Η Μεταπολίτευση ’74-’75: Στιγμές μιας μετάβασης

by Βαγγέλης Καραμανωλάκης (Editor), Ηλίας Νικολακόπουλος (Editor), Τάσος Σακελλαρόπουλος (Editor)

Το διάστημα των λίγων μηνών, από τον Ιούλιο του 1974 έως σχεδόν το τέλος του 1975, η Ελλάδα έζησε μια σειρά από συγκλονιστικές αλλαγές που εξασφάλισαν με επιτυχία τη μετάβαση της χώρας από το δικτατορικό καθεστώς στην κοινοβουλευτική αβασίλευτη δημοκρατία, αυτό που στην ελληνική περίπτωση ονομάστηκε Μεταπολίτευση. Η ανασυγκρότηση των θεσμών, η εκκαθάριση των σχέσεων με το δικτατορικό καθεστώς και ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της χώρας αποτέλεσαν κεντρικά διακυβεύματα των διαδικασιών μετάβασης που οδήγησαν σε μια νέα διακριτή περίοδο. Τα όσα θα συνέβαιναν τα επόμενα χρόνια, με κυριότερο την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981, θα εδραίωναν τη δημοκρατία, η οποία, όμως, είχε εγκατασταθεί την πρώτη αυτή περίοδο.

Και εάν, από τότε, πολύ μελάνι έχει χυθεί για το πότε «τελειώνει» η Μεταπολίτευση, τα ερωτηματικά μας για τις διαδικασίες της σύντομης αυτής μετάβασης εξακολουθούν να μένουν αναπάντητα και πολλές πλευρές της επώδυνης γέννας του δημοκρατικού πολιτεύματος να παραμένουν υποφωτισμένες.

Τα δεκατρία κείμενα του τόμου επιχειρούν να φωτίσουν πλευρές αυτής της «σύντομης» Μεταπολίτευσης, από την άφιξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή έως και την καταδίκη των πρωταιτίων της σφαγής του Πολυτεχνείου. Με βάση πρόσφατες έρευνες σκιαγραφούν αυτή τη μεταβατική διαδικασία· μια διαδικασία διαχείρισης των μετεμφυλιακών κληρονομιών και παράλληλα ικανοποίησης των προσδοκιών που είχε γεννήσει ο αντιδικτατορικός αγώνας. H επιστροφή του στρατού στους στρατώνες μετά την τραγωδία της Κύπρου, οι καταδίκες των πρωταιτίων του πραξικοπήματος, η επαναδιαμόρφωση της πολιτικής ζωής με την αναγνώριση του Kομμουνιστικού Kόμματος, την κατάργηση της μοναρχίας και τη δημιουργία νέων πολιτικών κομμάτων, οι σχέσεις της Ελλάδας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η αποχουντοποίηση αποτελούν ορισμένα από τα θέματα που μελετώνται από ιστορικούς και πολιτικούς επιστήμονες, αναδεικνύοντας το συνεχές εκκρεμές ανάμεσα στις συνέχειες και τις τομές.

248 pages, Paperback

First published December 1, 2016

About the author

Ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης είναι Έλληνας ιστορικός και καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965. Αποφοίτησε από τη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία και εργάστηκε στη δημοτική εκπαίδευση για μια πενταετία. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (ΕΚΠΑ) και πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην Αθήνα και στη Βιέννη. Το 2006 αναγορεύθηκε διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Από το 1996 εργάστηκε στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) έως το 2008, όταν εκλέχθηκε λέκτορας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (ΕΚΠΑ). Σήμερα είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου των ΑΣΚΙ. Υπήρξε για μια δεκαετία (1999-2009) συνεργάτης στην κριτική ιστορικών βιβλίων στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία".

Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ενώ σήμερα είναι καθηγητής Θεωρίας και Ιστορίας της Ιστοριογραφίας και πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Reviews

[Georgina Koutrouditsou · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετική δουλειά!

Το παρόν συνολικό έργο αποτελεί την άτυπη συνέχεια του πρώτου σχετικού βιβλίου για τη Μεταπολίτευση σε επιμέλεια του Μ.Αυγερίδη,Ε.Γαζή & Κ.Κορνέτη.
Περιέχουν ένα μοναδικό ερευνητικό υλικό, που καλύπτει πολλές θεματικές και προβληματισμούς γύρω από μία εποχή που το τελευταίο διάστημα έχει χαρακτηριστεί ως η "αιτία των παθών μας".
Κάθε άλλο θα έλεγα.
Τα βιβλία παρέχουν έναν γόνιμο προβληματισμό που σε οδηγεί σε περαιτέρω αναζήτηση υλικού ή και οπτικών επί πολλών θεμάτων.

Σύντομος και περιεκτικός ο παρών τόμος,με ενδιαφέρον χρονολόγιο και εποπτικό υλικό.
Οι θεματικές του απασχολούν όχι μόνο Ερευνητές της Ιστορίας,αλλά και Πολιτικούς Επιστήμονες και κάθε έναν πολίτη που ενδιαφέρεται για το Παρελθόν της χώρας.

Η ανάγνωσή του συμπίπτει με 2 γεγονότα: Αρχικά, με το κλείσιμο ενός σημαντικού Ομίλου Εφημερίδων,του οποίου ο ρόλος τόσο στον χώρο της Πολιτικής όσο και των Γραμμάτων την περίοδο της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας οφείλει να μελετηθεί στο μέλλον, και στη συνέχεια με μια άκρως ενδιαφέρουσα έκθεση για τη 10ετία του '80 στη χώρα μας,για την οποία δούλεψαν αρκετοί άνθρωποι από όλους τους επιστημονικούς χώρους (βλ.ενδεικτικά την εξαιρετική δουλειά των Β.Βαμβακά & Π.Παναγιωτόπουλου "Η Ελλλάδα στην 10ετία του '80,κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό λεξικό" εκδ. Επίκεντρο).

Σύμπτωση ή ένας κύκλος που κλείνει για να ξεκινήσει κάτι νέο;
Η εποχή που ζούμε είναι γεμάτη προβληματισμούς.
Σημασία έχει να τους αντιμετωπίζουμε γόνιμα!

Ακολουθεί ο πίνακας περιεχομένων του παρόντα τόμου:
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Βαγγέλης Καραμανωλάκης - Ηλίας Νικολακόπουλος - Τάσος Σακελλαρόπουλος
ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ: ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΡΗΞΗΣ
Ηλίας Νικολακόπουλος
ΕΝΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ: ΟΙ ΔΙΚΕΣ ΤΩΝ ΧΟΥΝΤΙΚΩΝ
Νίκος Κ. Αλιβιζάτος
Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΡΑΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΤΟΥ 1974 ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ Η ΑΠΗΧΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΥΕΛΠΙΔΕΣ ΤΩΝ ΕΤΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ
Τάσος Σακελλαρόπουλος
ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Σωτήρης Ρίζας
ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ (1974-1975)
Αλέξανδρος Ναυπλιώτης
ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ:
ΕΛΛΑΔΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ
Μάγδα Φυτιλή
Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ ΚΑΤΑ
ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ
Ελένη Πασχαλούδη
Η ΑΠΟΤΟΜΗ "ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ" ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
Σπύρος Δραΐνας
ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ
Βαγγέλης Καραμανωλάκης
ΕΝΑΣ ΘΕΣΜΟΣ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ: Ο ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
Γιάννης Παπακονδύλης
ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ (1974-1975)
Στέφανος Βαμιεδάκης
ΑΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΑΔΥΝΑΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ: Η ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Σπύρος Κακουριώτης
ΕΝΑ ΕΝΤΥΠΟ-ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ: ΤΟ "ΑΝΤΙ" ΣΤΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ (1974-1975)
Κώστας Καραβίδας

[Michael Kotsarinis]

Μια συλλογή κειμένων πάνω σε διάφορες πτυχές της διαδικασίας της μεταπολίτευσης, που αναλύουν τα γεγονότα και τις διαδικασίες και προσφέρουν μια αναλυτική ματιά σε μια περίοδο σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό. Μου άρεσε αρκετά και νομίζω ότι προσφέρει αρκετές πληροφορίες.

Δείτε πιο αναλυτικά τις εντυπώσεις μου στο Ex Libris.

[Pinko Palest · Rating 2 out of 5]

εξαιρετικα ανισο. Οπως τα περισσοτερα συλλογικα εργα. Εδω παντως, παρα πολλα απο τα αρθρα δεν μας λενε απολυτως τιποτα, περα απο αυτα που γνωριζουμε ηδη. Οπως θα περιμενε κανεις, τα καλυτερα αρθρα ειναι του Ηλια Νικολακοπουλου και του Τασου Σακελλαροπουλου

[Stratos · Rating 5 out of 5]

Ενα από τα καλύτερα βιβλία που ασχολούνται με την εποχή αυτή. Αξιόλγα κείμενα, φωτογραφίες, γεγονότα με λίγα λίγια μια πλήρης απεικόνιση της εποχής αυτής