spinoza betoogde) op vlak van liefde, macht, inkomen... Dit moet 'natuurstaat' zijn, niet 'natuurrecht'. Dit laatste is iets anders. Dit is recht van een hogere orde in tegenstelling tot het positieve recht zoals wij dit kennen. Van Buuren bedoeld in die voorbeelden telkens natuurstaat, niet natuurrecht, zoals hij schrijft. Maar goed dit is maar een detail en de attente lezer zal hier niet over struikelen. Ik althans niet, gezien mijn score voor het boekje.