Ritter, Dene, Voss

by Thomas Bernhard

Das nach Ilse Ritter, Kirsten Dene und Gert Voss, den Hauptdarstellern der Uraufführung (einer Koproduktion der Salzburger Festspiele mit dem Burgtheater Wien), benannte Stück hat eine ähnliche Figurenkonstellation wie Vor dem Ruhestand: Zwei Schwestern und ihr Bruder leben in enger psychischer und existenzieller Verklammerung zusammen – wieder weist eine inzestuöse Beziehung auf die Unfähigkeit, den engen familiären Raum in Richtung auf die Gesellschaft hin zu verlassen, und wieder balanciert das Figurengefüge zwischen der mühevollen Beherrschung seines Lebensmechanismus und dessen jederzeit drohendem Zusammenbruch.

Doch mit diesem Stück eröffnet Bernhard eine kleine Werkgruppe, die im Milieu des Wiener Großbürgertums angesiedelt ist, in der „besseren Gesellschaft“, deren Marotten und Eigenheiten er mit einer besonderen Mischung aus Faszination und Abscheu beobachtet hat. Und die Unterschiede zwischen den beiden Texten belegen, wie variantenreich der Autor mit seinen scheinbar so reduzierten strukturellen Mitteln zu arbeiten verstand: Anders als Rudolf Höller versucht Ludwig Worringer, Bernhards neuer Protagonist, die Stabilisierung seiner Existenz nicht durch die Hinwendung zu einem autoritären politischen System, sondern mithilfe des Ausstiegs aus der Gesellschaft – er zieht sich in die „Narrenfreiheit“ des Irrenhauses zurück, um dort die auch von anderen Figuren Bernhards erträumte Macht des Geistes („ich überwinde alles nur / mit Denken“) freizusetzen. Damit wird Bernhards letzter „Philosoph“ auf der Theaterbühne (dessen künstliche Physiognomie u. a. aus Elementen aus den Lebensläufen von Ludwig Wittgenstein und seinem mit dem Autor befreundetem „Neffen“ Paul zusammengesetzt ist) zu einer traurigen Parodie auf die erstrebte Lebensform als Geistesmensch.

Genres: Theatre

163 pages, Hardcover

First published January 1, 1984

About the author

Thomas Bernhard was an Austrian writer who ranks among the most distinguished German-speaking writers of the second half of the 20th century.

Although internationally he’s most acclaimed because of his novels, he was also a prolific playwright. His characters are often at work on a lifetime and never-ending major project while they deal with themes such as suicide, madness and obsession, and, as Bernhard did, a love-hate relationship with Austria. His prose is tumultuous but sober at the same time, philosophic by turns, with a musical cadence and plenty of black humor.

He started publishing in the year 1963 with the novel Frost. His last published work, appearing in the year 1986, was Extinction. Some of his best-known works include The Loser (about a student’s fictionalized relationship with the pianist Glenn Gould), Wittgenstein’s Nephew, and Woodcutters.

Reviews

[°°°·.°·..·°¯°·._.· ʜᴇʟᴇɴ Ροζουλί Εωσφόρος ·._.·°¯°·.·° .·°°° ★·.·´¯`·.·★ Ⓥⓔⓡⓝⓤⓢ Ⓟⓞⓡⓣⓘⓣⓞⓡ Ⓐⓡⓒⓐⓝⓤⓢ Ταμετούρο Αμ · Rating 5 out of 5]

«Υπάρχει ένα ψυχολογικό φαινόμενο που λέγεται ινφαντιλισμός το οποίο αφορά ένα είδος συναισθηματικής-ερωτικής καθυστέρησης ενηλίκων με εμμονές σε δεδομένα και εμπειρίες της παιδικής ηλικίας; 

Ο ινφαντιλισμός περιγράφει την επιμονή παιδικών χαρακτηριστικών σε ενήλικες που δεν καταφέρνουν να ολοκληρώσουν την σεξουαλική ωριμότητα που η ηλικία τους επιτάσσει.
 
Ο σεξουαλικός ινφαντιλισμός είναι ένα είδος παραφιλίας, όπου το άτομο αναζητά μέσα από το παίξιμο ρόλου να παλινδρομήσει στην παιδική ηλικία, μια διαδικασία μέσα από την οποία αντλεί ερωτική διέγερση. Συνήθεις συμπεριφορές περιλαμβάνουν το να πίνει από μπιμπερό, να φοράει πάνες, να μιλάει σα μωρό κλπ».

Ο Μπέρνχαρντ σε ένα ακόμη μικρό στην αρίθμηση σελίδων αριστούργημα. Τόσο τρυφερός και δυνατός, τόσο απωθητικός και αληθινός σαν μαύρος ήλιος,
σαν πόνος απο πολλά χάδια, σαν κάλεσμα σε δείπνο
που απολαμβάνεις γεύσεις και μυρωδιές, τις καταχράσαι, τις αποζητάς, τις αναγκάζεις να σε αφήσουν να πεθαίνεις απο πείνα, βιολογική και πνευματική.
Δυστυχώς τα βιβλία λέει, ανοίγονται μπροστά σου
σαν πόρτες απο πολυτελή εστιατόρια, και όλοι κάνουν
το λάθος και μπαίνουν σε τέτοιες φιλοσοφικές πόρτες. Κάθονται πάντα στο συνηθισμένο τραπέζι και απορούν που δεν εξυπηρετούνται αμέσως. Θυμώνουν. Φωνάζουν τον εστιάτορα μα αυτός δεν έρχεται.
Κάθονται αναπαυτικά αρχικά και με ενθουσιασμό χαίρονται την διακόσμηση του χώρου. Μα ύστερα απο λίγο όλα είναι αηδιαστικά, η θέση άβολη, κάνει ρεύμα που αρρωσταίνει και η υπέροχη μυρωδιά ψητού που αναμενόταν αντικαθίσταται απο μια δυσάρεστη οσμή.

Μπαίνοντας περιμένεις να χορτάσεις ευωχία,
να ικανοποιήσεις κάθε σου βίτσιο, κάθε σου ικανότητα ανικανοποίητου, να φύγεις χορτασμένος απο όλα μα πριν φύγεις πεθαίνεις απο πείνα.
Κοντοί και σιχαμεροί σερβιτόροι τρέχουν σαν τους ηλίθιους για να εξυπηρετήσουν και φέρνουν εντέλει στο τραπέζι τα πάντα εκτός απο αυτό που είχε παραγγελθεί. Τα φαγητά απαίσια. Το ποτό δηλητήριο. Κι ύστερα πρέπει να ζητήσουν τον λόγο απο τον εστιάτορα, μα αυτός λένε, έχει πεθάνει προ πολλού.
Έτσι μπαίνουν μέσα στα μεγάλα ονόματα που υπόσχονται ένα φιλοσοφικό γεύμα και αυτό ποτέ δεν τρώγεται.
Μπαίνουμε στα βιβλία όπως στα εστιατόρια και αυτή είναι η ατυχία μας.

Στο τέλος αποφεύγουμε όλα τα εστιατόρια, δεν ξαναμπαίνουμε πια σε εστιατόριο, ας φέγγει όσο θέλει
η επιγραφή του.
Εμείς την προσπερνάμε. Διαπιστώνουμε πως δεν υπάρχουν πια εστιάτορες, μόνο αδίστακτοι μισθωτές.


Ρίττερ, Ντένε, Φος.
Δυο αδελφές κι ένας αδελφός, γόνοι και κληρονόμοι αριστοκρατικής και πλούσιας οικογένειας. Ετοιμάζονται για μια συνάντηση στο πατρικό τους σπίτι έπειτα απο πολύ καιρό. Ο αδελφός ένας ευφυιέστατος φιλόσοφος τρόφιμος ιδιωτικού και πολυτελούς ψυχιατρείου είναι το ρόδο και το αγκάθι για την οικογένεια, κυρίως για τις δυο αδελφές που ετοιμάζουν γιορτινό γεύμα για να τον υποδεχτούν και βουτάνε στα κατάβαθα εσώτερα ριζωμένα, συνηθισμένα ένστικτα,των παιδικών τους και κατοπινών χρόνων.
Σε αυτό το γεύμα θα παιχτεί το θέατρο και η μουσική
επι σκηνής σε μια δια βίου παράσταση που στο τέλος
θα ρίξει παντοτινά αυλαία.
Οι ηθοποιοί τα τρία αδέλφια, χωρίς πρόβες, χωρίς μάσκες, χωρίς θεατρινίστικα ψιμύθια και άλλα φτειασιδώματα. Κακοντυμένοι ή γυμνοί αναγγέλλουν ο ένας στον άλλον τα στοχαστικά συμπεράσματα της ζωής.
Πιο πολύ πονούν οι σκέψεις παρά οι στοχασμοί.
Σκληρές αλήθειες και παραλλήρημα πάνω σε χειροποίητα τραπεζομάντηλα και πανάκριβα σερβίτσια. Νοσταλγίες και ψέματα αποκαλύπτουν αίτια και αιτιατά που φέρνουν στη φόρα τον πραγματικό και σκληρό ρεαλισμό της πορεία τους μέσα στο χρόνο, δίπλα απο τη ζωή, μακριά απο την ευτυχία, απέναντι απο τη συνήθεια και δίπλα δίπλα με παράφορη αγάπη και αυτοκτονική έφεση λόγων και έργων, αγκαλιά με τη δυστυχία και την έλλειψη κατανόησης και απαντοχής.

Μέσα στο πατρικό μαυσωλείο με τα πορτρέτα των προγόνων τους διατηρούν αναλλοίωτους δεσμούς και θεσμούς που αρνήθηκαν ή υποτάχτηκαν κάτω απο το βάρος του φορτίου σε κάποιο καθήκον, σε μια δήθεν ανάγκη, σε ανούσιες και κενές προτεραιότητες που τώρα φαντάζουν ιδανικοί αυτόχειρες για όσους μπορούν να σκεφτούν την αλήθεια που χορταίνει τρώγοντας ψυχές σε πραγματικό χρόνο.



Καλή ανάγνωση.
Πολλούς και σεμνούς ασπασμούς.

[Makis Dionis · Rating 4 out of 5]

Τρία αδέλφια, ο αγαπημένος γιός των μεγαλοαστών γονέων και οι δύο αδελφές του, παιδιά του Χένρι Τζέιμς, κ όχι των γονιών τους, όπως οι ίδιες αποκαλούνται, φιλοσοφούν τη ζωή, αποδομώντας τη μεγαλομανία, τον μαικηνισμό, τον δηθενισμό και τα ανεκπλήρωτα όνειρα

Οι αλήθειες των τρελών.

Θα μπορούσε πολύ άνετα να διαβάζεται και κυκλικά.

[Ρένα Λούνα · Rating 4 out of 5]

«Είσαι όμως η μικρότερη αδερφή
τι μιλάς συνέχεια για τη Ρώμη
και για το Παρίσι
και δεν φεύγεις
σε θυμάμαι μόνο ξαπλωμένη στο κρεβάτι
τρώγοντας ό,τι είχε μαγειρέψει η Άννα
διαβάζοντας εφημερίδα
και πάντα απογοητευμένη όσον αφορά τον έρωτα»

«Μετά τον θάνατο της μητέρας
εσύ μιλάς με τον ίδιο τρόπο που μιλούσε
πάντα
ακόμα και σήμερα
εσύ συνήθισες το περπάτημά της
και τραβολογάς τα μαλλιά σου
ακριβώς όπως η μητέρα
κι εσύ λες πάντα με τον ίδιο τρόπο το δείπνο
και ύστερα κάθεσαι και σωπαίνεις ακριβώς όπως η μητέρα»

Τι όμορφα, αστραφτερά όπλα!

Μετά την Πρόζα, έπεσε στα χέρια μου αυτό το ρουμπίνι, κοφτερό και έντονο. Ένα θεατρικό succession όλο οικογενειακή παθογένεια και αρρώστια. Μάλιστα χθες το βράδυ είδα το queen of earth, μεγάλη σύμπτωση.
Ο χρόνος και ο τόπος αφορά τρία αδέρφια μιας μεγαλοαστικής οικογένειας. Οι δύο αδερφές ετοιμάζουν το δείπνο για τον αδερφό τους, ο οποίος έχει αποφασίσει να περάσει τις ημέρες του σε ένα ψυχιατρείο. Κατά τη διάρκεια αυτού, οι διάλογοι γρήγοροι και μουσικοί, στροβιλίζουν όποιον τους παρακολουθεί, με απανωτά χτυπήματα γύρω από τα το οικογενειακό ρομάτζο και την οικογενειακή βία, επιβαίνοντας τον Τολστόι στις πρώτες αράδες της Καρένινα: «Οι ευτυχισμένες οικογένειες είναι ίδιες κι απαράλλαχτες, όμως κάθε δυστυχισμένη οικογένεια, δυστυχεί με το δικό της τρόπο».

Ο αδερφός οικειοθελώς μένει έγκλειστος και οι αδερφές έχτισαν άλλες, δικές τους φυλακές, εξίσου τρομαχτικές, και δυστυχώς έχουν όλη την απαραίτητη ψυχική διαφάνεια να δουν τα κάγκελά τους, όλοι, και οι τρεις και μιας και έχουν συνηθίσει να είναι σύμμαχοι και εχθροί των οικογενειακών πορτραίτων τους, τείνουν να εξαπολύουν ο ένας στη μούρη του άλλου, προσβολές, με οξυδέρκεια που φαίνεται να κάνουν διάνα στη ματαίωση και στην κατακρεούργηση, ξεχειλισμένες από πικρία και θρήνο για τις χαμένες ζωές που δεν έζησαν.

Οι συστημικοί ψυχοθεραπευτές θα μπορούσαν να το προτείνουν στους πελάτες τους, ως αντίδοτο ή δηλητήριο, όπως προτιμάνε οι εμπλεκόμενοι.

[Stefania · Rating 4 out of 5]

"Κλείνουμε στην πραγματικότητα ένα συμβόλαιο αλλά το σπάμε
κάθε συμβόλαιο πρέπει να το σπάμε
Αν έχουμε υπογράψει ένα συμβόλαιο πρέπει να το σπάσουμε
τα συμβόλαια είναι θανατηφόρα
Η δεν υπογράφουμε κανένα ή αν το έχουμε υπογράψει πρέπει να το σπάσουμε
ολόκληρη η ανθρωπότητα μένει ενωμένη χάρη στα συμβόλαια
και πνίγεται από αυτά τα συμβόλαια"

[Evangelos Makrakis · Rating 4 out of 5]

Άψογη αναπαράσταση ενδοοικογενειακης παθογένειας, διαχρονικής και όχι σπάνιας...

[Irini 이리니 Thalassinou · Rating 4 out of 5]

Εγκαταλείπουμε τα πάντα
για να κερδίσουμε τα πάντα
και στο τέλος αξίζουμε λιγότερο απ'ότι στην αρχή.

Όλα ωστόσο δεν είναι τίποτα άλλο
από μια διαδικασία μαρασμού
ζούμε αδιάκοπα
για να ξεφύγουμε από την πλήξη
αλλά δεν τα καταφέρνουμε
από την πλήξη
που μόνο η αγωνία του θανάτου
τη διακόπτει
οριστικά μόνος
σκέφτηκα
αλλά δεν τα κατάφερα.

Αυτοπραγμάτωση
τι απαίσια λέξη
παντού αυτή η σιχαμερή λέξη
αυτοπραγμάτωση
δεν υπάρχει τίποτα πιο αποκρουστικό
δεν υπάρχει τίποτα πιο ηλίθιο
δεν σημαίνει απολύτως τίποτα
η λέξη αυτοπραγμάτωση
όλοι την παπαγαλίζουν
αδιάφορο τι και ποιος είναι ο καθένας
έχει αυτοπραγματωθεί
και είναι ο εαυτός του
δεν υπάρχει πιο ανόητη
και καμία πιο αποκρουστική λέξη
από τη λέξη αυτοπραγμάτωση
και όλοι τη χρησιμοποιούν συνεχώς
Συνάρτηση αληθείας άλλη μία τέτοια λέξη.

[Οδυσσέας Μουζίλης · Rating 5 out of 5]

Το σόι μου μέσα :p

https://pepperlines.blogspot.com/2020...

[Eleftherios Makedonas · Rating 5 out of 5]

Απέραντη απόλαυση
Ανυπέρβλητη έκσταση
Απόλυτη λύτρωση
Τίποτε άλλο
Αγάπη μόνο
Για τον Αυστριακό θεό
❤️

[WillemC · Rating 4 out of 5]

"Ritter, Dene, Voss" is een theaterwerk over drie leden van een rijk maar disfunctioneel gezin: Dene haalt tegen de zin van haar zus Ritter hun filosoferende broer Voss weg uit zijn geliefde psychiatrische instelling Steinhof en neemt hem in huis, met heel wat fantastische dia- en monologen tot gevolg. Ongelooflijk citeerbaar en extra punten voor de sublieme samenstellingen (Jugendsteilperversiteit, schilderuitwaseming, verlichtingshaat, ...). 4.25/5

"Kalk is gezond
verse kalk
witte verse kalk
Ook vader leed aan behanghaat
vrouwen zijn voor behang
haten kalk
vrouwen haten kalk
dat is bewezen"

"als een reusachtige kunstkrater
waarin de mensen binnen honderd jaar naar beneden
kunnen kijken
en waaruit het alleen maar stinkt"

"Natuurlijk zijn de doeken slecht geschilderd
Portretten zijn altijd slecht geschilderd
behalve als ze van Goya zijn
maar Goya heeft jullie niet geschilderd"

"we haten al wat geborduurd is
ook al heeft grootmoeder het geborduurd"

"in soepen en sauzen werd altijd alles
wat iets waard was
verdronken"

[Olga Konstantopoulou · Rating 5 out of 5]

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο αρχοντικό της οικογένειας Βόρρινγκερ στην Αυστρία. Πρωταγωνιστές 3 αδέλφια. Η Ντένε η ψυχαναγκαστική, η Ρίττερ η αδιάφορη και ο Λούτβιχ (Φος) που μόλις γύρισε από το ακριβό ψυχιατρείο όπου για χρόνια διέμενε.
Τα 3 αδέλφια ξεδιπλώνουν ότι έχουν στην ψυχή τους χρόνια τώρα. Προβληματικές και διαταραγμένες οικογενειακές σχέσεις, αδιαφορία από τους γονείς, αιμομικτικές σχέσεις. Ένα αριστουργηματικό βιβλίο, δύστροπο, αλληγορικό με μη ευδιάκριτους συμβολισμούς. Το μασκαρεμένο κατηγορώ του Μπέρνχαρντ για τη χώρα του. Μέσα από τα μέλη της οικογένειες τις αρρωστημένες & συμπλεγματικές σχέσεις τους, την ατολμία τους, την ανηθικότητά τους γευόμαστε την δυσαρέσκεια του συγγραφέα για τους συμπατριώτες του, τη χώρα του και την Ευρώπη εν γένει.

[Μαρία Γεωργιάδου · Rating 5 out of 5]

[Πατέρας μητέρα παιδιά
όλοι τους μίμοι της κόλασης
μέσα σε σούπες και σε σάλτσες
έπνιγαν πάντα
όλα όσα άξιζαν κάτι
αν είχα μια πραγματική
αν είχα μια πολύτιμη σκέψη
την έπνιγε η μητέρα στη σούπα της
αν είχα ένα πραγματικό αίσθημα
αν είχα ένα πολύτιμο αίσθημα
μου το έθαβε με τη σάλτσα της
Και ο πατέρας ανεχόταν αδίστακτα
ό,τι σκότωνε η μητέρα μέσα μου
γι’ αυτό πάντα μισούσα
αυτή την τραπεζαρία
από τη θέση αυτή
από την πατρική θέση
εκστομίζονταν μόνο θανατικές καταδίκες]

*για μένα πάντα η Ρίττερ θα είναι η Οικονομίδου, η Ντένε η Κοκκίνου και ο Φος ο Καταλειφός (κάνει και ρίμα)

[Nikos Pappas · Rating 3 out of 5]

οι αδύναμοι μας εξουσιάζουν. όχι οι δυνατοί. κι αν η φιλοσοφία είναι τα πιο ακραία μαθηματικά, ρωτήστε και τον Bertrand, για Bernhard, Broch, Musil, Zweig και Wittgenstein..από μένα είναι Ναι.

υγ. καταχωρημένο από χαριτωμένη αβλεψία στα ράφια της λογοτεχνίας, είναι θεατρικό, Βίκυ, ανεβασμένο και στο Θέατρο Τέχνης, που αξίζει μια ματιά και αφαιρετικά θυμίζει, ως προς το κοινωνικό ύφος, Strindberg και τα αστικά φαντάσματα του Ibsen.

[Katerina Giannopoulou · Rating 4 out of 5]

«Είμαστε δέσμιοι της παραδοξολογίας και πνιγόμαστε στη μονοτονία»

[Manolis P.]

Το έργο ξεκινάει δημιουργώντας σου αξιώσεις και εντυπώσεις για τον Voss, έναν αντισυμβατικό "φιλόσοφο" στα όρια της τρέλας. Οι αδελφές του νομίζουν ότι τον ξέρουν αλλά αδυνατούν να τον καθορίσουν.
Οι διάλογοι είναι είναι ψευτοκουλτουριαριδες και επαναλαμβανόμενοι ( το ρολόι στον τοίχο και τα πορτραίτα είναι το πρόβλημα?)
Οι χαρακτήρες είναι συμβατικοι , μένουν σε ένα πλούσιο σπίτι από πλούσια οικογένεια και απαξιουν τις συντηρητικές αξίες της οικογένειας, του καθολικισμού.
Το έργο όμως δεν έχει δραματικότητα

[Nowosolow · Rating 4 out of 5]

Was will man denn sonst an nem verregneten Nachmittag machen?
fande die Reaktion noch angemessen, manchmal muss man halt alleine denken, nicht unbedingt nachdenken, aber denken, auch wenn es ein ganzes Leben lang geht.

[Stephen Rowland · Rating 4 out of 5]

Read in English translation in "Histrionics."

[Theodora · Rating 5 out of 5]

Πολύπλοκες σχέσεις, εγκλωβισμός, πολλά ανεκπλήρωτα όνειρα και επιθυμίες, ίσως ακόμα και ανικανότητα να ονειρευτείς, να ξέρεις τι είναι αυτό που θέλεις και τι μπορεί να σε κάνει ευτυχισμένο. Και ποιος έχει την ευθύνη γι' αυτό; Ποιος έχει την ευθύνη του εαυτού του και την ευθύνη της ευτυχίας του; Πόσο μας εγκλωβίζει το παρελθόν, τι βάρη κουβαλάμε από τους γονείς μας, από την οικογένεια, από την κοινωνική μας τάξη; Μπορούμε να τα αποτινάξουμε; Ή μας ισορροπούν με έναν τρόπο που μπορεί να μας αρρωσταίνει αλλά μας βολεύει κιόλας;
Διαχρονικό, κλασικό, απολαυστικό, ατμοσφαιρικό, η μοναδική φωνή του Μπέρνχαρντ, τολμηρή, άφοβη, αποκαλυπτική.

[Amalfi · Rating 4 out of 5]

(στην υπέροχη έκδοση της Νέας Σκηνής)