Binbir Gece masalları

by N. Ahmet Özalp

Binbir Gece Masalları, bütün bir Doğu kültürünün ortak ürünüdür. Eski Çin´den Hint´e, Mısır´dan İran´a uzanan ve son şeklini İslâm uygarlığı içinde alan bu büyük anlatı geleneği, aynı zamanda Doğu bilgeliğinin de bir aynasıdır. Dünyanın bütün dillerine çevrilen Binbir Gece Masallan´nın dilimize eksiksiz ve kusursuz bir çevirisi henüz yapılamamıştır. Yapılan çeviriler arasında, dili ve anlatımı açısından en ilginç ve özgün olanı ise, Türkçenin klasikleştiği dönemde yapılan ve bir bütün hâlinde ilk kez kitaplaştırılan Resimli Ay çevirisidir. Resimli Ay çevirisinin yeniden yayımlanması, hiç kuşkusuz tarihsel bir görevin yerine getirilmesidir. Ama bizi asıl ilgilendiren, meraklılarına, Binbir Gece Masalları´nı görkemine yakışır bir dil ve anlatımla okuma imkânı sunulmasıdır. Bu yayımın, bize dil bilinci kazandıracağına, dilimizin güç ve zenginliğini yeniden görmemizi, kavramamızı sağlayacağına inanıyoruz.

830 pages, Paperback

Published January 1, 2007

About the author

1953’te Elbistan’da doğdu. Okumayı öğrenmesiyle okumaya tutulması bir oldu. Öğretmenlik, yayıncılık, gazetecilik, ansiklopedi yazarlığı yaptı. Bütün bu işler her zaman okuma işinin yedeğinde yürüdü. 80’li yılların başlarından beri okuduklarını yazılarıyla, yayınlarıyla paylaşıyor. Birikimlerini paylaşmanın diğer bir yolu saydığı öğretmenlikten emekli olduktan (2013) sonra kendini çalışmalarına verdi. Okuma serüveninin iki doğrultuda derinleştiği söylenebilir. İlki, kökleri Osmanlıya dayanan yapıtlarla ilgili karşılaştırmalı okumalarıdır. Bu okumaları, yayımlanmış çok sayıdaki inceleme yazısına kaynaklık etmiştir. İkincisi, bir tür kültürel kazı çalışması sonunda gerçekleşen okumalardır. 23 depremiyle yer altına gömülen kültüre ait eserlerden ulaşabildikleri üzerine yaptığı çalışmalar, paylaşımlarının diğer örneklerini oluşturur.

Bunlardan birkaçı şöyle sıralanabilir: Toplumsal Çözülme (Sait Halim Paşa, 1983; daha sonra son eseriyle birlikte Bütün Eserleri, 2003), Ruhun Uyanışı ya da Hay bin Yakzan’ın Olağanüstü Serüveni (İbn Tufeyl, 1985; daha sonra İbn Sina’nın aynı adı taşıyan eseriyle birlikte Hay bin Yakzan, 1996), İslâm’da Felsefe Akımları (İzmirli İsmail Hakkı, 1995), Külliyat-ı Letaif (Faik Reşad, 1995), Gülşen-i Tevhid (Tevhid Şiirleri Güldestesi, 1995), Seyahatlerim (Ali Suad, 1996), Beşir Fuad (Ahmed Midhat Efendi, 1996), Taaşşuk-ı Tal’at ve Fitnat (Şemseddin Sami, 1996), Çin-Türkistan Hâtıraları (Habibzâde Ahmed Kemâl, 1996), Bir Kadının Hayatı (Mehmed Celal, 2001), Bin Bir Gece Masalları (Resimli Ay çevirisi, 2007), Bir Denizcinin Avrupa Günlüğü (Mehmed Enisî, 2008). Okları Kırılmış Kirpi: Refik Halid (2011), A’mâk-ı Hayâl (güncelleştirilmiş metin 2011), Mevlana Aşkına (2012), Mevlid Hikâyeleri (2014), Kırk Vezir Hikâyeleri (2014), Aşkın Bin Bir Hâli (Hikâye-i Sergüzel, 2014), Hikâye Peşinde Koşan Padişah (Hâtem-i Tai Hikayeleri, 2015), Dil ve Edebiyatımız (Cezmi Ertuğrul, 2015), Sultan Cem (İsmail Hikmet Ertaylan, 2015), Aşk Gölünde Yüzen Canlar/Aşk Hikayeleri Külliyatı (2016), İslam Hukukunun Genel İlkeleri (2017), Rüya Mektupları (2018).

Reviews

[Sinan Gülen]

İki üç farklı kitaptan takip etme imkanım oldu bu kitabı. Kitabı yorumlayan herkes kendi seçtiği hikayelerden derlemiş. Çağrı Yayınları anladığım kadarıyla muhafazakar bir yayın evi. Seçilen hikayelerin hepsi birbirine benzeyen "Çok yakışıklı bir adamın çok güzel bir kadından çok hoşlanması ve başına işler gelmesi" üzerine kurulu olanlardan seçilmiş. İncelediğim diğer versiyonlarda fabllar, farklı ve uzun hikayeler de vardı.

Dün en son dayanamayıp kitabı yarıda kestim. Bu kadar cinsiyetçi, çirkin hikayeler bir arada olamaz. Ne biçim tiksindim belli değil. Bir şekilde bu yayınevinden okuduysanız kitabı bu kitapla yargılamayın derim. Bu kitapta Şehriyar ve Şehrazat'ın ilişkisi, işin esprisi bile yoktu. İlk hikayede yazılmış bitmiş. Okuduğum diğer versiyonda Şehriyat hikayeleri makul yerlerde kesmiş "ertesi yarın" yapmıştı hikayenin ana kurgusuna uyan bir biçimde.

Of, o kadar sinirliyim ki o kadar olur.