Bir Yeniçeri Masalı

by Hamit Çağlar Özdağ

Adreana… Alegra… Yok yok, biz ona Yosma Hatun diyelim, cümle âlem gibi…
16. yüzyılın sonlarında doğar Yosma, Hırvat toprağında. Hasbehas yeniçeridir, Osmanlıdır. Simsiyahtır saçı, kapkaradır gözü. Teni akça pakça, dili pabuç kadar. Fikri neyse zikri de odur. Ve bilinmeli ki gönlünde bir Şehzâde Daryal yatar, bir de intikam…

Geçmişten gelen bir hesabı vardır Yosma’nın. Irzına geçmişler, anasını öldürmüşler. Dört gözle beklemektedir sefer haberini. Ve gün gelir, ferman işitilir, sefer vaktidir! Viyana yollarına düşülecek, cenk edilecektir. Büyük müjdedir bu Yosma Hatun nazarında! Ama cengin dehşetli yanıyla, bu tahsilatın karanlık tarafıyla nasıl yüzleşecektir?

Buyurun bir yeniçerinin masalına… Pürdikkat yapışın bu cesur hatunun kelamına…

Genres: Turkish Literature

248 pages, Paperback

First published January 14, 2017

About the author

(Türkçesi aşağıda)

Was born in 1983, Ankara, Turkey. Conducted undergrad studies in Middle East Technical University and attended graduate school in Galatasaray University. Member of FABISAD (Fantasy & Science Fiction Arts' Association of Turkey). His epic fantasy series Blood Talismans (Kan Muskaları Destanı) was published in 2011. His story book Rebellion Stories (İsyan Öyküleri - 2013) and his novel A Janissary Tale (Bir Yeniçeri Masalı - 2017) were both finalists in FABİSAD's annual literary awards. He lived in Switzerland for five years and currently lives in Minnesota with his wife and son.

1983, Ankara doğumlu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde lisans, Galatasaray Üniversitesi'nde yüksek lisans okudu. FABİSAD (Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği) üyesi. 2011 yılında üç romanlık fantastik kurgu serisi Kan Muskaları Destanı yayımlandı. 2013'te yayımlanan İsyan Öyküleri isimli öykü kitabı ve 2017'de yayımlanan Bir Yeniçeri Masalı adlı romanı, FABİSAD öykü ve roman ödüllerinde finale kaldı. Eşi ve oğluyla birlikte beş yıl Bern’de yaşadı, 2018'den beri Minnesota'da yaşıyor.

Reviews

[Murat Dural · Rating 5 out of 5]

Beklediğimize değen bir Hamit Çağlar Özdağ "eser"i. Dili, kurgusu, akışkanlığı olağanüstü. Okumaya başladığınız andan itibaren elinizden düşüremiyorsunuz. Tek olumsuz tarafı 244 sayfa olması. "Neden 245 sayfa değil" diyorsunuz. Umuyor ve diliyorum ki bu "eser" bir seri olur, devam eder. Okumaya doyamadım. Dili kullanışı, kurgu zenginliği ile İhsan Oktay Anar'ı çok andırıyor. Çok zengin bir Osmanlı görselliği, fantastik bir rüya vaat ediyor. Kesinlikle kaçırmayın.

[Yosun Timucin · Rating 5 out of 5]

Özlemişim Çağlar'ın kalemini, gözümün kulağımın pası gitti resmen:) Eline aklına sağlık Çağlar, Yosma'ya yeni maceralar yazasın.

[Göktuğ Canbaba · Rating 4 out of 5]

Bir Yeniçeri Masalı, hiç alışık olmadığımız, çoğu insanı şaşırtacak, tarihin daha önce görmediği, tanımadığı bir yeniçeri olan Yosma Hatun'un hikayesini anlatıyor. Anlatırken herhangi bir yazarın zorlanacağı bir dil, üslup kullanıyor Hamit Çağlar ve herhangi bir yazar olmadığını içtenlikle ispatlıyor.
Yazar, alternatif bir tarih sahnesinde Viyana'nın kapılarını açıyor bize ve fantezi edebiyatının inceliklerini kullanarak gerçekle hayali bu sıra dışı karakterin macerasında harmanlıyor. Özellikle ilk 70 sayfa Yosma'yı tanırken ve onunla yol alırken bir çırpıda geçip gidiyor. Karakterin geçmişinin gölgesinde, savaşın, insanın çağlar boyunca değişmeyen acımasızlığının ve amaçsız yok ediciliğinin izlerini sürüyoruz. Yosma'nın biz"Yancı" larla olan muhabbetinde ise eğleniyor, yeri geliyor bir küfür sallıyoruz gülerek.
Bir Yeniçeri Masalı, hem tarih hem de fantezi edebiyatı sevenler için kesinlikle okunması gereken bir kitap. Yeniliklere açık olanları, Yosma'nın ağzı bozuk sohbetinde kıkırdamak isteyenleri, bununla birlikte yeniçerilerle sefere çıkmayı düşleyenleri hikayeye davet ediyoruz.

[Kayıp Rıhtım]

Hikâyemiz, çevresi tarafınca Yosma Hatun diye anılan, devşirme bir kadın yeniçerinin başından geçen olaylara odaklanıyor. “Kadın yeniçeri mi?” sorunuzu duyar gibi oldum. Evet, kadın yeniçeri. Ve bunun romanın hikâyesi, tarzı ve türü açısından gayet mantıklı açıklaması var.

Romanın geçtiği dönem 1500’lü yılların sonları. Ama bildiğimiz dünyanın 1500’lü yıllarının sonları değil. Tarih kitaplarından bildiğimiz Osmanlı ve onun dönemindeki dünya, alternatif tarih ve spekülatif kurgu dokunuşlarıyla yeniden yorumlanmış. Öyle alacalı bulacalı, büyük değişikliklerle de değil. Ufak ama kritik noktalar farklı yorumlanarak alternatif bir evren oluşturulmuş. Devlet-i Âliyye Yeniçeri ocağıyla, çarşısıyla, esnafıyla, Sultanıyla yani hemen hemen her bir şeyiyle yerli yerinde. Tarihi süreç biraz farklı işlemiş sadece. Ek olarak, sihirli iksirleri, mehter marşının düşmanı şaşkına çevirdiği, kem gözlerin feci nazar eylediği, büyü denilenin göz bağı edip insanı şaşırtabileceği, alternatif bir dünya oluşturulmuş.

Roman, başından sonuna kadar, feleğin çemberinden geçerek büyümüş yeniçerimizin çıktığı ilk seferi konu ediniyor. Macerasında onunla sürükleniyoruz demek daha doğru olur. Kendisi olayların başından sonuna kadar zihnindeki dilsiz konukla muhatap oluyor çünkü. İçtiği iksirin yan etkisi neticesinde Yosma Hatun’un zihnine yerleşen bir varlık o. Biz de dolaylı olarak, Yosma Hatunca tek taraflı yapılan bir konuşmaya tanıklık ediyoruz. Romanda anlatılan her şey baş karakterin süzgecinden geçerek o varlığa, yani dolaylı olarak bize anlatılıyor. Karakter yaşadığı anla paralel olarak, hissettiği tüm duygu ve fikirleri en saf haliyle bizimle paylaşıyor. Bu varlığa ve dolaylı olarak da bize taktığı bir ad bile var; “Yancı”.

Okuru dolaylı yolla yancı olarak konumlandırmak güzel ve eğlenceli bir fikir. Romanın akıcılığı ana karakterin ağzı bozukluğu, ani ruh değişiklikleri ve anılara dalma süreçleriyle sağlanıyor. Dolaylı yoldan da olsa muhatap alındığımızı bilmek hoş. Anlatımdaki sırdaşlık ve dertleşme yanılsaması, romana duyduğunuz dikkati ve merakı otomatik olarak canlı tutmuş. Eh, kabul edelim, kurgu da olsa birinin en derin arzu ve duygularını sansürsüz biçimde öğrenmenin cazibesi karşı konulamaz.

Yosma Hatun’un arada bir zihnindeki varlığa takılmaları başlarda eğlenceliyken ileride bu etkiyi birazcık kaybediyor. Hikâye ilerledikçe, anlatıcı-karakterin dağılan zihnini toparlamak için kendi kendine verdiği ihtarlara dönüşüyor. Bu ikazlar, okurun düşünebilecekleri önceden tahmin edilerek yerleştirilmeye çalışılmış. Verilen ayrıntıya göre, bir yazarın benim o an ne düşüneceğimi kestirmesi haliyle güç bir şey. Her zaman hedefi tutturması zaten düşünülemez.

Yancısı olduğumuz kahramanımız alternatif de olsa Osmanlı döneminde yaşıyor demiştik. Kendisi, zihnindeki varlıkla Osmanlıca dil dağarcığına dayanarak muhatap oluyor. Endişelenmeyin, anlaşılmayacak veya okunurluğu ağırlaştıracak kadar eski kelime kullanılmamış. Osmanlıca sözcükler, ne anlatılmak istendiği anlaşılacak biçimde kullanılmış. Kelimelerin manasını bilmeseniz bile, cümle içindeki kullanılışları sayesinde ne anlama geldiklerini sezebiliyorsunuz.

Bir Yeniçeri Masalı, kendi yağında kavrulan, tadında bir macera. Çok da basitinden değil elbet. Günümüzde bile olduğu gibi değerlendirilemeyen tarihi, arka planına alıyor. Özünü değiştirmiyor. Sadece kendi kurgusu için bir iki değişikliğe gidiliyor.

Yazar Hamit Çağlar Özdağ, alternatif tarihi ve fantastik dokunuşları eklese de hikâyesini gerçekçi ve anlaşılabilecek temellere dayandırmış. Romandaki tüm taraflara eşit mesafede yaklaşılmış. Osmanlı’yı övmek için karşı tarafı yermek ya da tam tersi durumlar söz konusu değil. Devletler kendi varoluşları açısından iyi-kötü ayrımının dışında seyrediyorlar. Hakeza tarafgirleri olan insanlar da öyle. İşin ilginci, okuru, tarafgir bir kişiliğin zihin dünyasına konuk edip, her şeyi onun penceresinden anlattırarak bu bakış açısı sağlanıyor. Ve anlaşılıyor ki, bu daha başlangıç. Romanın sonu tatmin etse de, verilen bazı ayrıntılardan, o dünyanın geçmiş ve geleceği nezdinde genişletilebileceğinin emareleri var. Cevaplanmasa da olur diyebildiğim ama ileride cevaplanması için bırakılan yan hikâyeler bunlar. Devam kitapları için zemin şimdiden hazır.

Devam kitabı gelir mi gelmez mi bilinmez, ama alternatif tarihin fantastikle kesiştiği kitapları seviyorsanız Bir Yeniçeri Masalı’na mutlaka göz atmalısınız.

- Cemalettin SİPAHİOĞLU

İncelemenin tamamı için: http://kayiprihtim.com/inceleme/bir-y...

[Sirpalli · Rating 3 out of 5]

Keyifle okundu bitti.. osmaninlinin tek kadin yenicerisinin hikayesi.. hikayenin devami da var sanirim.. bekleyecegim.

[Erbuğ Kaya · Rating 5 out of 5]

İlk paragrafta şaşırdım. İkinci paragrafta vay dedim. Üçüncü paragraftan sonra roman su gibi, ama öyle bildiğiniz sulara benzemeyen, hülyalı, acılı, kahkahalı, efsunlu bir su gibi, aktı gitti. Uzun zamandır merakla beklediğim bir eserdi. Hamit Çağlar Özdağ'ın diğer kitaplarını da okudum. Çok sevdiğim bir yazar. Bu kitabını da beğeneceğimi düşünüyordum. Beğendim. Hem de çok... Dili, üslubu, hikayesi o kadar kendine has bir roman ki yaşattığı deneyim benim için bir ilkti. İlk kez bir kitabı sadece okumadım, onunla konuştum, ona cevap verdim. Bu maceraya mutlaka katılmalısınız. Ellerine, aklına, emeğine sağlık Hamit Çağlar Özdağ.

"Lan Yosma, yeni hikayeni anlatmazsan bu yancıya, bildiğin gibi ol emi..."

[Esra Kuş · Rating 5 out of 5]

Yazarın yaratıcılığını ve dehasını konuşturduğu, tarihi öğeler ve betimlemelerle bezenmiş bir edebiyat ziyafeti! Düşündürüyor, duygulandırıyor, meraklandırıyor, Yosma ve Yancı'nın fantastik dünyasına ortak ediyor. Kesinlikle tavsiye ediyorum ve devamını heyecanla bekliyorum!

[Bengu Akagul · Rating 5 out of 5]

Her okuduğumda beni son derece tatmin eden bir roman bu. Yazarının diline hayranım. Ve bir kez daha seve seve okudum. Teşekkürler Hamit Çağlar Özdağ. Sen hep yaz...

[Murat Baykan · Rating 5 out of 5]

Başlangıçta tuhaf gelse de birkaç sayfa sonra kendine alıştıran, kendinden emin diliyle beklentiyi fazlasıyla karşılayan; bir sayfadan diğerine geçerken okuru çok derin üzüntülerden büyük gerilimlere; (gerçekten) bitmek bilmeyen gülme krizlerinden kan kaynatan şehvet hislerine sürükleyen enikonu cesur bir eser. Yürekten tavsiye ederim.

[Galip Dursun · Rating 4 out of 5]

kitabın kahramanı, alemin gördüğü ilk hatun yeniçeri Yosma kızın pür telaş ve darmadağın aklının dehlizlerinde bir acayip yolculuk yaptırıyor Hamit Çağlar Özdağ. Alışık ve de tanışık değilseniz başlarda biraz gözünüzü korkutacak kendine has bir dili var yazarın. Tarihsel kurgunun daha evvel edebiyat dışında her şey için eğilip büküldüğü, yalanların gerçekler diye satıldığı ülkemizde böyle bir masal yazmak biraz sıkıntılı bir iş. Tarihi fantastik ile harmanlayarak, yeni ve görülmemiş bir yorum katarak anlatmak ise bir cesaret meselesi.
Çağlar'ın yeni kitabında bu işin hakkını verdiğini düşünüyorum.

Tavsiye ederim. Çok renkli, yeri geldiğinde kanlı, ara ara eğlenceli ve sıradışı bir macera sizi bekliyor :)

[Sibel Aydın · Rating 3 out of 5]

Kesinlikle eğlenceli, içinde dram ve intikam da olsa öyle. Karakterlerin genellikle erkek olmasına alışkın okurlarız; ana karakterin kadın olması her zaman rastladığımız bir durum değil. Üstüne bu kadın karakteri yazan bir erkek, hikaye birinci tekil şahıstan anlatılıyor ve biz bütün bir hikaye boyunca bu durumu hiç yadırgamıyoruz. Sadece bunun için bile okunur Bir Yeniçeri Masalı.

[Büşra · Rating 4 out of 5]

İlginç bir kitaptı. Alegra yani Yeniçeri Hatunumuz Yosma hatun sıradan bir kadın değil. Edepsiz, küfürbaz ve cengaver bir genç kız. Geçmişte vahşi iğrenç bir olay geliyor başına ve yeniçeri oluyor. Bu arada Yosma zamanındaki Osmanlı bildiğimiz Osmanlı değil . Biraz daha tarihe yazar eli değmiş, eh biraz da fantezi katılmış. Sonlara doğru okurken Lm izliyormuş gibi oldum.

[Gizem Kaya · Rating 5 out of 5]

Kadın bir yeniçeriyle sohbet etmek ister miydiniz? Size tüm duygularını açarken Osmanlı sokaklarında, ordunun içinde "Bre!" diyerek bağırmayı? Bir solukta okuyacağınız, bitmesini ise asla istemeyeceğiniz sürükleyici bir roman. Kitap bittiğinde içinizde oluşan "bitmeseydi keşke" hissine eşlik edecek olan ise dilinize yapışmış olan Yosma Hatun'un şivesi...

[İsmet Uluer · Rating 3 out of 5]

Bolca argonun olduğu ve zaman zaman okurken yorulduğumu hissettiğim paragraf boyunca devam eden mübalağa üstü cümlelerin olduğu yine de alternatif bir tarihte geçen farklı bir üslupla ele alınmış efsunlu bir kitap.

[oguz kaan · Rating 4 out of 5]

*Dile alışması biraz zaman aldı. Hikaye hareketlene kadar biraz da sıkıldım. Fakat açıldıktan sonra anlatımda ki temponun ve aksiyonun dozunun iyi ayarlandığını söylemeliyim. Tarihle harmanlanmış fantastik bir evrende geçen yeni Yosma Hatun romanını heyecanla bekliyorum.