Als er één vogelsoort is die het verdient om uitgeroepen te worden tot de vogel van Nederland, dan is het de grutto. Maar inmiddels gaat het helemaal niet zo goed met hem; het boerenland is zodanig veranderd dat grutto’s daar niet meer kunnen leven. In veertig jaar tijd is twee derde van de grutto’s uit Nederland verdwenen. Albert Beintema beschrijft hoe grutto’s hun jongen grootbrengen en hoe ze op spectaculaire wijze naar Afrika trekken. Hij laat zien hoe bijzonder deze vogel is en hoe belangrijk hij is als symbool voor de natuur en het cultureel erfgoed. Het is aan ons om te beslissen of wij de grutto willen behouden. Beintema heeft zijn keuze al gemaakt, al was het alleen maar omdat er niets mooiers te bedenken is dan een groepje baltsende grutto’s die luid schreeuwend door een mooie voorjaarslucht boven een bloemrijke weide achter elkaar aan jakkeren.
De Grutto is onderdeel van een door Atlas Contact uitgegeven serie boeken waarin telkens één vogelsoort centraal staat. De vogelserie bestaat al een aantal jaren maar dit was voor mij de eerste monografie die ik uit de reeks las. Schrijver van dit deel, 1e druk 2015, is Albert Beintema, een erudiet ecoloog die boeiend schrijft over de vogel die in datzelfde jaar door het Nederlandse publiek werd verkozen tot Nationale Vogel. Mooie combinatie van feitelijke informatie over de Grutto en ervaringen van de schrijver op het gebied van natuurbeheer. Waarbij met betrekking tot het laatste je je in sommige hoofdstukken afvraagt of je Beinema’s biografie aan het lezen bent, de gedeelde informatie beknopter had gekund of de schrijver minder had moeten uitweiden. Desalniettemin een leuk boek dat in 2016 is uitgeroepen tot natuurboek van het jaar. De schrijver sluit zijn nawoord af met de stelling ‘Grutto moet!’ en daar ben ik het van harte mee eens. Benieuwd ook naar de andere delen van deze serie.
Dit boek stond al even op mijn lijstje. Omdat de grutto nu eenmaal de nationale vogel is en ook vanwege de onderscheiding die het boek had gekregen. Het viel me niet mee. Waarschijnlijk ben ik te oppervlakkig geïnteresseerd in het onderwerp om mee te gaan in de oeverloze details die Beintema over de lezer uitstrooit. Het had allemaal wel wat compacter gekund. Ook ben ik door Beintema niet echt overtuigd van het werk dat hij en zijn collega's steken in dergelijk onderzoek. Is het zo erg als een bepaald dier niet meer voorkomt op een bepaalde plek? Dit is pas een probleem als een bepaalde soort met uitsterven wordt bedreigd. En waarom moeten die Nederlandse onderzoekers de hele wereld overvliegen om elders onderzoek te doen. Zijn daar geen ecologen te vinden om naar vogels te koekeloeren? Het antwoord: ja, die zijn er wel, want Beintema voert met regelmatig collega's op. Niet erg duurzaam allemaal.
Een boek dat heerlijk wegleest. Het schrijven van Beintema is goed te doen terwijl het zeker niet te simpel is geschreven. Net ietsjes te veel oude koeien uit de sloot gehaald, maar over het algemeen een goeie afwisseling tussen fictie en non-fictie.
Grandioos boek over mijn lievelingsvogels. Geen theoretisch natuurboek. Maar een boek vol met spannende, grappige en mooie verhalen. Alhoewel ik niet altijd akkoord ben met de onderzoekmethodes ;-)
Deel van de zeer lezenswaardige vogelserie van Atlas Contact. Veel geleerd over de grutto maar nog meer over onderlinge perikelen tussen biologen en beleidsmakers.