Cehennemdeki Üniversiteliler

by A.M. Celâl Şengör

Bu kapkara tabloya rağmen neden Türkiye'de yaşamaya devam ediyorum ve elinizdeki gibi yayınlar yapıyorum? Bunun cevabı benim bilim tarihine olan sevgimde ve o sevginin bana sağladığı yararlarda yatmaktadır. Ne kadar bedbin olursam olayım, bilim insanlarının yaşamlarını okuduğum, tavsiyelerini öğrendiğim zaman, bana bir iyimserlik ve güç geldiğini hissediyorum. Belki bu yazılar onları okuyacak bazı vatandaşlarıma da benzer hisler verir ve belki, bir gün, hep birlikte, bu kapkara tabloyu yırtacak gücü bir araya toplayabiliriz. Üstelik, dünyada "kaçacak" yer de pek kalmadı. 20. Yüzyıl, ABD'nin Başkan Franklin Delano Roosevelt zamanında 1929 ekonomik çöküşünün yaralarını sarmak için uygulamaya koyduğu New Deal tedbirlerinin mimarı başkan yardımcısı Henry Agard Wallace'ın tabiriyle, "sıradan insanın" yüzyılı olmuştur. Sıradan insanın yüzyılı, tüm bilim ve teknoloji tarihinde görülen ilerlemelerin toplamından daha çok ilerlemeye şahit olduğu halde (ki bu ilerlemelerin temel nedeni, Wilhelm von Humboldt'un yarattığı elitist araştırma üniversitesi kavramının kazanımlarıdır), toplumun ilerlemesini sağlayamamış, bil'akis gerilemeye, cehaletin ve bâtıl inançların yaygınlaşmasına, özellikle insanlığın lideri durumundaki Batı toplumları içinde insanlar arasındaki refah uçurumunun açılmasına neden olmuştur. Bilgi düşmanlığı, Orta Çağ'daki gibi yine hortlamıştır. Bilimi, onu 19. Yüzyıl'ın oturttuğu tahtından indirmek için pek çok sapık, elitizm karşıtı ideoloji türemiştir. Bu sapık ideolojiler bilhassa post-modern denilen düşünceler yumağı içinde iyice ayyuka çıkmış, aklı selim ile zırvalık arasında seçim adeta yapılamaz hale gelmiştir. Bunu gerçekleştirenlerin pek çoğu da üniversitelerde öğretmenlik yapan kişilerdir ki, ben bunları cehennemdeki üniversitelilerin zebanileri olarak görüyorum. Bu hem kapitalist/demokratik Batı ülkelerinde hem de sosyalist/totaliter Doğu blokunda böyle olmuştur. Dolayısıyla Türkiye'yi beğenmeyip nereye gidebilirim? Nereye gitsem, manzara üç aşağı beş yukarı aynıdır. Kirlenen evimi terk edip başka bir eve taşınmaktansa, şimdilik evimi temizlemeye yardımcı olmak bana daha akılcı bir davranış şekli gibi geliyor.

Genres: Nonfiction

211 pages, Paperback

Published December 1, 2016

About the author

Türk jeolog ve profesör.
24 Mart 1955'te İstanbul'da doğdu. 1973 yılında Robert Kolej'i bitirdi. 1978'de State University of New York at Albany'den jeolog olarak mezun oldu ve aynı üniversiteden 1979'da yüksek lisansını bitirdi. 1981'de İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi, Genel Jeoloji kürsüsünde asistan olarak görev yapmaya başladı. 1982'de de State University of New York at Albany'den doktora aldı. 1984 yılında Londra Jeoloji Cemiyeti'nin Başkanlık Ödülü'nü, 1986'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı. Aynı yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalında doçent oldu. 1988'de Neuchâtel Üniversitesi Fen Fakültesi'nden şeref bilim doktoru (Docteur ès sciences honoris causa) pâyesi aldı. Academia Europaea'ya 1990 yılında kabul edildi ve cemiyetin ilk Türk üyesi oldu. Aynı yıl Avusturya Jeoloji Servisi muhabir üyesi, 1991 yılında ise Avusturya Jeoloji Derneği şeref üyesi oldu. Yine 1991 yılında Kültür Bakanlığı'nın Bilgi Çağı Ödülünü kazandı. 1992 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalı'nda profesörlüğe yükseltildi. 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi en genç kurucu üyesi oldu ve Akademi konseyine seçildi. Aynı yıl TÜBİTAK Bilim Kurulu üyesi oldu. 1994 yılında Rusya Doğa Bilimleri Akademisi üyeliğine, Fransız ve Amerikan jeoloji dernekleri şeref üyeliğine seçildi. Ayrıca kendisine Fransız Fizik Cemiyeti ve École Normale Supérieure Vakfı tarafından Rammal Madalyası verildi. Şengör 1997 yılında, Fransız Bilimler Akademisi tarafından yerbilimleri dalında büyük ödül (Lutaud Ödülü) ile taltif edildi. 1998 Mayıs ayı içerisinde Şengör, Collège de France'da misafir profesör olarak bir kürsü işgal etti. Burada "XIX. Yüzyılda Tektoniğin Gelişmesine Fransız Jeologlarının Katkısı" konulu bir ders verdi ve 28 Mayıs 1998'de Collège de France'ın madalyasını aldı. 1999'da Londra Jeoloji Cemiyeti kendisine Bigsby Madalyasını tevcih etti. 2000 yılının Nisan ayında Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi yabancı üyeliğine seçilen ilk Türk oldu. Rus Bilimler Akademisi'ne Fuad Köprülü'den sonra seçilen ikinci Türktür.[2] Ayrıca 2013 yılında Leopoldina Doğa Araştırıcıları Akademisi üyeliğine seçilmiştir.[3]
Şengör, jeolojide bilhassa yapısal yerbilim ve tektonik dallarındaki çalışmaları ile ün yapmıştır. Şerit kıtaların dağ kuşaklarının yapısına etkisini ortaya koymuş ve Kimmer Kıtası adını verdiği bir şerit kıta keşfetmiştir. Orta Asya’nın jeolojik yapısını ortaya çıkarmış, Kıta-kıta çarpışmasının ön ülkeleri nasıl etkilediği meselesini çözmüştür. Yücel Yılmaz ile birlikte, Levha tektoniği içinde Türkiye'nin yerini değerlendiren ve atıf klasiği haline gelen bir makale yazmıştır.[4] Jeoloji ve tektonik konularında 6 kitap, 175 bilimsel makale, 137 tebliğ özeti, pek çok popüler bilim makalesi, tarih ve felsefe ile ilgili de iki kitap ve 300’e yakın deneme yazısı yayınlamıştır. 86 ülkenin Bilimler Akademisine üye olan Şengör'ün yayınlanmış 1826 makalesi vardır ve bu makalelere 12658 atıf yapılmıştır. Bunların 1997-1998 yılları arasında Cumhuriyet Bilim Teknik dergisindeki "Zümrütten Akisler" köşesinde çıkmış olanları Yapı Kredi Yayınları tarafından 1999'da "Zümrütnâme" başlığı altında kitaplaştırılmıştır.
Fransa, İngiltere, Avustarya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde misafir öğretim üyesi olarak çalışmalarda bulunan Şengör, Collège de France dışında İngiltere'de Oxford (Royal Society Araştırıcı bursuyla), ABD'de California Institute of Technology (Moore Distinguished Scholar olarak) ve Avusturya'da Salzburg Lodron-Paris Üniversitesi'nde misafir profesörlük yapmıştır. Şengör ayrıca pek çok uluslararası dergide editör, yardımcı editör ve yayın kurulu üyeliği yapmıştır ve yapmaktadır.

Reviews

[Özgür Atmaca · Rating 4 out of 5]

Celâl Hoca dünyaya, sanata, insanlık tarihine dâir inanılmaz güzellemeler yapmış. Sahaftan aldığım ve uzun zamandır duran bir kitaptı çokta iyi geldi.

[Semih Eker · Rating 4 out of 5]

Celâl Şengör okurken, hocanın entelektüel seviyesini ve elit durumunu(kendisi de bunu belirtiyor) görebiliyorsunuz. Her konu hakkında bilgisi olduğuna okuru da ikna ediyor ki Türkiye'mizin yetiştirdiği nadide bilim adamlarından birisi olmayı da sonuna kadar hak ediyor bence.

Celal Hoca ateist birisi ve eserde de bunu çok net görüyorsunuz, ama çok net :) Dil anlamında biraz sivri dilli desek yanlış olmaz sanırım, anlatımı gerçekten sert. Ama bu konu bakamından kötü olduğu anlamına gelmez, aksine gerçekten derin bilgi birikimi barındıran bir eser.


** Dünyada hasta toplumlar var.Hasta toplumlar olduğu gibi aptal toplumlar,aptal toplumlar olduğu gibi geri kalmış toplumlar var.Bu toplumlara mümkün olduğunca yardımcı olunması lazım,aksi halde zehir saçan bir pınar misali büyük zararlar vermeleri an meselesi.Bunların kaynağını kurutmazsan günün birinde o zehir senide boğacaktır.

**Bir cahiller ve aptallar demokrasisi olmaz.Çoğunluk muhakkak doğru karar verir tezi yanlıştır.

**Günümüzün karanlığı geçmişe örülenin gölgesidir.

[The Laughing Man · Rating 5 out of 5]

Tek diyeceğim var, Celal Şengör ne yazarsa okuyun. Asla boş laf, gereksiz satırlar ve mantıksızlık, saçmalık bulamayacaksınız. Tek mantığımı zorlayan aşırı asker sevgisidir onu da bozulmadan önceki ordu devrinde onlarla yakınlık içerisinde büyümesine bağlıyorum mevcut orduyla böyle bir bağ kuramazdı zaten, öyle kaliteli adamlar yetişmiyor artık.

[cansung · Rating 3 out of 5]

Celâl Şengör'ün Cumhuriyet'in Bilim Teknik (Bilim Teknoloji) dergisindeki Zümrütten Akisler köşesinde yayınladığı makalelerden oluşuyor kitap. Celâl Hoca'yı az çok takip eden bilir hep ne kadar üst perdeden konuştuğunu. İşte bu makaleler de aynı yerden oldukça sivri dilli bir şekilde yazılmış sıkı bir eleştiri, hatta yer yer daha da fazlası. Kimliğinde birçok sıfat taşıyan bu umman zekalı insanın sevmediğimiz, kabul edemediğimiz, hatta akıl erdiremediğimiz birtakım düşüncelerini bir kenara bırakıp ne kadar büyük bir bilim insanı olduğunu bilerek okur ve bilminden faydalanmaya çalışırsak çok şey kazanırız diye düşünüyorum ✌

[Cenk Undey · Rating 4 out of 5]

Güzel özetlemiş malum durumu kendine has tarzıyla.

[Hakan Balcı · Rating 3 out of 5]

Celal Hoca; sohbeti keyifli, bilgi birikimi muazzam, gerçek bir entelektüel. Esas alanı olan jeolojide ise zaten dünya çapında bir otorite. Böyle birisinin ülkemizin eğitimi, tarihi vb. konularla ilgili tespitlerini okumak için okunabilecek bir kitap. Kitapta değinilen konular derinlemesine incelenmiyor. Yüzeysel olarak ele alınıyor. Zaten hocanın farklı zamanlarda (2004-2008) arası yazdığı yazılardan oluşuyor. Celal Şengör'ü seviyorsanız okuyun derim.

[E B · Rating 5 out of 5]

Celal hocanın yazılarını her okuduğumda büyük bir hayranlık ve şaşkınlık yaşıyorum. bilgi birikimi, genel kültürü o kadar muazzam bir seviyedeki.. yazılarından biri denizcilik tarihiyle ilgili yaptığı bir araşıtrma. . konuya çok hakim olmadığını belirtip aslında son derece detaylı bilgiler veriyor. hayata, bilime olan bakış açınızı değiştiriyor..

[Haydar Şahin · Rating 5 out of 5]

Celal hocayı yine çok kızdırmışlar :) Yazıyı okurken ister istemez sizde sinirleniyorsunuz. Ara sıra karamsarlıktan ara verebilirsiniz.