Het weergaloze bestaan van keizer Frederik II

by Cas van Houtert

Keizer Frederik II (1194-1250) was op afstand de grootste en meest tot de verbeelding sprekende vorst van zijn tijd. Frederik was koning van Sicilië en Zuid-Italië, korte tijd koning van Jeruzalem en van 1220 tot aan zijn dood keizer van het Heilige Roomse Rijk.
Ondanks voortdurend verzet van de Paus, werkte hij aan de verwezenlijking van zijn ideaal, een imperium waarin vrede en gerechtigheid heersten en waar even goed plaats was voor christenen als voor niet-christenen. Dat hij daarnaast niet vies was van krachtige en in zijn ogen passende maatregelen is een understatement. Zo schroomde hij niet om over te gaan tot massale deportaties.
Met Het weergaloze bestaan van keizer Frederik II schreef Van Houtert een meeslepende biografie over een keizer die zijn tijd in veel opzichten ver vooruit was.

432 pages, Paperback

Published October 1, 2016

Reviews

[Jordy · Rating 5 out of 5]

Fascinerend! Deze biografie van Frederik II brengt de geschiedenis dichter bij je.

De auteur heeft een herkenbare, soepele, overzichtelijke en humorvolle manier van schrijven. Dit viel mij in eerder werk van deze auteur ook al op.

Het verhaal is in dit boek chronologisch geschreven en is ingedeeld in delen die factoren beschrijven die van invloed zijn geweest op Frederik zijn leven. Zo is er een hoofdstuk over de machtsstrijd met Otto IV, maar is er ook een hoofdstuk waarbij het puur om de valkenjacht gaat (Frederik zijn grote hobby). Op die manier analyseert de auteur het leven van Frederik II en neemt hij de lezer hierin mee.

Je zou tussen het lezen door bijna kunnen vergeten dat de auteur schrijft over een vorst uit de 13e eeuw. Waar normaal een bepaald gebrek aan bronnen of een gekleurdheid van de beschikbare bronnen een probleem vormen, omdat de beschreven tijd zo lang geleden is, gaat de auteur hier heel kundig mee om.

Tussendoor legt de auteur aan de lezer uit vanuit welk perspectief we een bron moeten bekijken en waarom een bron is geschreven. Tevens vermoeid hij de lezer niet met onnodige verwijzingen; vooral bij het verwijzen naar andere biografieën kiest de auteur ervoor om niet met namen te smijten door de tekst heen.

Ondanks de vijf sterren, zijn er natuurlijk wel kleine kritiekpuntjes die ik zie. Zo probeert de auteur op zijn tijd bijvoorbeeld een historische opvatting te ontkrachten, maar doet hij dit soms wat middelmatig en te snel.

Ook zou een boek van deze auteur zeker gebaat zijn bij af en toe een afbeelding tussendoor. De routes die historisch personages afleggen, zijn soms wat moeilijk om voor de geest te halen. Al vult de auteur dat gemis snel aan door zijn levendige beschrijvingen en stijlfiguren.

Maar al met al is dit wel een topboek en zeker een aanrader! De auteur verstaat de kunst van het schrijven van een biografie.

[Guido Bergmans · Rating 5 out of 5]

Schitterende geschiedschrijving. Zoals gewoonlijk ervaar ik ook hier weer, dat een beperkt onderwerp, bv. het leven van 1 persoon, meer kans biedt op een boeiend boek dan een onderwerp zoals “De Middeleeuwen” of “de Renaissance”. Cas Van Houtert maakt uitstekend gebruik van de bronnen, en brengt de gegevens ook op een heel levendige manier, waardoor de figuur van Frederik II je tegemoet treedt als een echte mens van vlees en bloed. Je kunt je inleven in zijn persoonlijke en politieke evolutie, van idealistisch, flexibel en ambitieus aanstormend talent, tot gevestigde heerser, waarbij het idealisme stilaan plaats moet ruimen voor een meer pragmatische houding, gericht op behoud en uitbreiding van gebied en macht. Zijn menselijke verhoudingen worden uitgebreid uit de doeken gedaan: eerst als jongeling met zijn moeder, nadien als koning en keizer met de paus, de lastige steden van Lombardije, de Duitse keurvorsten. Treffend zijn ook zijn vriendschappen met geleerden en diplomaten, zelfs met sommige hooggeplaatste moslims, en zijn tolerantie tgv de islam en het Jodendom. Later wordt het allemaal wat minder: zijn echtgenotes sterven achtereenvolgens, hij krijgt ruzie met zijn zoon, er zijn de niet aflatende conflicten met Lombardije, zijn thuislanden Sicilië en Zuid-Italië, waar hij een gelukkige jeugd kende, glippen stilaan uit zijn handen, omdat hij niet voldoende tijd heeft om er zich mee bezig te houden. Zijn zonen, raadgevers en vrienden sterven, of erger, verraden hem. Vermoeidheid en verbittering treden in.