Spannung pur! Ein Waldarbeiter des beschaulichen Ortes Ijsselmonde macht zufällig einen grausigen den abgetrennten Kopf eines jungen Mannes südländischer Herkunft. Der Rest des Körpers ist nirgends aufzufinden. Lange tappt das Team um Inspektor van Arkel im Dunkeln, doch dann erhält es einen Tipp von einem dem Schlachthofangestellten, der wenige Tage später selber tot aufgefunden wird... Die Jagd auf den unsichtbaren Mörder beginnt!-
Misschien krijgt de hoofdpersoon Ben van Arkel, naar wie deze serie is genoemd, meer kleur in de volgende delen. Hier blijft hij een wat schimmige figuur, die veel op zijn stoel, of geleund tegen het een of ander, nadenkt over de zaak, die intussen door zijn collega's wordt opgelost. Vooral door brigadier Mirjam, die niet alleen nadenkt, maar ook invoelt en handelt. Ze is verliefd op Ben, maar die is getrouwd met een al ven schimmige figuur, een kunstenares, van wie de functie in het verhaal me volstrekt onduidelijk is. Het echtpaar lijkt elkaar nauwelijks te kennen en zelden met elkaar te bemoeien. In elkaars aanwezigheid voelen ze zich ongemakkelijk. Ieder hoofdstuk eindigt met een fragment uit het verhaal van Andrea, die door haar zeer gelovige oom wordt misbruikt. Niemand gelooft haar verhaal, hoewel: zelf houdt ze ook haar mond stevig dicht. Deze vorm van vertellen moest het verhaal spannender maken, maar al snel is duidelijk welke kant het op zal gaan, en ik vond het rommelig aandoen. Het grote aantal namen kon ik, waarschijnlijk daardoor, moeilijk uit elkaar houden. Toch: ondanks dat je wel aanvoelt waarheen het zal gaan, komt het eind onverwacht. Of het nu zo geloofwaardig is? Het verhaal: een paard, dat gezaagde stammen uit het bos trekt, trapt in een kuil. Daarin blijkt een hoofd zonder lichaam te liggen. Het lichaam is zoek. Van wie is dit hoof, waar is de rest en wat is er gebeurd en waarom. De gebruikelijke vragen dus, met nog minder aanknopingspunten dan in andere gevallen. Aardig begin, kan alleen beter worden.
Voordat Jacob Vis, een pseudoniem voor Job Vis, in 1987 met schrijven begon, was hij werkzaam als bosbouwer bij Staatsbosbeheer. De rapporten die hij soms schreef waren de aanleiding van zijn schrijverschap. Maar hij schrijft natuurlijk ook omdat hij gewoon van schrijven houdt. Hij debuteerde met Prins Desi, een thriller die zich in Suriname afspeelt en de strijd tussen Bouterse en Brunswijk als thema heeft. Met zijn boek De zwarte duivel won hij in 2015 in België de Diamanten Kogel. Naast schrijven geeft hij ook cursussen aan beginnende auteurs en leidt hij de werkgroep promotie van de misdaadschrijversvereniging.
In een bos bij IJsselmonde wordt tijdens werkzaamheden een hoofd gevonden. Inspecteur Ben van Arkel en brigadier Mirjam van Roon hebben de taak deze moord op te lossen. Uit onderzoek blijkt dat het het hoofd van een Antilliaanse man is, maar zijn familie werkt niet mee om de moord opgelost te krijgen. Vele jaren eerder heeft een meisje een poging tot zelfmoord gedaan. Omdat de behandelend arts destijds misbruik vermoedde, werd een politieonderzoek ingesteld, maar dat leidde tot niets. Vlak na de vondst van het hoofd wordt in een koelwagen het lichaam van een uitgebeende man gevonden. De politie begint te vermoeden dat de moorden met elkaar te maken hebben.
In Het hoofd maakt inspecteur Ben van Arkel zijn opwachting. Zijn aanwezigheid is er opeens. Zonder aankondiging, zonder introductie, zonder dat de lezer iets van hem weet. Het is niet zo dat je helemaal niets over hem te weten komt, maar veel is het echter niet. Voor het verhaal is dat echter geen enkel probleem, dat draait vooral om de diverse politieonderzoeken, wat daar bij komt kijken, hoe het in zijn werk gaat, de humor en het cynisme waarmee de politie hun werk waarschijnlijk relativeert. Van Arkel heeft overigens wel wat eigenschappen die in politiethrillers cliché zijn, toch is hij geen vervelende man. Integendeel. Hij en de overige personages trouwens ook worden door Vis als gewoon mens neergezet. Misschien maakt dat hen ook wel een beetje bijzonder.
Jacob Vis heeft een vlotte en tot de verbeelding sprekende schrijfstijl. Hij maakt geen gebruik van moeilijke woorden en/of ingewikkelde zinsconstructies. Om het heel simpel te zeggen: het boek is in feite in gewone mensentaal geschreven en dat uit zich vooral in de dialogen. Die zijn rechttoe rechtaan en komen daardoor realistisch over. Dat geldt ook voor het verhaal, dat zich in een vrij hoog tempo afspeelt. Dit komt het waarheidsgehalte zonder meer ten goede. Ondanks de diverse verhaallijnen die in het boek voorkomen, weet de auteur het overzicht goed te bewaren. Hoe dichter de ontknoping naderbij komt, smelten deze subplots samen tot één verrassend geheel.
Het hoofd is vanaf het begin boeiend. Hoewel het niet overal even spannend is, is er wel degelijk een spanningsveld aanwezig. Daardoor blijf je het wel en wee van Van Arkel en Van Roon met interesse volgen. Helaas was het wel enigszins voorspelbaar wie de uiteindelijke moordenaar is, maar omdat in een vroegtijdig stadium al te vermoeden is absoluut niet storend. Deze eerste politiethriller in de Ben van Arkel-serie is hoe dan ook de moeite waard en het is duidelijk dat de serie alleen maar in kracht kan winnen.