Jump to ratings and reviews
Rate this book

Breek het partijkartel!

Rate this book

174 pages, Paperback

First published January 20, 2017

51 people want to read

About the author

Thierry Baudet

18 books57 followers
Dutch sovereignist politician, historian and jurist. Baudet was the founder of the Forum for Democracy party that was elected into the Dutch parliament in 2017

Thierry Baudet (1983) studied law and history and the University of Amsterdam.

Thierry Baudet has published multiple books and novels and has also been active as a columnist for the Dutch newspaper NRC Handelsblad.

In 2015 Baudet established the Forum for Democracy (FvD) as a thinktank, the thinkthank was transformed into a political party with Thierry Baudet as its leader in 2016. In 2017 the party was elected to office and won two seats in the Dutch parliament.

In the national elections of March 17, 2021 Thierry and his party FVD won with 8 seats, which made him the highest climber in terms of percentage of all political parties in the Netherlands.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (18%)
4 stars
26 (29%)
3 stars
28 (32%)
2 stars
10 (11%)
1 star
7 (8%)
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
Profile Image for Goan B..
257 reviews16 followers
April 17, 2021
Bij mijn opleiding filosofie heb ik geleerd om eerst een syllogisme (argumentatiestructuur) te schrijven voordat ik aan een essay begin om te zien of de premises wel tot de genoemde conclusies leiden. Bij mijn opleiding sociologie heb ik geleerd dat een correlatie niet altijd een causaal verband impliceert. Beide memo's heeft Thierry helaas niet ontvangen toen hij dit boek schreef. Voorbeeldje op pagina 1:

P1. Het vertrouwen in politici is dramatisch gedaald
P2. Er zijn meer zwevende kiezers dan voorheen
C1. Mensen voelen zich bedrogen door de partijen waarop ze eerst stemden.

P1 is simpelweg niet waar. Daarnaast is er niets dat wijst dat P2 een argument is voor C1. Als je alles aanneemt is het een oké betoog, maar er is makkelijk doorheen te prikken.

Pluspunt is wel weer dat het betoog (1) in heldere taal in geschreven en (2) een algemeen goede structuur heeft.

Tot slot zijn er gewoon jammerheden in het boek: Een ietwat vreemde interpretatie van Rousseau, verontwaardiging over het niet luisteren naar een referendum met een opkomst van 17%, het overmatig gebruik van uitroeptekens om verontwaardiging te tonen, onjuiste vergelijkingen maken, het gebruiken van aannames zonder even te noemen dat het aannames zijn en natuurlijk dezelfde onwaarheden over de 350 miljoen Brexit-pond.
Profile Image for Xander.
469 reviews200 followers
October 22, 2019
Kort essay van rechtsfilosoof en politicus Thierry Baudet. Het boekje is uitgegeven in de aanloop naar de landelijke verkiezingen van 2017, waarin Baudet zijn denktank Forum voor Democratie omdoopte in politieke partij en met dit essay - à la Pim Fortuyn? - zijn boodschap naar de kiezers duidelijk wilde maken.

Uiteraard is het werk zelf een uitwerking van gedachten die al in de tijd van de denktank ontstonden. Ik volg Baudet sinds 2015 - ik vond hem altijd een interessant en prikkelend geluid vertegenwoordigen binnen de media - en dit boekje voegt weinig toe voor mensen die al bekend zijn met zijn gedachtegoed. Ik vind het ook wat overdreven om hier, óók gezien de omvang (slechts 130 kleine pagina's met groot lettertype), de volle prijs voor te vragen, vandaar de ietwat lage beoordeling.

Anyway, het essay leest makkelijk weg en de argumentatie van Baudet is helder en scherp. Het centrale thema is het "structuurprobleem van de representatieve democratie". Deze staatsvorm bestaat uit een drietrapsraket van compromissen: (1) de kiezer moet tot een afweging komen welke politicus het in het stemhokje wordt; (2) de politicus moet tot een compromis komen binnen zijn/haar partij; (3) de partij moet tot een compromis komen binnen de regeringscoalitie. Dit heeft tot gevolg dat er een afstand ontstaat tussen de wil van individuele kiezers en de uiteindelijke beleidskeuzes. De afstand tussen kiezer en politiek neemt toe, wantrouwen jegens en teleurstelling in politici en democratie vergroot, en bepaalde onderwerpen - die bestuurstechnisch niet aantrekkelijk zijn - worden buiten de besluitvorming gehouden. Het resultaat is een machtsstructuur van partijen die de machtsbalans binnen de staat, het systeem van "checks and balances", ondermijnt. Dit noemt Baudet het partijkartel.

Het boekje is een pleidooi voor de invoering van een "initiërend bindend referendum", d.w.z. dat het volk het recht heeft om een wetsvoorstel te agenderen, waarbij de uitslag van deze peiling bindend is voor de regering.

Na het uitwerken van deze stellingen, geeft Baudet een korte geschiedenis van de Nederlandse democratie, en een vergelijking met twee democratieën waar referenda onderdeel zijn van de staatsvorm. In Nederland is in de negentiende eeuw een electieve democratie ontstaan, of eerder: een electieve aristocratie, waarbij maatschappelijke conflicten gepacificeerd zijn middels verticale banden - de verzuiling. Daarentegen vond vrijwel tegelijkertijd in Zwitserland een korte burgeroorlog plaats (1848) waarin directe democratie werd afgedwongen en drie typen referenda onderdeel vormen van het bestuur. In de VS zijn er ook diverse staten die in de 'Progressive Era' (pakweg eind negentiende/begin twintigste eeuw) een referendum opnamen in hun grondwet. Hierbij is het referendum gebonden aan de staat, waarbij op federaal niveau geen volksraadpleging mogelijk is, en wordt in de praktijk het merendeel van de referenda door juridische toetsing onmogelijk gemaakt.

Baudet's claim is dat in een parlementaire democratie over tijd een electieve aristocratie - een systeem van machtsstructuren dat de democratie ondermijnt - ontstaat, met een alsmaar centraliserende overheid tot gevolg. Zwitserland is volgens hem een goed voorbeeld van een staatsvorm waarin het volk de macht houdt en deze ondemocratische tendens blokkeert.

Vervolgens volgt een hoofdstuk waarin Baudet alle voor- en tegenargumenten analyseert. De drie belangrijkste tegenargumenten zijn (1) deskundigheid, (2) effectiviteit en (3) kosten. Volgens Baudet is er zoiets als de "wisdom of the crowd" wat (1) weerlegt; het zelfregulerend vermogen van referenda en de schijn van effectiviteit van het huidige stelsel weerleggen (2); en (3) is een terecht punt, maar géén tegenargument, gezien missers ook kostbaar zijn én een volk iets moet overhebben (2 euro per persoon per jaar) om zijn recht te gebruiken.

De argumenten vóór een bindend initiërend referendum zijn:
(1) Compromis: onderwerpen worden nu vermalen in compromissen.
(2) Issuepolitiek: dit verschuift de focus van de persoon naar het onderwerp en overstijgt de partijpolitiek.
(3) Kloof: de elites hebben over het algemeen andere belangen dan het volk.
(4) Feedback: het biedt een feedback mechanisme naar de bestuurders, dat nu ontbreekt.
(5) Co-ownership: het volk krijgt nu verantwoordelijkheid en zal door inspraak en debat zich eerder neerleggen bij negatieve besluiten.
(6) Moreel: mensen hebben een zelfbeschikkingsrecht en besluiten die een grote impact hebben op het leven eisen dan ook inspraak.

Na deze uiteenzetting, beschrijft Baudet zijn strijd voor en tijdens het correctief raadgevend referendum omtrent het Europese Associatieverdrag met Oekraïne. Hierbij stemde een overgrote meerderheid tegen het verdrag, maar deed de Nederlandse regering desondanks niets met deze uitslag en schafte men in 2018 deze referendumwet in zijn geheel af. Hij beschrijft hoe gedurende de campagne de campagnevoerders constant werden tegengewerkt door de bestuurders die drempels opwierpen: het verminderen van stembureaus, het slechte ontwerp van stembiljetten, het moeilijk maken voor Nederlanders in het buitenland om te stemmen, de media-framing (met name de focus op irrelevante aspecten of op persoonlijke issues). Zijn belangrijkste kritiekpunt is de opkomstdrempel van 30%, die ervoor zorgde dat het voor voor-stemmers effectiever was om thuis te blijven, waardoor de hele zin onder het referendum vandaan viel.

Na de stemming was de kritiek van politici en mainstream media dat kiezers met hun onderbuik stemden en vooral tegen de regering/EU. Onderzoek wijst uit dat de enorme corruptie in Oekraïne en de toekomstige opname van Oekraïne in de EU en NAVO de belangrijkste drijfveren waren. In zoverre gevoelens van protest op de achtergrond meespeelden, zullen deze volgens Baudet afnemen naarmate meer referenda plaatsvinden - het volk krijgt nu meer inspraak, waardoor de boosheid vanzelf afneemt. Het referendum is dus een soort ventiel, waarlangs de opgekropte woede zich verwijdert.

In navolging van dit Oekraïne-referendum, komt Baudet met drie voorstellen voor de toekomst:

(1) Van raadgevend naar bindend referendum - om de regering te dwingen naar het oordeel van de bevolking te luisteren.

(2) Van enkel correctief naar correctief én initiërend: het volk moet niet alleen mogen reageren op acties van de regering, maar zélf ook met voorstellen kunnen komen. Hierbij krijgt het parlement de optie om een tegenvoorstel te doen dat een alternatief wordt in het stemhokje.

(3) Van facultatief naar facultatief én verplicht. Het parlement is hierbij verplicht referenda uit te schrijven voor wetsvoorstellen die soevereiniteitsoverdracht van de Nederlandse staat inhouden. In de praktijk betekent dit dat ieder internationaal verdrag dat de regering namens het volk tekent en dat de macht van het Nederlands parlement inperkt, door de bevolking goedgekeurd moet worden.

Baudet rond zijn betoog af door te benadrukken dat de democratie in Nederland een "ernstig structuurprobleem" kent, dat o.a. bestaat uit drempels om toe te treden tot de machtspartijen, buitenparlementaire opinieafspraken, het verdwijnen van publieke belangen of voorkeuren in coalitieonderhandelingen, het vermijden van bepaalde thema's die carrièretechnisch niet handig zijn door politici, en het ontbreken van een correctiemechanisme voor de bevolking. Machtspartijen verstoren de machtsbalans in de democratisch.

Met het oog op de toekomst, waar enkele grote, ingrijpende vragen voor de deur staan - o.a. nationale identiteit, massamigratie, Europese eenmaking, klimaatpolitiek - en waarvan de antwoorden een enorme impact zullen hebben op individuele levens, is er meer dan ooit vraag naar draagvlak van beleid en zelfbeschikkingsrecht. Kortom: een initiërend bindend referendum is gewenst.

Ik ben het eigenlijk op ieder punt inhoudelijk met Baudet eens. Persoonlijk vind ik het zelfbeschikkingsrecht en de ontstane electieve aristocratie die is ontstaan de belangrijkste noden. Het zelfbeschikkingsrecht van het individu strookt steeds minder met de beleidskeuzes die gemaakt worden, waarbij de Nederlandse politiek stelselmatig macht die niet van hen is (maar van het volk!) afstaat aan ondemocratische, niet-gekozen instituten als de EU, VN, NAVO, etc. De Nederlandse politiek schendt al decennia de grondrechten van haar burgers en komt hier net zo stelselmatig mee weg. Ondertussen zijn belangengroepen in staat om via de rechter beleid af te dwingen dat burgers direct en indirect raakt: zie de klimaatuitspraken in de rechtszaak van Urgenda, maar ook de conflicten rondom het stikstofbeleid, ontstaan doordat belangengroepen de staat voor de rechter dagen.

Ik zie de toekomst eigenlijk somber in. Er zijn wat mij betreft twee toekomstscenario's: (1) de overheid draait bij en opent zichzelf voor burgerinspraak (waarbij referenda welkome instrumenten zijn) of (2) de groeiende weerzin en opstand moet met dwang, censuur en desnoods met geweld worden onderdrukt. (1) is niet-realistisch, omdat vrijwel niemand vanzelf zijn/haar macht afstaat, terwijl alle ontwikkelingen in de media, politiek en bestuur wijzen op (2). Een alternatief is het aan de macht komen van partijen die vernieuwingen introduceren die de democratie hernieuwen voor het te laat is, maar vooralsnog lijkt me dit net zo realistisch als (1).

Ik raad tegenstanders en critici van Baudet of Forum voor Democratie aan dit korte essay te lezen. Het is de onderbouwing van zijn standpunten die in de media, met haar framing en persoonlijkheidscultus, vaak niet of nauwelijks worden belicht.
Profile Image for Tamára.
210 reviews33 followers
March 18, 2017
Aardig boekje, vlot en helder geschreven. Ben het er inhoudelijk niet mee eens, maar zeker interessant om eens te lezen. Haal hem echter wel bij de bieb, die twee tientjes in de boekhandel is dit boekje net niet waard,
Profile Image for Joost Noordermeer.
9 reviews4 followers
August 21, 2017
Kort, maar zuiver betoog voor een facultatief bindend referendum, en waarom dit noodzakelijk is om de huidige politieke elite bij te sturen. Er worden heldere voorbeelden gegeven waaruit blijkt dat het politieke discours op bepaalde kernzaken afwijkt van de wil van het volk waardoor de vertegenwoordiging (representatie) faalt. Het vormt een goede onderbouwing van het FVD standpunt inzage referenda en het legt duidelijk weer wat nou bedoelt wordt met het partijkartel, de electorale aristocratie, waar constant naar verwezen wordt. Daarnaast aangevuld met praktijk voorbeelden uit zowel Zwitserland als de Verenigde Staten waar een dergelijk systeem al is ingevoerd.

De argumenten voor- en tegen referenda worden kort aangestipt, maar door de korte aard van het werk zijn hier mijns inziens wel wat bochten afgesneden, hoewel de essentie duidelijk is.
12 reviews
August 31, 2020
Eenzijdig boekje wat een paar bekende argumenten vóór referenda beschrijft. Serieuze nadelen van het organiseren van referenda worden niet benoemd en vervangen door argumenten die gemakkelijk te weerleggen zijn. Ook wordt er een 'smalle omschrijving' van democratie gebruikt, namelijk de democratie als besluitvormingsmodel. Andere aspecten van een democratie zoals het beschermen van minderheden, belichten van verschillende perspectieven en het streven naar dialoog en consensus komen niet aan bod.
Profile Image for Wendy Van Roosmalen.
6 reviews
August 8, 2022
Fijn dat ik je in mijn paper onderuit kon halen door je eigen gestuntel, Thierry. Bedankt voor het goede cijfer. De interpretatie van Rousseau - amongst other things - is echt tenenkrommend.
102 reviews
April 6, 2022
Goed onderbouwd wat er gedaan moet worden om tot een betere democratische besluitvorming te komen.
Displaying 1 - 7 of 7 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.