De ontdekking van de hemel, waarin alle thema's en obsessies uit het werk van Harry Mulisch in 65 hoofdstukken bijeenkomen, is tegelijk een psychologische roman, een tijdroman, een ontwikkelingsroman, een avonturenstroom en een allesoverkoepelend mysteriespel.
Harry Kurt Victor Mulisch along with W.F. Hermans and Gerard Reve, is considered one of the "Great Three" of Dutch postwar literature. He has written novels, plays, essays, poems, and philosophical reflections. Mulisch was born in Haarlem and lived in Amsterdam since 1958, following the death of his father in 1957. Mulisch's father was from Austria-Hungary and emigrated to the Netherlands after the First World War. During the German occupation in World War II he worked for a German bank, which also dealt with confiscated Jewish assets. His mother, Alice Schwarz, was Jewish. Mulisch and his mother escaped transportation to a concentration camp thanks to Mulisch's father's collaboration with the Nazis. Due to the curious nature of his parents' positions, Mulisch has claimed that he is the Second World War.
A frequent theme in his work is the Second World War. His father had worked for the Germans during the war and went to prison for three years afterwards. As the war spanned most of Mulisch's formative phase, it had a defining influence on his life and work. In 1963, he wrote a non-fiction work about the Eichmann case: The case 40/61. Major works set against the backdrop of the Second World War are De Aanslag, Het stenen bruidsbed, and Siegfried. Additionally, Mulisch often incorporates ancient legends or myths in his writings, drawing on Greek mythology (e.g. in De Elementen), Jewish mysticism (in De ontdekking van de Hemel and De Procedure), well-known urban legends and politics (Mulisch is politically left-wing, notably defending Fidel Castro since the Cuban revolution). Mulisch is widely read and (according to his critics) often flaunts his philosophical and even scientific knowledge. Mulisch gained international recognition with the movie De Aanslag (The Assault), (1986) which was based on his eponymous book. It received an Oscar and a Golden Globe for best foreign movie and has been translated in more than twenty languages. His novel De ontdekking van de Hemel (1992) was filmed in 2001 as The Discovery of Heaven by Jeroen Krabbé, starring Stephen Fry. Amongst many awards he has received for individual works and his total body of work, the most important is the Prijs der Nederlandse Letteren (Prize of Dutch Literature, an official lifetime achievement award) in 1995.
Ik vond het de eerste keer vrij fantastisch, mede omdat ik onder de indruk was van alle theorieën die aan elkaar worden geknoopt. Ook had ik destijds nog niet veel romans gelezen. Bij herlezing vond ik het eerste deel (weer) onderhoudend, al zie ik nu dat 'show don't tell' niet echt gehanteerd wordt rond de vriendschap. Ook karaktertrekken worden vaak zowel verteld als beschreven, door die dubbele wijze van kenmaar maken voel ik mij alz lezer niet serieus genomen.
Vaak 'show and tell' tot teleurstelling. Ook valt het me op hoe sterk de plot afhangt van de Deus ex machina; nu zijn het ook engelen die regisseren, maar toch wringt het dat vrije wil en keuze zo wordt weggezet, het staat in de weg aan inleven. Het feit dat de engelen in hun tussenstukken juist niet uitleggen wat de tekst achterwege laat, komt op mij over als een wat luie manier om plotgaten te vermommen. Juist die tussenstukken geven ons de mogelijkheid mee te kijken en betekenis is rampspoed te vinden.
Tot slot vond ik de theorieën nu eerder slordig dan indrukwekkend (hoewel regelmatig inventief en onderhoudend) en zie ik dat de plot wel strakker geregisseerd had kunnen worden. Toch heb ik het ook nu weer snel uitgelezen en me vermaakt.
Ik las het in 1994 voor mijn eindexamen ademloos in een paar dagen uit. Nu herlezen, en weer onder de indruk. Prachtige compositie. Het begin vond ik even taai, daar etaleert Mulisch wel heel erg zijn kennis, maar als het verhaal eenmaal echt begint, is het ijzersterk. Denk dat ik er nu veel meer van begreep dan toen ik 17 was, ook doirdat ik inmiddels taalkundige ben.
Ooit ga ik mijn (nog kritischer dan dit) verslag van dit verhaal van de middelbare school terugvinden en hierop zetten. Mijn god wat een pretentieus en zelfingenomen verhaal. Elk karakter is een opgehemelde versie van de verschillende karaktereigenschappen die Harry Mulisch zelf denkt te bezitten al zou dan het belangrijkste karakter helaas ontbreken- dat van een arrogante mysogene narcistische kwal van een vent die alle antwoorden op het leven in pacht weet te hebben. Al kun je tot op zekere hoogte elk van deze karaktertrekken in Onno en Max terugvinden (maar misschien nog wel het makkelijkste in "De Chef" of "God" en dat zegt op zich al genoeg).
Prachtig boek. Mulisch kan echt schrijven. Er komt heel veel aan de orde op allerlei kennisgebieden en wat ie erover zegt klopt ook nog. Er zit ook veel fantasie in het boek en ook die voelt geloofwaardig. Een genot om te lezen!
Veel verwijzingen (filosofisch, geschiedkundig, archeologisch). Leuk om met meer kennis ook nog een keer te lezen. Desalniettemin nu ook al bijzonder interessant.
Hoewel ik geen grote fan van Harry Mulisch ben kon ik dit boek niet wegleggen. Het is bijzonder geschreven en zeker niet een boek die in een hokje te plaatsen is
Absolute must read! Ontzettend goed, en ook na meerdere maken herlezen nog prachtig. Kan er veel over vertellen maar eigenlijk is het gewoon verplichte kost! Lezen dus! 😉