Ο ελληνισμός στην ύστερη αρχαιότητα

by Glen W. Bowersock, Μαίρη Γιόση (Translator), Αντιγόνη Φιλιπποπούλου (Editor)

Θέμα αυτού του βιβλίου είναι η εκπληκτική προσαρμοστικότητα και αυθεντικότητα του ελληνικού πολιτισμού σε εποχές κοσμογονικών αλλαγών. Ο συγγραφέας ερμηνεύει τον ελληνισμό μέσα σ’ έναν κόσμο που κυριαρχεί ο χριστιανισμός, και ρίχνει νέο φως στον ύστερο παγανισμό, που συχνά αντιμετωπίζεται ως ετοιμοθάνατος, ενώ αντίθετα αποδεικνύεται απρόσμενα θαλερός. Ο ελληνισμός (όρος που περιλαμβάνει τη γλώσσα, την παιδεία, τη μυθολογία και τα είδωλα των Ελλήνων) συνέβαλε τα μέγιστα στην εξέλιξη του πρώιμου χριστιανισμού. Είχε εξαπλωθεί στις χώρες της ανατολικής Μεσογείου πολλούς αιώνες πριν αναγνωρίσει ο Κωνσταντίνος τον χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία της βυζαντινής διοίκησης. Ο ελληνισμός βοήθησε επίσης τη διάδοση και την ενίσχυση του παγανισμού - κι αυτός ο ρόλος του δεν έχει ακόμη μελετηθεί ούτε εκτιμηθεί δεόντως. Οι τοπικές παραδόσεις της Μικράς Ασίας, της Αιγύπτου και της Εγγύς Ανατολής επιβίωσαν στις περισσότερες περιπτώσεις επειδή βρήκαν κοινούς τρόπους έκφρασης με τους χριστιανούς. Ο ελληνισμός ήταν το μέσο με το οποίο επικοινωνούσαν μεταξύ τους οι ύστεροι παγανιστές με τις εντελώς διαφορετικές παραδόσεις. Υπό το πρίσμα του ελληνισμού γίνεται ορατός και κατανοητός όλος ο κόσμος της Ανατολής κατά την ύστερη αρχαιότητα, όπως και η αλληλεπίδραση παγανισμού και χριστιανισμού την εποχή εκείνη. Ο Διόνυσος και ο Χριστός βασίλευαν μαζί. O Glen Bowersock είναι καθηγητής της Αρχαίας Ιστορίας στην Σχολή Ιστορικών Σπουδών (Institute of Advanced Studies) του Πρίνστον. Έχει γράψει πολλά βιβλία και πάνω από 150 άρθρα για την ιστορία και τον πολιτισμό της Αρχαίας Ελλάδας, της Ρώμης, και της Εγγύς Ανατολής, καθώς και για την κλασική παράδοση στη σύγχρονη λογοτεχνία.

Genres: History, Nonfiction, Philosophy

224 pages, Paperback

First published January 1, 1990

About the author

Glen Warren Bowersock is a contemporary American scholar of the ancient world. He is the author of over a dozen books and has published over 300 articles on Greek, Roman, and Near Eastern history and culture as well as the classical tradition.

Reviews

[Jonathan · Rating 5 out of 5]

An Excellent selection of essays on a common theme of Hellenism v. Hellenization in late antiquity up to the Rise of Islam and the generations after the Prophet. What is interesting when comparing Bowersock's views with those of other writers is his emphasis on Hellenism, in the sense of the means to communicate/ preserve local culture within the milieu of a Greek speaking world, rather than Hellenization that was a more top down or Greek façade over local customs. He doesn't see the Greek influence as being the fish or the bowl, rather the water they swim in. For example: Southern Arabs may depict their local deity as a anthropomorphic Greek god, but he will have a local face.

[Constantinos Nterziotis · Rating 5 out of 5]

Nicely documented book, with archaeological data and references of texts on Hellenism outside mainland Hellas in 4th, 5th, 6th centuries. The first chapter and the one on the Graeco-Syrian tradition are the best of this book.

[Spencer · Rating 5 out of 5]

An excellent book on a little-discussed topic. Anyone with an interest in Roman mythology or early Christianity should read it.

[Jean · Rating 4 out of 5]

Hellenism--Greek language, thought, mythology, images--disseminated and strengthened paganism by enabling the indigenous religions of Asia Minor, Egypt, and the Near East to communicate with each other and, further, supplied Christianity and, later, Islam with a pagan context. The chapters on 'The Idolatry of Holiness' and on 'The Syriac Tradition' are especially interesting.